Ölen işçinin eşi, çocukları ve şartları varsa anne babası, ölüm aylığı başvurusu için Sosyal Güvenlik Kurumuna yazılı olarak başvurur, çünkü aylık kendiliğinden bağlanmaz. Kurum önce ölen kişinin prim kaydına, sonra başvuranın hak sahibi olup olmadığına bakar.[1]
Bu sayfada sırasıyla ölümün nedenine göre hangi hakkın istendiği, prim günü kontrolü, payların nasıl bölündüğü, başvuru belgeleri ve aylığı kesen durumlar yer alıyor. En sonda eş, çocuk ve anne baba için doldurulmaya hazır üç kısa dilekçe var.
Ölüm Aylığı ile İş Kazası Ölüm Gelirinin Ayrımı
İşçi bir iş kazası ya da meslek hastalığı sonucu öldüyse ailenin istediği şey ölüm aylığı değil, ölüm geliridir ve bunun için prim günü şartı yoktur. İşe girişin ilk gününde kaza geçiren işçinin ailesi de gelir alır.
Ölüm geliri, işçinin aylık kazancının yüzde 70’i üzerinden hesaplanır ve ölüm aylığıyla aynı oranlarla hak sahiplerine paylaştırılır.[2] Ölüm iş kazası sayılmadıysa ya da kaza tespiti tartışmalıysa aile ayrıca ölüm aylığı şartlarını da kontrol etmelidir.
İki hak birlikte doğabilir. Bu durumda hak sahibine yüksek olanın tamamı, düşük olanın yarısı ödenir.[3]
Ölüm Aylığı İçin Prim Günü Kontrolü
Hastalık, trafik kazası ya da başka bir sebeple ölen işçinin ailesine aylık bağlanması, ölen kişinin kanunda sayılan üç durumdan birinde olmasına bağlıdır. Prim günleri e-Devlet’teki hizmet dökümünden görülür.
| Ölen kişinin durumu | Aranan şart |
|---|---|
| Emekli, malullük aylığı alıyor ya da aylığa hak kazanmış ama işlemi bitmemiş | Ek prim günü aranmaz |
| Emekliyken yeniden çalıştığı için aylığı kesilmiş | Ek prim günü aranmaz |
| Hiç aylık almamış, her statü | En az 1800 gün prim |
| Hiç aylık almamış, işçi (4/a) olarak çalışmış | Borçlanmalar hariç en az 5 yıl sigortalılık ve toplam 900 gün prim |
Beş yıl ve 900 gün yolu yalnız işçi statüsündeki çalışma için işler. Yargıtay, eşi tarım Bağ-Kur’lu ve işçi olarak 819 gün çalışmış bir sigortalının ailesine bu yoldan aylık bağlanmasını doğru bulmamış, 900 günün 4/a kapsamında olması gerektiğini belirtmiştir.[4]
Ölen kişi Bağ-Kur’luysa (4/b) hak sahiplerine aylık bağlanması için onun genel sağlık sigortası dahil prim borcunun olmaması ya da ödenmesi gerekir.[5]
Şartlar tutmuyorsa hak tamamen kaybolmaz. Aileye ödenen primler karşılığı ölüm toptan ödemesi yapılır, sonradan borçlanma ya da hizmet tespitiyle gün tamamlanırsa bu süreler ihya edilip aylık bağlanabilir.[6]
Hak Sahipleri ve Aylık Payları
Hak sahipleri dul eş, çocuklar ve belirli şartlarla anne babadır. Pay, Kurumun ölen kişi için hesapladığı aylığın yüzdesi olarak belirlenir.[7]
- Dul eş, aylık alan çocuk varsa yüzde 50
- Dul eş, aylık alan çocuk yoksa ve çalışmıyor, kendi aylığı da yoksa yüzde 75
- Her çocuk yüzde 25, anasız babasız kalan ya da tek hak sahibi olan çocuk yüzde 50
- Anne ve baba birlikte toplam yüzde 25
Anne babaya aylık bağlanması için her türlü gelirinin net asgari ücretin altında olması ve diğer çocuklarından gelenler hariç kendisine gelir ya da aylık bağlanmamış olması gerekir. Eş ve çocuklardan artan pay yoksa anne baba alamaz, ancak 65 yaşını geçmişlerse artan pay şartı aranmaz.
Kısa çalışma süresi aylığı küçültmez mi diye düşünebilirsiniz. İşçi statüsünde ölenlerde prim günü 7200 günden azsa aylık 7200 gün varmış gibi hesaplanır, bu yüzden genç yaşta ölen işçinin ailesi de anlamlı bir aylık alır.[8]
Payların Bölünmesine Rakamlı Örnek
Kurumun ölen işçi için 20.000 TL aylık hesapladığını varsayalım. Payların toplamı bu tutarı geçerse herkesin payından aynı oranda indirim yapılır.[9]
| Aile | Oranlar toplamı | Dağılım |
|---|---|---|
| Eş ve 2 çocuk | Yüzde 100 | Eş 10.000 TL, her çocuk 5.000 TL |
| Eş ve 3 çocuk | Yüzde 125, indirim yapılır | Eş 8.000 TL, her çocuk 4.000 TL |
| Eş, 1 çocuk, geliri olmayan anne baba | Yüzde 100 | Eş 10.000 TL, çocuk 5.000 TL, anne baba birlikte 5.000 TL |
| Çocuksuz ve çalışmayan eş | Yüzde 75 | Eş 15.000 TL |
| Çocuksuz ve çalışan eş | Yüzde 50 | Eş 10.000 TL |
Başvuru Yolu ve Belge Listesi
Başvuru e-Devlet’teki SGK hizmetinden ya da sosyal güvenlik il veya merkez müdürlüğüne Tahsis Talep ve Beyan Taahhüt Belgesi ile yapılır. Reşit olmayan çocuk adına veli, kısıtlı çocuk adına vasi başvurur.
Kimlik ve nüfus bilgilerinin büyük kısmını Kurum kendi sisteminden görür. Yine de eksik evrak yüzünden dosyanın geri dönmemesi için şu belgeleri hazır tutun:
- Ölüm belgesi ya da ölüm tarihini gösteren nüfus kaydı
- Vukuatlı nüfus kayıt örneği, gerekirse evlilik cüzdanı ya da aile kütüğü
- 18 yaşını geçmiş çocuk için lise ya da yükseköğrenim öğrenci belgesi
- Malul çocuk için sağlık kurulu raporu, vasi atanmışsa vasilik kararı
- Anne baba için gelir durumunu gösteren belge
- Ölüm iş kazasından ise olay tutanağı, otopsi ya da doktor raporu
- Aylığın yatırılacağı banka bilgisi
Aylık, ölüm tarihini izleyen ay başından başlar. Hak sahipliği sonradan kazanıldıysa, örneğin çocuk ölümden sonra doğduysa, başlangıç o tarihi izleyen ay başıdır.[10]
Aylığı Kesen ve Kesmeyen Durumlar
Aylık ömür boyu garanti değildir, kanundaki şart ortadan kalkınca izleyen ödeme döneminden itibaren kesilir.[11] En çok sorulan durumlar aşağıda.
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Dul eş yeniden evlenir | Dul eş sıfatı kalktığı için aylık kesilir |
| Dul eş işe girer | Kesilmez, çocuksuz eşte pay yüzde 75’ten yüzde 50’ye iner |
| Dul eşin kendi emekli aylığı var | İki aylık birlikte ödenir |
| 18, 20 ya da 25 yaşından küçük çocuk işçi olarak çalışır | 2018’den beri kesilmez |
| Çocuk yaş sınırını doldurur ya da okulu bırakır | Kesilir, malul çocukta yaş sınırı yoktur |
| Kız çocuğu evlenir | Kesilir, istenirse iki yıllık tutar evlenme ödeneği olarak peşin ödenir |
| Yaş sınırı olmayan bekar kız çocuğu çalışmaya başlar | Kesilir, çalışma bitince başvuruyla yeniden bağlanır |
| Boşanan eş eski eşiyle fiilen birlikte yaşar | Kesilir, ödenenler geri alınır |
Çocuğun işçi olarak çalışmasının aylığı kesmemesi 7103 sayılı Kanunla 2018’de getirildi ve yalnız yaş sınırının altındaki çocuklar içindir.[12] Kesilen aylık, sebep ortadan kalkınca kendiliğinden değil, yeni başvuru üzerine izleyen ay başından yeniden bağlanır.
Hem anneden hem babadan aylık hakkı doğan çocuğa yüksek olanın tamamı, düşük olanın yarısı ödenir. Yeniden evlenen eş ikinci eşini de kaybederse iki aylıktan birini seçer.[13]
Başvuru Süresi ve Beş Yıllık Zamanaşımı
Ölüm aylığı için kanunda bir son başvuru tarihi yoktur, ancak geç kalınan aylıklar beş yıllık zamanaşımına uğrar. Hakkın kazanıldığı tarihten itibaren beş yıl içinde istenmeyen kısım ödenmez.[14]
Örneğin ölümden altı yıl sonra başvuran eş aylığa yine hak kazanır, ama aradaki dönemin bir kısmını kaybetme riskiyle karşılaşır. Başvuruyu haklı bir sebeple yapamadığını ispatlayan için bu sınır uygulanmaz.[15]
Ölüm toptan ödemesi ve kız çocuğunun evlenme ödeneği gibi diğer haklarda kural daha serttir. Bunlar hakkın doğduğu tarihten itibaren beş yıl içinde istenmezse düşer.[16]
Talep reddedilirse ya da 60 gün içinde cevap gelmezse Kuruma karşı iş mahkemesinde dava açılabilir. Kuruma başvurmadan doğrudan dava açılamaz.[17]
Ölüm Aylığı Talep Dilekçeleri
Aşağıdaki üç metin, Kurumun formuna ek olarak ya da müdürlüğe elden verilecek dilekçe olarak kullanılabilir. Köşeli parantezleri kendi bilgilerinizle doldurun.
Dul Eş İçin Dilekçe
[Gün]/[Ay]/[Yıl]
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU
[İL] SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜNE
Konu: Eşimden dolayı ölüm aylığı bağlanması talebi
Eşim [Ad Soyad], T.C. Kimlik No [……], [ölüm tarihi] tarihinde vefat etmiştir. Ölüm tarihinde aramızda evlilik bağı bulunmaktadır ve eşimin 5510 sayılı Kanun’un 32. maddesindeki şartları taşıdığını düşünüyorum.
Eşimden aylık bağlanacak [çocuğumuz bulunmaktadır / çocuğumuz bulunmamaktadır]. Şu an [çalışmıyorum, kendi sigortamdan gelir ya da aylık almıyorum / çalışıyorum / kendi aylığımı alıyorum]. Ölüm tarihini izleyen ay başından itibaren tarafıma ölüm aylığı bağlanmasını ve sonucun yazılı bildirilmesini talep ederim.
Ekler: Ölüm belgesi, nüfus kayıt örneği, banka bilgisi
[Ad Soyad]
T.C. Kimlik No: [……]
Adres ve telefon: [……]
[İmza]
Yetim Çocuk İçin Dilekçe
Çocuk 18 yaşından küçükse dilekçeyi veli ya da vasi kendi adıyla ve çocuk adına imzalar.
[Gün]/[Ay]/[Yıl]
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU
[İL] SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜNE
Konu: Anne / babadan dolayı ölüm aylığı bağlanması talebi
[Annem / Babam] [Ad Soyad], T.C. Kimlik No [……], [ölüm tarihi] tarihinde vefat etmiştir. [Doğum tarihi] doğumlu olup [18 yaşından küçüğüm / lise öğrencisiyim / yükseköğrenim öğrencisiyim / malulüm / evli olmayan kız çocuğuyum].
Herhangi bir statüde [çalışmıyorum / yaş sınırının altında işçi olarak çalışıyorum] ve kendi sigortamdan gelir ya da aylık almıyorum. Ölüm tarihini izleyen ay başından itibaren tarafıma yetim aylığı bağlanmasını talep ederim. Diğer hak sahipleri: [isimler].
Ekler: Ölüm belgesi, öğrenci belgesi ya da sağlık kurulu raporu, banka bilgisi
[Hak sahibi Ad Soyad]
[Veli / vasi Ad Soyad, varsa]
[İmza]
Anne ve Baba İçin Dilekçe
[Gün]/[Ay]/[Yıl]
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU
[İL] SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜNE
Konu: Çocuğumdan dolayı ölüm aylığı bağlanması talebi
Çocuğum [Ad Soyad], T.C. Kimlik No [……], [ölüm tarihi] tarihinde vefat etmiştir. Her türlü kazanç ve iradımdan elde ettiğim gelir net asgari ücretin altındadır ve diğer çocuklarımdan gelenler hariç adıma bağlanmış bir gelir ya da aylık yoktur.
[65 yaşın üzerindeyim / Eş ve çocuklardan artan pay bulunduğunu düşünüyorum.] 5510 sayılı Kanun’un 34. maddesi uyarınca tarafıma ölüm aylığı bağlanmasını talep ederim.
Ekler: Ölüm belgesi, gelir durumunu gösteren belge, banka bilgisi
[Ad Soyad]
T.C. Kimlik No: [……]
[İmza]
Ölüm Aylığı Başvurusu Hakkında Sık Sorulan Sorular
Aileler en çok boşanma, haciz ve işverenden alınacak paralar konusunda soru soruyor.
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve tek tek dosyalarda prim kaydı, statü ya da aile durumu sonucu değiştirebilir. Kurumdan red cevabı aldıysanız ya da iş kazası tespiti tartışmalıysa dava açmadan önce bir avukata danışın.
Kaynaklar
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.32/2 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.20/1 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.54/1-c ↩
- Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E.2025/13366 K.2026/345, 22.01.2026 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.32/2 son cümle ↩
- 5510 sayılı Kanun m.36/1 ve m.36/4 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.34/1 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.33/1-c ↩
- 5510 sayılı Kanun m.34/3 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.35/1 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.35/1 son cümle ↩
- 5510 sayılı Kanun m.34/1 son cümle, m.37/1, m.56/2 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.54/1-a-3 ve m.54/1-a-7 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.97/1 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.97/2 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.97/3 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.4/1 ↩