Doğum izni işçide toplam 24 haftadır: doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta. Bu sürede işveren ücret ödemek zorunda değildir, geliriniz SGK’nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneğinden gelir ve bu ödenek günlük kazancınızın üçte ikisi kadardır.[1]
Süre 1 Mayıs 2026’da 16 haftadan 24 haftaya çıktı. Eski 8+8 hafta bilgisini veren kaynaklar artık geçerli değil. Kendi tutarınızı görmek için son 12 aydaki brüt kazancınızı ve prim gün sayınızı aşağıdaki araca girin.[2]
Doğum İzni Süresinin Haftalara Dağılımı
Doğum öncesi ve sonrası haftalar gebeliğin türüne ve doktor onayına göre yer değiştirir, ama toplam süre kısalmaz. Aşağıdaki tablo dört durumu gösterir.
| Durum | Doğumdan önce | Doğumdan sonra | Toplam |
|---|---|---|---|
| Tek bebek | 8 hafta | 16 hafta | 24 hafta |
| İkiz ya da daha fazla | 10 hafta | 16 hafta | 26 hafta |
| Doktor onayıyla doğuma 2 hafta kalana kadar çalışma (tek bebek) | 2 hafta | 22 hafta | 24 hafta |
| Erken doğum | Kullanılabilen kadar | 16 hafta + kullanılamayan doğum öncesi süre | 24 hafta |
Doğumdan önce çalışmaya devam etmek sizin isteğinize bağlıdır ve sağlık durumunuzun uygun olduğunu gösteren doktor onayı gerekir. Bu sınır 7578 sayılı Kanunla üç haftadan iki haftaya indi. Doktor sağlık durumunuz ya da işin niteliği nedeniyle gerekli görürse, raporla doğum öncesi veya sonrası süre uzatılabilir.[3]
Anne doğumda ya da sonrasında hayatını kaybederse, kullanılamayan doğum sonrası süre babaya geçer. Babanın kendi izin hakları ayrı bir konudur ve burada ele alınmıyor.
SGK Doğum Parasının Üç Şartı
Doğum parası olarak bilinen analık ödeneği için doğumdan önceki bir yıl içinde adınıza en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olmalıdır. 90 gün bir yıla yayılabilir, kesintisiz olması gerekmez.[4]
İkinci şart çalışmamaktır. Ödenek yalnız çalışmadığınız her gün için verilir, rapor süresinde işe gidip ücret aldığınız günler ödenekten düşer. Üçüncü şart, doğum öncesi ve sonrası dönemi gösteren istirahat raporudur ve bu rapor SGK sistemine hastaneden elektronik olarak düşer.
İşveren, rapor süresinde çalışmadığınızı SGK’ya elektronik ortamda bildirmek zorundadır. Bu bildirim yapılmazsa ödeme başlamaz, işverene de idari para cezası uygulanır.[5]
Günlük Kazanç ve Ödenek Hesabı
Günlük kazanç, doğumdan önceki 12 aydaki prime esas kazançlar toplamının bu kazançlara ait prim gün sayısına bölünmesiyle bulunur. Bu kural 7537 sayılı Kanunla geldi, son üç aya bakan eski yöntem artık uygulanmıyor.[6]
Son 12 ayda 180 günden az prim bildirilmişse, günlük kazanç günlük prime esas kazanç alt sınırının iki katını geçemez. 1 Ocak 2026’dan beri günlük brüt asgari ücret 1.101 TL olduğundan bu sınır 2.202 TL eder. İşe yeni girmiş ve yüksek ücret alan bir işçi için ödenek bu yüzden beklenenden düşük çıkar.[7]
Oran ayakta istirahatte üçte iki, hastanede yatarak geçen günlerde yarıdır. Doğum için yatılan günler raporda yatarak gösterilmişse o günlerin ödemesi biraz düşük görünebilir.[8]
Üç İşçi Üzerinden Rakamlı Örnek
Aşağıdaki hesaplar varsayımsal ücretlerle yapılmıştır. Prim gün sayısı her ay 30 kabul edilmiştir.
| İşçi | Son 12 ay | Günlük kazanç | Günlük ödenek | Toplam ödenek |
|---|---|---|---|---|
| Selin, tek bebek | 12 ay × 42.000 TL, 360 gün | 1.400,00 TL | 933,33 TL | 168 gün: 156.800,00 TL |
| Selin, ikiz | Aynı | 1.400,00 TL | 933,33 TL | 182 gün: 169.866,67 TL |
| Derya, yeni işe girmiş | 5 ay × 80.000 TL, 150 gün | 2.666,67 TL yerine 2.202,00 TL | 1.468,00 TL | 168 gün: 246.624,00 TL |
Selin’in ödeneğinin 52.266,67 TL‘si doğum öncesi 56 güne, 104.533,33 TL’si doğum sonrası 112 güne düşer. Doktor onayıyla doğuma iki hafta kalana kadar çalışırsa toplam değişmez, yalnız ödenek 14 gün önce ve 154 gün sonra olarak bölünür, çalıştığı haftalar için de ücretini alır.
Derya 180 gün şartını doldurmadığı için günlük kazancı 2.202 TL’de kesilir. Sınır olmasaydı toplam ödeneği 298.666,67 TL olacaktı, aradaki fark 52.042,67 TL tutar.
İşverenin Ücret ve Koruma Yükümlülükleri
İş Kanunu analık izni süresince işverene ücret ödeme borcu yüklemez. Toplu iş sözleşmeniz ya da iş sözleşmeniz ücretin veya ödenekle maaş arasındaki farkın ödenmesini öngörüyorsa bu hak ayrıca doğar, sözleşmenin ilgili maddesine bakın.
Toplu iş sözleşmesi olan işyerlerinde ve kamu işverenlerinde ödenek işveren tarafından SGK adına ödenip sonra mahsup edilebilir. Bordronuzda “iş göremezlik” satırı görüyorsanız sebebi budur.[9]
Gebelik boyunca periyodik kontroller için ücretli izin verilir. Doktor raporuyla daha hafif bir işe geçirilirseniz ücretinizden indirim yapılamaz.[10]
Hamilelik, doğum ve analık izni haftalarında işe gelmemek feshe geçerli sebep sayılmaz. Sağlık sebebiyle işverene tanınan bildirimsiz fesih hakkı da doğum ve gebelikte ancak 24 haftalık süre bittikten sonra işlemeye başlar.[11]
Doğum İzninin Yıllık İzne ve Kıdeme Etkisi
Analık izni haftaları yıllık izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılır. Doğum izni yüzünden izin yılınız uzamaz ve hak ettiğiniz gün sayısı azalmaz.[12]
İsteğe bağlı altı aylık ücretsiz izin ise yıllık izin hesabına girmez. Yargıtay, kıdem süresinden işçinin ücretsiz izinli olduğu günler düşülerek kurulan hükmü ve doğum izni sonrası ücretsiz izindeyken haklı nedenle sözleşmesini fesheden işçinin kıdem tazminatı hakkını onadı.[13]
Ücretsiz izin günleri emeklilik açısından boş kalır, ama doğumdan sonraki iki yılı geçmemek ve üç doğumla sınırlı olmak üzere borçlanılabilir. Tazminata esas sürenin nasıl sayıldığını kıdem tazminatı hakkım var mı kontrol testi yazısında görebilirsiniz.[14]
Analık İzni Sonrası Yarım Çalışma ve Ücretsiz İzin
24 hafta bitince isterseniz haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin kullanabilirsiniz. Bu hak ilk doğumda 60 gün, ikinci doğumda 120 gün, sonrakilerde 180 gündür. Çoğul doğumda süreye 30 gün eklenir, çocuk engelli doğarsa süre 360 gündür ve bu dönemde süt izni ayrıca kullanılmaz.[15]
Çalışmadığınız yarım günler için İŞKUR yarım çalışma ödeneği öder. Doğumdan önceki son üç yılda en az 600 gün işsizlik primi gerekir, başvuru analık izninin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılır, geciken günler ödenekten düşer.[16]
Günlük ödenek brüt asgari ücret kadardır ve izin gününün yarısı için ödenir. İlk doğumda 60 günlük hakkı kullanan işçi 30 gün × 1.101 TL = 33.030 TL brüt alır, yalnız damga vergisi kesildiğinden eline 32.779,30 TL geçer.
Bunun dışında 24 hafta ya da çoğul gebelikte 26 hafta bittikten sonra altı aya kadar ücretsiz izin isteyebilirsiniz. Bu dönemde ne ücret ne ödenek ödenir. Memurlar için öngörülen daha uzun ücretsiz izin süreleri iş sözleşmesiyle çalışanlara uygulanmaz.[17]
Çocuk ilkokul çağına gelene kadar ebeveynlerden biri kısmi süreli çalışma da talep edebilir ve işveren bu talebi karşılamak zorundadır.[18]
Doğum İzni Başvuru Adımları
Doğum iznini sizin yerinize kimse başlatmaz. Aşağıdaki sırayı doğumdan yaklaşık iki ay önce başlatın.
- Tahmini doğum tarihini gösteren raporla işverene yazılı bildirim yapın ve teslim tarihini kayıt altına alın.
- Doğuma iki hafta kalana kadar çalışmak istiyorsanız doktor onayını yazılı alın ve işverene verin.
- Doğumdan sonra hastanenin doğum sonrası raporunu SGK sistemine girip girmediğini e-Devlet’teki SGK rapor sorgulama hizmetinden kontrol edin.
- İşverenin her rapor dönemi için çalışmadığınıza dair bildirimi yapıp yapmadığını sorun.
- e-Devlet’teki SGK iş göremezlik ödemesi sorgulama hizmetinden tutarı ve ödeme tarihini izleyin.
- Yarım çalışma ödeneği isteyecekseniz analık izninin bittiği günden itibaren 30 gün içinde İŞKUR’a başvurun.
SGK, belgeler kendisine ulaştıktan sonra yedi iş günü içinde ödemeye yetkilidir. On günü aşan raporlarda ödeme en az on günlük parçalar halinde yapılır.[19]
Doğum İzni Hakkında Sık Sorulan Sorular
İşçilerin en çok sorduğu beş soruyu kısa cevaplarıyla topladık.
Rakamlar varsayımsal ücretlere ve yazının hazırlandığı tarihteki asgari ücrete dayanır. Prim günlerinizdeki boşluklar, birden fazla işyeri ya da sözleşmenizdeki özel hükümler sonucu değiştirir, kendi durumunuz için bir avukattan görüş alın.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu m.74/1, 5510 sayılı Kanun m.18/1-c ve m.18/3 ↩
- 7578 sayılı Kanun m.15, m.19 ve m.27/1-b (RG 01.05.2026, sayı 33240) ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.74/1 ve m.74/3 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.18/1-c ↩
- Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m.40/9 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.17/1 (7537 sayılı Kanunla değişik) ↩
- 5510 sayılı Kanun m.17/1 son cümle, Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı (RG 26.12.2025, sayı 33119) ↩
- 5510 sayılı Kanun m.18/3 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.18/6 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.74/4 ve m.74/5 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.18/3-d, e ve m.25/I-b ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.55/b ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.74/6, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/9994 K.2026/1436, 18.02.2026 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.41/1-a ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.74/2 ↩
- 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ek m.5 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.74/6 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.13/5 ↩
- Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m.40/8 ↩