Belirli süreli sözleşme yenilenmezse bitiş tarihinde kendiliğinden sona erer ve kural olarak ne ihbar tazminatı ne de kıdem tazminatı doğar. Bu kuralın sizin için geçerli olup olmadığını, sözleşmenizin gerçekten belirli süreli kalıp kalmadığı belirler. Kalan ücret, izin ve fazla çalışma alacaklarınız ise her durumda ödenir.
Aşağıda elinize “sözleşmeniz yenilenmeyecektir” yazısı geçtiğinde ya da bitiş tarihi yaklaştığında kontrol edeceğiniz noktalar, alacaklarınızın süreleri, işsizlik maaşı şartları ve işverene gönderebileceğiniz kısa bir yazı örneği var.
Yenilenmeme Bildiriminin Hukuki Değeri
Kanun, belirli süreli sözleşmenin sona ermesi için işverene bildirim yükümlülüğü getirmez. Sözleşme, aksi kararlaştırılmadıkça bitiş gününde kendiliğinden sona erer.[1] Bu yüzden işverenin size gönderdiği “yenilenmeyecek” yazısı bir fesih bildirimi değil, zaten bilinen bitiş tarihinin hatırlatmasıdır.
İstisna sözleşmenizin kendi metnindedir. Bazı sözleşmelerde “taraflar bitişten 30 gün önce bildirimde bulunmazsa sözleşme aynı süreyle uzar” gibi bir madde yer alır. Sözleşmenin bildirimle sona ereceği kararlaştırılmış ve iki taraf da bildirim yapmamışsa sözleşme belirsiz süreliye dönüşür.[2]
Elinizdeki sözleşmenin “süre”, “fesih” ve “yenileme” başlıklı maddelerini bildirim yazısıyla yan yana okuyun. Sözleşmede bildirim şartı varsa ve işveren bu şarta uymadıysa sonuç tamamen değişebilir.
Süre Sonunda Kıdem ve İhbar Tazminatı
Süre dolduğu için biten belirli süreli sözleşmede ihbar tazminatı doğmaz. İhbar süresi yalnız belirsiz süreli sözleşmenin bildirimli feshinde uygulanır, bitiş günü baştan belli olan sözleşmede önel verilmesine gerek yoktur. Yargıtay, sözleşmeleri belirli süreli kabul ettiği bir öğretim görevlisi dosyasında ihbar tazminatı talebinin reddi gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.[3]
Kıdem tazminatı hakkı, sözleşmenin hangi sebeple sona erdiğine bağlıdır. Kıdem tazminatı gerektiren haller arasında belirli süreli sözleşmenin süre bitimiyle sona ermesi sayılmamıştır.[4] İş davalarına bakan Yargıtay dairesinin güncel kararları da süre dolumunu fesih saymaz ve bu durumda kıdem tazminatı vermez.
Uygulama tamamen tek yönlü değildir. Aynı daire, işverenin sözleşmenin yenilenmeyeceğini tebliğ ederek ilişkiyi bitirdiği ve sözleşmelerin belirli süreli kabul edildiği bir dosyada kıdem tazminatına hükmeden kararı onamıştır.[5] Bu yüzden işverenin yazılı yenilememe kararı varsa, hesap kapatmadan önce dosyanızı bir avukata göstermeniz yerinde olur.
Ardışık Sözleşme Kontrolü
Sözleşmeniz başından belirsiz süreli sayılıyorsa, yenilenmeme yazısı işverenin fesih bildirimine dönüşür ve kıdem ile ihbar tazminatı gündeme gelir. Aşağıdaki sorulardan birine “evet” cevabı veriyorsanız sözleşmenin belirli süreli niteliği tartışmaya açıktır.
| Kontrol sorusu | Evet ise ne olur | Dayanak |
|---|---|---|
| Sözleşme yazılı yapılmadı mı? | Sözleşme belirli süreli sayılmayabilir | 4857 s.K. m.11/1 |
| İş sürekli bir iş olduğu halde süre konuldu mu (proje, sezon, vekalet yok)? | Objektif koşul eksik kalır, sözleşme belirsiz süreli sayılabilir | 4857 s.K. m.11/1 |
| Aynı işverenle üst üste ikinci, üçüncü sözleşme esaslı bir neden olmadan mı yapıldı? | Sözleşme başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir | 4857 s.K. m.11/2 |
| Bitiş gününden sonra yeni sözleşme olmadan çalışmaya devam ettiniz mi? | Örtülü sürdürme ile belirsiz süreliye dönüşür | TBK m.430/2 |
Sözleşme belirsiz süreli kabul edilirse, bir yılı dolduran işçi kıdem tazminatına, kıdemine göre 2, 4, 6 ya da 8 haftalık önele ya da onun ücretine hak kazanır. Kıdeminizin yetip yetmediğini kıdem tazminatı hakkım var mı kontrol testi ile, önel süresini işten çıkarılırken ihbar süreniz yazısından bulabilirsiniz.
Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran bir işyerinde en az altı aylık kıdeminiz varsa ve sözleşmeniz belirsiz süreli sayılıyorsa iş güvencesi de devreye girer.[6] İşe iade için yenilenmeme yazısının tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmanız gerekir.[7]
Bitiş Gününden Sonra Çalışmaya Devam
Sözleşmenin bittiği günden sonra işveren sizi çalıştırmaya devam ediyorsa ve yeni bir yazılı sözleşme yapılmadıysa, ilişki belirsiz süreli sözleşme olarak sürer. Bu dönüşüm için işverenin ayrıca bir şey söylemesi gerekmez, fiili çalışma yeterlidir.
Böyle bir durumda sonradan “sözleşmen zaten bitmişti” denilerek işten çıkarılırsanız, bu çıkış belirsiz süreli sözleşmenin feshi olarak değerlendirilir. Bitiş tarihinden sonraki günlere ait puantaj, giriş kartı kaydı, iş e-postası ve maaş ödemesi bu durumun en güçlü delilleridir, ayrılmadan önce kopyalarını alın.
Sözleşme Biterken Kalan Alacaklar ve Zamanaşımı
Sözleşmenin süre dolumuyla bitmesi, o güne kadar doğmuş alacakları ortadan kaldırmaz. Hangi alacağın ne zaman istenebileceği ve ne kadar süre sonra zamanaşımına uğrayacağı aşağıdaki tabloda.
| Alacak | Ne zaman ödenir | Zamanaşımı |
|---|---|---|
| Son ayın ücreti | Ödeme gününde, en geç bitişle birlikte | 5 yıl, her ayın vadesinden (4857 s.K. m.32) |
| Kullanılmayan yıllık izin ücreti | Sözleşme bitince, son ücret üzerinden | 5 yıl, sözleşmenin bittiği günden (4857 s.K. m.59) |
| Fazla çalışma ücreti | İlgili ayın ücretiyle | 5 yıl, her ayın vadesinden (ücret alacağı) |
| İkramiye gibi süreye bağlı ödemeler | Çalışılan süreyle orantılı (4857 s.K. m.12/2) | 5 yıl, ödeme gününden |
| Kıdem tazminatı (belirsiz süreli sayılırsa) | Sözleşme sona erdiğinde | 5 yıl (4857 s.K. Ek m.3) |
Kalan izin ücretinin brütten nete nasıl hesaplandığı kalan izin ücreti brütten nete üç örnek yazısında gösteriliyor. Yılı dolmadan biten sözleşmede yıllık izin hakkı doğmamış olabileceğini de hesaba katın.
Bu alacaklar için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.[8] Arabuluculuk bürosuna başvurduğunuz günden son tutanağa kadar zamanaşımı işlemez.
Sözleşme biterken önünüze konan ibranameyi o gün imzalamanız gerekmez. Sözleşmenin sona ermesinden itibaren en az bir ay geçmeden yapılan ve ödemesi bankadan yapılmayan ibra kesin olarak hükümsüzdür.[9]
Belirli Süreli Sözleşme Sonrası İşsizlik Maaşı
Belirli süreli sözleşmenin süresi bittiği için işsiz kalan sigortalı, prim şartlarını taşıyorsa işsizlik ödeneği alabilir.[10] İşveren SGK’ya işten ayrılış bildirgesini bu durumda 05 koduyla (belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi) verir, e-Devlet’teki hizmet dökümünden kodu kontrol edin.
Ödenek için sözleşme bitmeden önceki son 120 gün kesintisiz çalışmış olmanız ve son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödenmiş olması gerekir. 600 gün prim 180 gün, 900 gün 240 gün, 1.080 gün ise 300 gün ödenek süresi sağlar.[11]
Günlük ödenek, son dört aylık prime esas kazançlara göre bulunan günlük ortalama brüt kazancın yüzde 40‘ıdır ve aylık brüt asgari ücretin yüzde 80’ini geçemez. Brüt asgari ücret 01.01.2026’dan itibaren 33.030 TL olduğundan (RG 26.12.2025) ödenek tavanı aylık 26.424 TL‘dir.
- Son dört ayda ortalama 40.000 TL brüt kazanç: günlük 533,33 TL, aylık 16.000 TL ödenek.
- Son dört ayda ortalama 90.000 TL brüt kazanç: hesap 36.000 TL çıkar, ancak tavan nedeniyle aylık 26.424 TL ödenir.
Ödenekten yalnız damga vergisi kesilir. Başvuruyu sözleşmenin bittiği günü izleyen 30 gün içinde İŞKUR’a ya da e-Devlet’ten yapın, geciken her gün toplam ödenek süresinden düşülür.[12] Kendi tutarınızı işsizlik maaşı hesaplama aracıyla bulabilirsiniz.
Yenilenmeme Sebebini ve Alacakları Soran Yazı Örneği
Yenilenmeme yazısını aldıktan sonra işverenden sebebi, sözleşmenizin dayanağını ve kalan alacaklarınızın dökümünü yazılı olarak isteyebilirsiniz. Gelecek cevap ya da cevapsızlık, ardışık sözleşme ve belirsiz süreli sayılma tartışmasında delil olarak kullanılır. Yazıyı iki nüsha hazırlayın, birine teslim alan kişinin adını, tarihini ve imzasını aldırın.
[Gün]/[Ay]/[Yıl]
[İŞVEREN UNVANI]
İNSAN KAYNAKLARI BİRİMİNE
Konu: Belirli süreli iş sözleşmemin yenilenmemesine ilişkin bilgi ve hesap dökümü talebi
[İlk işe giriş tarihi] tarihinden bu yana [görev / birim] olarak çalışıyorum. Son sözleşmemin [bitiş tarihi] tarihinde sona ereceği ve yenilenmeyeceği tarafıma [bildirim tarihi] tarihli yazı ile bildirilmiştir.
Bu kapsamda sözleşmemin hangi objektif sebebe dayanılarak belirli süreli yapıldığının, aramızda daha önce kaç sözleşme imzalandığının ve sözleşmemin yenilenmeme sebebinin yazılı olarak bildirilmesini talep ediyorum.
Ayrıca son ay ücretim, kullanmadığım yıllık izin günleri ve ücreti, ödenmemiş fazla çalışma ücretleri ile süreye bağlı diğer ödemelerin kalem kalem gösterildiği hesap dökümünün, SGK’ya bildirilecek işten ayrılış kodunun ve çalışma belgemin tarafıma verilmesini rica ederim.
[Ad Soyad]
[T.C. Kimlik No]
[İmza]
Teslim alan: [Ad Soyad, unvan]
Teslim tarihi: [Gün]/[Ay]/[Yıl]
İmza:
İşveren işten ayrılan işçiye işin türünü ve süresini gösteren çalışma belgesi vermek zorundadır.[13] Yazıya cevap gelmezse bu durum da arabuluculuk başvurusunda anlatılabilir.
Sözleşme Yenilenmezse Sık Sorulan Sorular
Bitiş tarihi yaklaşan işçilerin en çok sorduğu konular şunlar.
Bu yazı genel bilgi verir, sözleşme metninize ve çalışma geçmişinize göre sonuç farklılaşabilir. Tazminat ya da işe iade konusunda karar vermeden önce belgelerinizle birlikte bir avukata danışın.
Kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.430/1 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.430/4 ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 08.12.2025, E.2025/7868 K.2025/9633 ↩
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14/1 (4857 sayılı Kanun m.120 ile yürürlükte) ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 10.05.2023, E.2023/4593 K.2023/6850 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.18/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.20/1 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.420/2 ↩
- 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu m.51/1-d ↩
- 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu m.50/2 ↩
- 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu m.48 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.28/1 ↩