Kıdem tazminatını kendiniz hesaplamak için üç veri yeter: bordrodaki giydirilmiş brüt ücret, hizmet dökümündeki yıl-ay-gün süresi ve sözleşmenin bittiği tarihteki dönem tavanı. Bu yazıda üç farklı işçinin bordrosundan çıkan rakamları satır satır hesapladık, siz de kendi bordronuzu yanına koyup karşılaştırabilirsiniz.
Hakkın doğup doğmadığı, belgelerin toplanması ve ödeme gelmezse izlenecek yol kıdem tazminatı alma adımları yazısında var. Burada yalnız tutarın nasıl çıktığına bakıyoruz.
Bordrodan Hangi Kalemler Alınır?
Kanun, hesabın son ücret üzerinden yapılacağını söyler ve ücrete işçiye sağlanan para ve parayla ölçülebilen menfaatlerin eklenmesini ister.[1] Bordroda bu menfaatler ayrı satırlarda durur.
| Bordro satırı | Hesaba girer mi? | Aylığa çevirme |
|---|---|---|
| Brüt ücret | Girer | Olduğu gibi |
| Yol yardımı (nakit) | Düzenliyse girer | Aylık brüt tutar |
| Yemek yardımı (nakit) | Düzenliyse girer | Aylık brüt tutar, günlük ödeniyorsa aylık ortalama |
| İkramiye, yıllık prim | Düzenliyse girer | Yıllık toplam / 12 |
| Yakacak, giyim, çocuk yardımı | Düzenliyse girer | Aylık brüt tutar |
| Fazla mesai ücreti | Genellikle girmez, ayrı alacaktır | – |
| Harcırah, tek seferlik yardım | Girmez | – |
Ücret sabit değilse, yani parça başı, akort ya da yüzde usulüyle ödeniyorsa, son bir yılda ödenen ücret çalışılan günlere bölünerek ortalama bulunur.[2] Son bir yıl içinde zam yapıldıysa ortalama zam tarihinden ayrılışa kadarki süreden alınır.[3]
Net maaş hiçbir zaman esas alınmaz. Bordrodaki kesintiler düşülmeden önceki brüt rakamlar toplanır.
Hesabın Dört Adımı
Her işçide sıra aynıdır. Rakamlar sonra tabloda üç profil için uygulanacak.
- Giydirilmiş brüt ücret: bordro kalemlerinin aylık toplamı
- Tavan kontrolü: toplam, sözleşmenin bittiği tarihteki dönem tavanını aşıyorsa tavan esas alınır
- Hizmet süresi: giriş ve çıkış tarihi arasındaki tam yıl, artan ay ve artan gün
- Tutar: esas ücret × yıl + esas ücret / 12 × ay + esas ücret / 365 × gün
Her tam yıl için 30 günlük ücret ödenir, yıldan artan süre de aynı oranla hesaba katılır.[4] Tavan, en yüksek devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesidir.[5]
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı duyurularına göre tavan 01.01.2026-30.06.2026 arasında 64.948,77 TL, 01.07.2026-31.12.2026 arasında 73.729,87 TL’dir. Dönemi ödeme günü değil, sözleşmenin bittiği tarih belirler.
Üç İşçi Profili ve Bordro Verileri
Üç profil bilerek farklı seçildi: asgari ücretli bir işçi, düzenli primi olan bir işçi ve ücreti tavanı aşan bir işçi. Tüm tutarlar aylık brüttür.
| Veri | A: Asgari ücretli | B: Primli | C: Tavan üstü |
|---|---|---|---|
| İşe giriş | 19.09.2022 | 02.02.2015 | 01.06.2009 |
| Sözleşmenin bitişi | 12.03.2026 | 10.09.2026 | 26.06.2026 |
| Hizmet süresi | 3 yıl 5 ay 21 gün | 11 yıl 7 ay 8 gün | 17 yıl 0 ay 25 gün |
| Brüt ücret | 33.030,00 TL | 47.500,00 TL | 92.000,00 TL |
| Yemek ve yol | 2.200 + 1.300 TL | 3.900 + 2.800 TL | 4.500 + 3.200 TL |
| İkramiye, prim (yıllık) | Yok | 76.000 TL (aylık 6.333,33 TL) | 184.000 TL (aylık 15.333,33 TL) |
| Giydirilmiş brüt ücret | 36.530,00 TL | 60.533,33 TL | 115.033,33 TL |
| Dönem tavanı | 64.948,77 TL | 73.729,87 TL | 64.948,77 TL |
| Esas alınan ücret | 36.530,00 TL | 60.533,33 TL | 64.948,77 TL |
A ve B’de giydirilmiş ücret tavanın altında kaldığı için tamamı esas alınır. C’de ücret tavanı aşar ve hesap tavan üzerinden yapılır.
Rakamlı Sonuç Tablosu
Aşağıdaki tablo dört adımın sonucunu veriyor. Hesap kuruşa kadar yapılmış, damga vergisi brüt tutar üzerinden alınmıştır.
| Kalem | A | B | C |
|---|---|---|---|
| Tam yıllar | 109.590,00 TL | 665.866,67 TL | 1.104.129,09 TL |
| Artan aylar (ay / 12) | 15.220,83 TL | 35.311,11 TL | 0,00 TL |
| Artan günler (gün / 365) | 2.101,73 TL | 1.326,76 TL | 4.448,55 TL |
| Brüt kıdem tazminatı | 126.912,56 TL | 702.504,54 TL | 1.108.577,64 TL |
| Damga vergisi, binde 7,59 | 963,27 TL | 5.332,01 TL | 8.414,10 TL |
| Ele geçecek tutar | 125.949,29 TL | 697.172,53 TL | 1.100.163,54 TL |
B profilinde yalnız brüt ücret esas alınsaydı tutar 551.249,43 TL çıkar ve 151.255,11 TL eksik kalırdı. Bu fark yol, yemek ve primin hesaba girmemesinden doğar.
Gün sayımında giriş ve çıkış günlerinin dahil edilip edilmediği bir gün farkı yaratabilir. Bu fark, esas ücretin 365’te biri kadardır ve örneklerde 100 ile 178 TL arasında kalır.
Tavan Üstü Profilde Çıkış Tarihinin Etkisi
C işçisinin ücreti tavanın epey üstünde olduğu için sonucu tarih belirler. Aynı hizmet süresi 01.07.2026 sonrası biten bir sözleşmede 73.729,87 TL tavanla hesaplansaydı brüt tutar 1.258.457,78 TL çıkardı.
Aradaki fark 149.880,15 TL‘dir. Tavansız hesap ise 1.963.445,66 TL verirdi, yani tavan C işçisinde 854.868,03 TL’lik bir kesinti anlamına gelir.
Tavan ücreti sınırlamaz, yalnız hesaba esas alınan tutarı sınırlar. Ayrılış tarihini planlıyorsanız dönem değişimi gününü ayrı kontrol edin.
Damga Vergisi Satırı
Kıdem tazminatından gelir vergisi ve sigorta primi kesilmez, yalnız binde 7,59 damga vergisi alınır.[6] Tablodaki kesinti bu oranla brüt tutar üzerinden hesaplandı.
Asgari ücret kısmı için damga vergisi istisnası uygulanıp uygulanmayacağı tartışmalıdır. Uygulansa bile etkisi 250,70 TL’yi geçmez, bu yüzden bordroda kesintiyi kontrol edin ve işvereninizin hangi yolu seçtiğini sorun.
Kendi Hesabınızı Kontrol Listesi
Hesabı kağıda dökmeden önce şu soruların hepsinin cevabı elinizde olmalı.
- Giriş ve çıkış tarihi SGK hizmet dökümüyle aynı mı?
- Bordrodaki her yan ödeme aylığa çevrildi mi?
- İkramiye ve primler yıllık toplamdan 12’ye bölündü mü?
- Son bir yıl içinde zam olduysa ortalama doğru dönemden mi alındı?
- Sözleşmenin bittiği tarihteki tavan dönemi kullanıldı mı?
- Giydirilmiş ücret tavanı aşıyorsa tavan yerine ücret mi yazıldı?
- Damga vergisi dışında kesinti var mı?
İşveren Eksik Öderse Dekontta Bakılacaklar
Ödeme geldiğinde ilk iş dekontu kendi hesabınızla karşılaştırmaktır. Fark çoğu zaman şu üç yerden çıkar.
| Gördüğünüz | Muhtemel sebep | Ne yapılır? |
|---|---|---|
| Tutar yalnız brüt ücrete göre çıkmış | Yol, yemek ve prim hesaba katılmamış | Bordro kalemleriyle farkı yazılı hesaplayıp isteyin |
| Tutar eski dönem tavanına yakın | Yanlış tavan dönemi kullanılmış | Sözleşmenin bitiş tarihini ve dönem tavanını yazılı bildirin |
| Net tutar beklenenden çok düşük | Gelir vergisi ya da SGK kesintisi yapılmış | Bu kesintiler yapılmaz, gerekçeyi sorun |
| Tek kalemle toplu ödeme var | Kıdem, ihbar ve izin birlikte gösterilmiş | Kalem kalem ayrım isteyin |
Eksik ödemeyi kabul ettiğinizi gösteren bir belge imzalamadan önce fark hesabınızı yazılı olarak işverene iletin. Tutarı kabul etmediğinizi açıkça yazmak, sonradan itirazınızın ne zaman başladığını gösterir.
Fark ödenmezse izlenecek adımlar, arabuluculuk dahil, alma adımları yazısında anlatılıyor.
Hesap Aracını Kullanmak
Elle yaptığınız hesabı kontrol etmek için kıdem tazminatı hesaplama aracına giydirilmiş brüt ücretinizi, giriş ve çıkış tarihinizi yazmanız yeter. Araç yıl, ay ve gün farkını kendisi çıkarır ve dönem tavanını uygular.
Aracın sonucu elle bulduğunuz rakamdan farklıysa önce ücretinizi ve tarihleri gözden geçirin. Çoğu fark, girilen giydirilmiş ücretteki bir eksik kalemden doğar.
Kıdem Tazminatı Hesabına İlişkin Sık Sorulan Sorular
Hesap yapılırken en çok takılınan noktalar aşağıda.
Bu sayfa genel bilgi verir ve kişisel durumunuza göre değerlendirme içermez. Rakamlar örnektir, kendi dosyanızda ücret kalemleri ve tarihler farklı sonuç verebileceği için kesin hesaptan önce bir avukata danışın.