EYT prim günü şartı, ilk sigorta girişinizin tarihine göre 5000 ile 5975 gün arasında değişir ve yaş şartı olmadan emekli olabilmeniz için bu güne ek olarak kadında 20, erkekte 25 yıllık sigortalılık süresi gerekir. Kapsama girmenin ön koşulu, ilk girişin 8 Eylül 1999 veya öncesine ait olmasıdır.[1]
Bu yazı, hizmet dökümünüzü açıp kendi durumunuzu birkaç dakikada kontrol edebilmeniz için hazırlandı. Giriş tarihinize karşılık gelen gün sayısını aşağıdaki tablodan bulabilir, eksik gününüzü hesaplayabilir ve aylık talebinden önce nelere dikkat etmeniz gerektiğini görebilirsiniz.
EYT Düzenlemesinin Dayanağı ve Kapsamı
EYT, 3 Mart 2023’te yürürlüğe giren 7438 sayılı Kanun’un 5510 sayılı Kanun’a eklediği geçici 95. maddeden ibarettir. Madde yeni bir emeklilik türü yaratmaz, eski kanunlardaki kademeli şartlardan yalnız yaşı kaldırır.
“… 506 sayılı Kanunun geçici 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi … hükümlerine göre yaşlılık veya emekli aylığı bağlanacak olanlar, söz konusu hükümlerde yaş dışındaki diğer şartları taşımaları halinde yaşlılık veya emekli aylığından yararlanırlar.” (5510 sayılı Kanun geçici m.95/1)
Metindeki atıf işçiler için 506 sayılı Kanun geçici 81. maddenin yalnız (B) bendidir. Aynı maddenin 15 yıl sigortalılık ve 3600 gün prime dayanan (C) bendi kapsam dışında kaldığı için o yoldan emekli olacaklarda yaş şartı devam eder.
Maddenin son cümlesi geriye dönük ödemeyi de yasaklar. Şartları 2023’ten önce tamamlamış olsanız bile, yürürlük öncesine ait aylık istenemez.
Giriş Tarihine Göre EYT Prim Günü Tablosu
506 sayılı Kanun geçici 81/B, prim günü kademelerini 23 Mayıs 2002 tarihindeki sigortalılık sürenize göre belirler. Aşağıdaki tablo bu süreleri doğrudan ilk giriş tarihine çevirir, böylece hizmet dökümünüzdeki tarihle karşılaştırma yapabilirsiniz.
| Gereken prim günü | Kadın için ilk giriş tarihi | Erkek için ilk giriş tarihi |
|---|---|---|
| 5000 | 23.05.1985 ve öncesi | 23.11.1980 ve öncesi |
| 5075 | 24.05.1985 – 23.05.1986 | 24.11.1980 – 23.05.1982 |
| 5150 | 24.05.1986 – 23.05.1987 | 24.05.1982 – 23.11.1983 |
| 5225 | 24.05.1987 – 23.05.1988 | 24.11.1983 – 23.05.1985 |
| 5300 | 24.05.1988 – 23.05.1989 | 24.05.1985 – 23.11.1986 |
| 5375 | 24.05.1989 – 23.05.1990 | 24.11.1986 – 23.05.1988 |
| 5450 | 24.05.1990 – 23.05.1991 | 24.05.1988 – 23.11.1989 |
| 5525 | 24.05.1991 – 23.05.1992 | 24.11.1989 – 23.05.1991 |
| 5600 | 24.05.1992 – 23.05.1993 | 24.05.1991 – 23.11.1992 |
| 5675 | 24.05.1993 – 23.05.1994 | 24.11.1992 – 23.05.1994 |
| 5750 | 24.05.1994 – 23.05.1995 | 24.05.1994 – 23.11.1995 |
| 5825 | 24.05.1995 – 23.05.1996 | 24.11.1995 – 23.05.1997 |
| 5900 | 24.05.1996 – 23.05.1997 | 24.05.1997 – 23.11.1998 |
| 5975 | 24.05.1997 – 08.09.1999 | 24.11.1998 – 08.09.1999 |
Kadınlarda da prim günü kademelidir, 5000 gün yalnız 1985 ortasına kadar girenler için geçerlidir. Kanun sınırları “(dahil)” ifadesiyle kurduğu için giriş tarihiniz tablodaki bir sınır gününe denk geliyorsa SGK’nın yazılı hesabını isteyin.
Sigortalılık süresi şartı bugün çoğu kişi için sorun olmaktan çıktı. 8 Eylül 1999’da giren bir erkek işçi 25 yılı 8 Eylül 2024’te doldurdu, kadınlarda 20 yıl daha önce tamamlandı. 18 yaşından önce başlayanlar dışında belirleyici olan artık prim gününüzdür.
18 Yaşından Önce Başlayan Sigortalılık
18 yaşından önce sigortalı olduysanız sigortalılık süreniz 18 yaşını doldurduğunuz tarihte başlamış sayılır, ama o dönemde ödenen primler gün toplamınıza eklenir.[2] Bu kural, erken yaşta çıraklıkla ya da aile işyerinde başlayanların 20 veya 25 yıllık süreyi geç doldurmasına yol açabilir.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 1997’de tek günlük bildirimi bulunan bir sigortalının başlangıcının 18 yaşını doldurduğu 23.04.1999 kabul edilmesini ve geçici 81/B-o bendine göre yaş aranmadan aylığa hak kazandığının tespitini onadı.[3] Kurumun “aile işyerinde küçüğün çalışması sigortalılık sayılmaz” itirazı o dosyada sonucu değiştirmedi.
18 yaşını 8 Eylül 1999’dan sonra dolduran ama ilk bildirimi bu tarihten önce olan sigortalıların EYT kapsamına girip girmediği, hesabın hangi tarihe göre yapılacağına bağlıdır. Bu durumdaysanız sonucu SGK’nın yazılı tahsis hesabından öğrenin, kendi hesabınıza dayanarak işten ayrılmayın.
Başlangıç Tarihini Etkileyen Kayıtlar
Hizmet dökümünüzdeki ilk giriş tarihi, EYT kontrolünün tek ve en önemli verisidir. İki durum bu tarihi değiştirebilir.
Askerlik Borçlanmasının Etkisi
İlk sigorta girişinizden önce yaptığınız askerliği borçlanırsanız başlangıç tarihi, borçlandığınız gün sayısı kadar geriye götürülür.[4] Örneğin 1 Mart 2000’de ilk kez sigortalı olan ve işe girmeden önce askerliğini yapmış bir erkek işçi 540 günü borçlanırsa başlangıcı 8 Eylül 1998’e çekilir.
Bu işçi borçlanma sayesinde EYT kapsamına girer ve tabloya göre 5900 gün prim arar. Borçlanılan 540 gün aynı zamanda prim gününe de eklenir. Borçlanma bedeli ödenmeden süre hizmetten sayılmaz, bedel de borcun tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmelidir.
Geç Bildirilen İşe Giriş
İşveren sizi işe başladığınız gün değil haftalar sonra bildirdiyse, dökümdeki tarih gerçek başlangıcınızı göstermez. Birkaç günlük fark kapsamı tamamen değiştirebilir.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, Kurumun başlangıç kabul ettiği 15.09.1999 yerine fiilen göreve başlanan 30.08.1999 tarihinin tespit edildiği ve yaş şartı aranmadan aylık hakkının kabul edildiği kararı onadı.[5] O dosyada fark yalnız 16 gündü.
Kayıt dışı başlangıcı ispat için bordro, ücret ödeme belgesi, işyeri kayıtları ve tanık gerekir, eski bir dönem için tespit davası açılıp açılamayacağı dosyaya göre ayrıca değerlendirilir.
Hizmet Dökümünden EYT Kontrolü
Kendi durumunuzu e-Devlet üzerinden şu sırayla kontrol edebilirsiniz:
- e-Devlet’te SGK’nın “Tescil ve Hizmet Dökümü” hizmetini açın ve 4/a (SSK) dökümünü indirin.
- Dökümdeki ilk işe giriş tarihini not edin, 8 Eylül 1999’dan sonraysa EYT kapsamında değilsiniz.
- Doğum tarihinize bakın, ilk girişte 18 yaşından küçükseniz süreyi 18. doğum gününüzden başlatın.
- Toplam prim gününüzü alın, ödenmiş askerlik veya doğum borçlanması varsa ekli olup olmadığını kontrol edin.
- Giriş tarihinize karşılık gelen günü tablodan bulun ve dökümdeki toplamdan çıkarın.
- Eksik gün varsa çalışmaya devam ederek ya da borçlanarak tamamlayın, eksik yoksa aylık talebine geçin.
Örnek hesap şöyle işler. 10 Haziran 1996’da ilk kez sigortalı olan bir kadın işçi için tablo 5825 gün gösterir. Dökümünde 5610 gün varsa 215 gün eksiği vardır, ayda 30 gün bildirimle bu yaklaşık 8 aylık çalışmayla kapanır.
Eksik prim gününü askerlik borçlanmasıyla kapatmak mümkün olduğunda, borçlanma bedeli ile kalan aylarda çalışarak elde edeceğiniz kazancı karşılaştırın. Hangisinin size daha az maliyetli olduğu, ücretinize ve borçlanılacak gün sayısına göre değişir.
Aylık Bağlanması ve Çalışmaya Devam
4/a sigortalısı olarak aylık alabilmeniz için önce işten ayrılmanız, ardından SGK’ya yazılı başvuru yapmanız gerekir. Aylık, yazılı talep tarihinden sonraki ay başından itibaren bağlanır.[6] Talebi geciktirdiğiniz her ay, geriye dönük alınamayan bir aydır.
Kıdem Tazminatı Hakkı
EYT şartlarını taşıyan işçi kendi isteğiyle ayrılsa bile kıdem tazminatına hak kazanır. Kanun, geçici 81. maddeye göre gereken sigortalılık süresini ve prim gününü tamamlayarak kendi isteğiyle ayrılmayı tazminat sebebi sayar.[7]
Bu bent için SGK’dan, şartları tamamladığınızı gösteren yazıyı alıp işverene vermeniz yeterlidir. İhbar tazminatı ise ayrılan siz olduğunuz için doğmaz.
Diğer ayrılış yollarıyla birlikte değerlendirmek isterseniz Kıdem Tazminatı Hakkım Var mı? 7 Soruluk Kontrol Testi yazısına bakabilirsiniz.
Emekliyken Çalışmak
Aylık bağlandıktan sonra yeniden bir işyerinde çalışmaya başlarsanız aylığınız kesilmez. Bu durumda sigorta primi yerine sosyal güvenlik destek primi ödenir, bunun yüzde 30’luk kısmının dörtte biri yani ücretinizin yüzde 7,5’i sizin payınızdır.[8]
7438 sayılı Kanun, EYT ile emekli olup çalışmaya devam edenler için işverenin beş puanlık prim indirimini de getirmişti. Bu fıkra 28.07.2024’te 7524 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı, işverenle konuşurken bu teşviki hesaba katmayın.
EYT Kapsamına Girmeyenler
İlk girişi 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında olanlar EYT’den yararlanamaz, bu grupta yaş şartı kademeli olarak uygulanmaya devam eder. 1 Mayıs 2008 ve sonrasında girenler doğrudan 5510 sayılı Kanun’un yaş ve gün şartlarına tabidir.
Kendi grubunuzdaki yaşı ve gün sayısını görmek için aşağıdaki aracı kullanabilirsiniz.
EYT kapsamında olduğu halde prim günü eksik olanlar da bir anlamda dışarıda kalır. Yaş beklemezler, ama gün tamamlanmadan aylık bağlanmaz. Bağ-Kur ve Emekli Sandığı sigortalıları için geçici 95. madde ayrı kanunlara atıf yapar ve gün yerine tam hizmet yılı esas alınır.
EYT Prim Günü Hakkında Sık Sorulan Sorular
Hizmet dökümünü inceleyen işçilerin en sık sorduğu sorular aşağıda.
Tablo ve örnekler kanunun genel kurallarını gösterir, kişisel tahsis hesabının yerini tutmaz. Giriş tarihiniz bir sınır gününe yakınsa, 18 yaş öncesi kaydınız ya da borçlanmanız varsa işten ayrılmadan önce SGK’dan yazılı hesap alın ve dosyanız için bir avukata danışın.
Kaynaklar
- 5510 sayılı Kanun geçici m.95/1 (7438 sayılı Kanun m.1 ile eklendi), 506 sayılı Kanun geçici m.81/B ↩
- 5510 sayılı Kanun m.38/2 ↩
- Yargıtay 10. HD, E.2025/7901 K.2025/14180, 21.10.2025 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.41/1-b ve aynı maddenin sigortalılık başlangıcına ilişkin fıkrası ↩
- Yargıtay 10. HD, E.2025/5375 K.2025/13171, 08.10.2025 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.28 (aylık için işten ayrılma şartı) ve m.30/1-a ↩
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14/1-5 ↩
- 5510 sayılı Kanun geçici m.14/1-a ↩