Evden çalışan işçi hakları, işyerindeki emsalinizin haklarıyla aynıdır ve buna üç ek güvence eklenir. Uzaktan çalışma ilişkisi yazılı sözleşmeyle kurulur, işin gerektirdiği araç ve zorunlu giderler kural olarak işverene aittir, iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğü evde de sürer.
Ücret, yıllık izin, fazla mesai, kıdem ve ihbar tazminatı evden çalıştığınız için azalmaz. Sorun çoğu zaman hakkın kendisinde değil, sözleşmenin boş bıraktığı maddelerde ve mesainin kanıtlanmasında çıkar.
Uzaktan Çalışmanın Dayandığı Kurallar
Uzaktan çalışma, işverenin kurduğu iş organizasyonu içinde işi evde ya da teknolojik iletişim araçlarıyla işyeri dışında yapmanıza dayanan ve yazılı olarak kurulan bir iş ilişkisidir.[1] Ayrıntıları 10.03.2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Uzaktan Çalışma Yönetmeliği düzenler.[2]
Yönetmelikte bugüne kadar tek değişiklik yapıldı. 25.09.2026 tarihli düzenlemeyle haftanın bir kısmı işyerinde, bir kısmı evde geçen karma (hibrit) çalışma açıkça tanındı ve işyerinde ve evde çalışılacak günlerle saatlerin sözleşmeye yazılması şart oldu.[3]
Evde çalışmak işçi sayılmanızı da etkilemez. Yargıtay, işin işveren işyeri dışında görülmesinin, kişi işverenin iş organizasyonu içinde yer aldığı sürece bağımlılık ilişkisini kural olarak değiştirmediğini vurguladı.[4] Bu yüzden sigorta bildiriminiz de işyerindeki çalışanlar gibi yapılmak zorundadır.
Evde Ürün Üretimi ile Uzaktan Çalışmanın Farkı
Evde parça başı ürün yapıp teslim eden kişi ile laptop başında ekip toplantısına katılan çalışan aynı kurallara tabi değildir. Birincisi Türk Borçlar Kanunu’ndaki evde hizmet sözleşmesine girer, ikincisi İş Kanunu’nun 14. maddesindeki uzaktan çalışmadır.[5]
Aradaki farkları aşağıdaki tablo gösteriyor. Hangi sütuna girdiğiniz, hangi korumadan yararlanacağınızı belirler.
| Konu | Evde hizmet (ev işçiliği) | Uzaktan çalışma | Karma çalışma |
|---|---|---|---|
| Dayanak | TBK m.461-469 | İş K. m.14, Yönetmelik | Yönetmelik m.9/2 |
| İşin özü | Verilen işi bitirip ürünü teslim etmek | İş organizasyonu içinde süreye bağlı çalışmak | Belirli günler işyerinde, kalan günler evde |
| Ücret | Aralıksız işte 15 günde bir, aralıklıda her teslimde | Sözleşmedeki ücret, emsalden düşük olamaz | Uzaktan çalışmayla aynı |
| Sözleşme | Malzeme bedeli ve ücret yazılı bildirilir | Yazılı sözleşme zorunlu | Günler ve saatler sözleşmede |
Evde hizmet sözleşmesinde özel hüküm bulunmayan hallerde hizmet sözleşmesinin genel hükümleri uygulanır.[6]
Uzaktan Çalışmaya Geçişte İşçi Rızası
İşyerinde çalışan bir işçinin sözleşmesi, ancak işçi ile işverenin anlaşmasıyla uzaktan çalışma sözleşmesine dönüştürülebilir.[7] İşveren çalışma yerini tek taraflı değiştirmek isterse bu esaslı değişiklik sayılır ve işçinin 6 iş günü içinde yazılı kabulü olmadıkça işçiyi bağlamaz.[8]
Geçişi siz istiyorsanız talebinizi yazılı yaparsınız. İşveren, işin ve sizin niteliğinizin uzaktan çalışmaya uygunluğuna bakar ve sonucu 30 gün içinde talebi yaptığınız usulle bildirir.[9] Evden çalışırken işyerine dönmek isterseniz aynı usulle talepte bulunursunuz ve işveren bu talebi öncelikli değerlendirir.[10]
Tek istisna zorlayıcı nedenlerdir. Uzaktan çalışma mevzuatta sayılan zorlayıcı bir neden yüzünden işyerinin tamamında ya da bir bölümünde uygulanacaksa işçinin talebi ya da onayı aranmaz.[11]
Sözleşmeniz baştan uzaktan çalışma olarak kurulduysa ve işverene geri çağırma yetkisi verilmediyse, sizi her gün ofise çağırmak çalışma koşullarında esaslı değişiklik niteliği taşıyabilir.
İş Araçları, İnternet ve Elektrik Giderleri
Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça işin gerektirdiği malzeme ve iş araçlarını işveren sağlar.[12] Bilgisayar, telefon ya da ekran size verildiyse, teslim tarihindeki bedellerini gösteren bir iş araçları listesi yazılı olarak verilir ve imzalı nüshası özlük dosyanızda saklanır.[13]
İşten ayrılırken bir cihazın bedeli sizden istenirse, teslim aldığınız durumu ve değeri bu liste gösterir.
İnternet, elektrik ve yazıcı sarfı gibi işle doğrudan bağlantılı zorunlu giderlerin nasıl tespit edilip karşılanacağı sözleşmeye yazılır.[14] Yönetmelik yöntemi taraflara bırakır, ama Borçlar Kanunu sonucu belirler. İşveren işin gerektirdiği her türlü harcamayı ödemekle yükümlüdür ve zorunlu harcamaları işçiye bırakan anlaşmalar geçersizdir.[15]
Sabit aylık bir gider ödemesi kararlaştırmak mümkündür. Ancak bu götürü tutar, zorunlu harcamaları karşılayacak miktardan az olamaz.[16] Kendi bilgisayarınızı işverenle anlaşarak işe ayırdıysanız, aksi kararlaştırılmadıkça bunun için uygun bir karşılık da ödenir.[17]
Evdeki çalışma alanının düzenlenmesi gerekiyorsa bu düzenleme işe başlamadan tamamlanır ve maliyetinin nasıl karşılanacağını taraflar birlikte belirler.[18]
Çalışma Saati ve Fazla Mesainin İspatı
Evden çalıştığınız zaman aralığı ve süresi sözleşmede belirtilir. Fazla çalışma ise işverenin yazılı talebi ve sizin kabulünüzle yapılır.[19] Genel kural da aynı yönde, fazla çalışma için işçinin yazılı onayı alınır ve bu onay 30 gün önceden yazılı bildirimle geri alınabilir.[20]
Evde de haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir, günlük çalışma 11 saati aşamaz, her fazla saat yüzde elli zamlı ödenir ve yıllık toplam fazla çalışma 270 saati geçemez.[21] Hesabın nasıl yapıldığını Fazla Mesai Ücretiniz Doğru Ödenmiş mi? Bordro Kontrolü ve Hesap Örnekleri yazısında görebilirsiniz.
Asıl zorluk ispattadır. Evden çalışan bir bölge satış sorumlusunun fazla mesai talebi, emek ve mesaisinin ne kadarını işverene ayırdığı tespit edilemediği ve tanıkların çalışma saatlerine dair görgüsü olamayacağı gerekçesiyle reddedildi, Yargıtay da kararı onadı.[22]
Evden çalışan işçi için tanık çoğu zaman yeterli olmaz. Oturum açma kayıtları, gece gönderilen e-postalar, mesai dışı toplantı davetleri ve yöneticinin yazılı iş talepleri, fazla mesai iddiasının asıl delilidir.
İletişimin yöntemi ve zaman aralığını da taraflar belirler.[23] Akşam saatlerinde mesajlara cevap vermeniz bekleniyorsa bunun mesai olup olmadığı sözleşmede açıkça yazılmalıdır.
İş Sağlığı, Güvenlik ve Evde Kaza
İşveren, işin niteliğine göre sizi iş sağlığı ve güvenliği konusunda bilgilendirmek, eğitim vermek, sağlık gözetimini sağlamak ve verdiği ekipmanla ilgili güvenlik tedbirlerini almakla yükümlüdür.[24] Tehlikeli kimyasal ve radyoaktif maddelerle ya da biyolojik etkenlere maruz kalma riski olan işlerde uzaktan çalışma hiç yapılamaz.[25]
Evde geçirilen kaza, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle meydana geldiyse iş kazası sayılabilir.[26] Kazanın mesai saatinde ve işle bağlantılı bir anda olduğunu göstermek yine kayıtlara dayanır.
Kişisel Veriler ve İzleme Sınırı
İşveren, işe dair verilerin korunmasına ilişkin işletme kuralları konusunda sizi bilgilendirir, korunacak verinin tanımını sözleşmede belirler ve bu kurallara uymanız zorunludur.[27] Şirket verisini kişisel hesaba taşımak fesih tartışmasına yol açabilir.
Koruma iki yönlüdür. Sizin hakkınızda toplanan ekran, konum ya da oturum verileri de amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olmak zorundadır ve işveren bu veriyi işlemeden önce sizi aydınlatır.[28]
Eşit Davranma ve Yan Haklar
Uzaktan çalışan işçi, esaslı bir neden olmadıkça salt sözleşmesinin niteliği yüzünden emsal işçiden farklı işleme tabi tutulamaz.[29] Terfi, prim, eğitim ve sosyal yardım bu kapsama girer.
Yargıtay’ın onadığı bir dosyada, işyeri uygulaması haline gelen yemek yardımı işçiye evden çalıştığı aylarda ödenmemişti. Mahkeme yemek ücreti alacağını kabul etti ve ödenmeyen alacaklar nedeniyle yapılan haklı feshe bağlı kıdem tazminatına hükmetti.[30]
Yemek kartı, yol yerine verilen ödeme ya da prim evden çalışmaya geçince kesildiyse işverenin bunu işin niteliğiyle açıklaması gerekir. Emsal karşılaştırmasının nasıl yapıldığı İş Arkadaşım Benden Fazla Maaş Alıyor: Hakkım Var mı? yazısında anlatılıyor.
Fesih, İhbar ve Kıdemde Değişmeyen Kurallar
Evden çalışmak fesih kurallarını değiştirmez. İhbar süreleri kıdeme göre 2, 4, 6 ve 8 haftadır, iş güvencesi şartları ve kıdem tazminatı işyerindeki çalışan için nasılsa sizin için de öyledir.[31] Sürelerin ayrıntısı İşten Çıkarılırken İhbar Süreniz: Kaç Hafta, Hangi Ücret, Kime Ödenir? yazısındadır.
Uzaktan çalışma önerisini kabul etmemeniz tek başına sözleşmenizi sona erdirmez. İşveren yine de feshederse değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını yazılı açıklamak ve bildirim süresine uymak zorundadır.[32]
Uzaktan Çalışma Sözleşmesi Kontrol Listesi
İmzalamadan önce ya da elinizdeki ek protokolü okurken şu maddelerin yazılı olup olmadığına bakın. Boş kalan her satır, ileride ispat yükünün size kalması demektir.
- İşin tanımı, yapılma şekli, süresi ve yeri açıkça yazılı mı?
- Karma çalışıyorsanız ofis günleri ve saatleri gün gün belirtilmiş mi?
- Ücret ve ödeme günü işyerindeki emsalinizle aynı esasa mı bağlanmış?
- Verilen cihazların teslim tarihindeki bedelleriyle listesi size imzalı verildi mi?
- İnternet, elektrik ve sarf giderinin tutarı ya da hesap yöntemi ve ödeme zamanı yazılı mı?
- Kendi cihazınızı kullanıyorsanız bunun karşılığı kararlaştırıldı mı?
- Çalışma saatleri, mola ve mesai dışı ulaşılabilirlik sınırı belirlendi mi?
- Fazla çalışmanın yazılı talep ve onayla yapılacağı yazıyor mu?
- Korunacak verinin tanımı ve kullanılacak izleme araçları açıklandı mı?
- İşyerine dönüşün hangi koşulla ve hangi usulle isteneceği düzenlendi mi?
Evden Çalışan İşçinin Sık Sorduğu Sorular
Uzaktan çalışmaya geçen işçilerden en sık gelen sorular şunlar.
Bu yazı uzaktan çalışmanın kanuni çerçevesini özetler, sözleşmenizdeki her madde ayrıca okunmalıdır. Gider, mesai ya da geri çağırma konusunda bir uyuşmazlık başladıysa, yazışmalarınızla birlikte bir avukata danışmanız yerinde olur.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu m.14/4-7. ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği, RG 10.03.2021, sayı 31419. ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelik, RG 25.09.2026, sayı 33381, m.1 (Yönetmelik m.9/2). ↩
- Yargıtay 10. HD, E.2024/8055 K.2024/9380, 02.10.2024 (gerekçe, atipik iş sözleşmeleri ve bağımlılık unsuru). ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.461-469. ↩
- TBK m.469. ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.14/1. ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.22/1. ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.14/2 ve m.14/3. ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.14/5. ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.14/6. ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.7/1. ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.7/2. ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.8. ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.414/1 ve m.414/3. ↩
- TBK m.414/2. ↩
- TBK m.413/2. ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.6. ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.9/1. ↩
- İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği m.9. ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.63 ve m.41. ↩
- Yargıtay 9. HD, E.2024/14681 K.2025/2253, 03.03.2025 (ilk derece ve bölge adliye gerekçesi onandı). ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.10. ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.14/6 ve Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.12. ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.13/1. ↩
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.13/1-b. ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.11. ↩
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.4/2-ç ve m.10. ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.14/6. ↩
- Yargıtay 9. HD, E.2025/8810 K.2025/10334, 24.12.2025 (bölge adliye kararı onandı). ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.17 ve m.18. ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.22/1. ↩