Hiç sigortası olmayan bir ev hanımı nasıl emekli olur sorusunun cevabı, kendi adına prim günü biriktirmektir. Bunun dört kanuni yolu vardır: isteğe bağlı sigorta, ev hizmetlerinde ayda 10 günden az çalışanların primi, doğum borçlanması ve yurt dışında ev kadını olarak geçen sürenin borçlanması. Eşten bağlanan dul aylığı bu yollardan biri değildir, çünkü o aylık eşin primine dayanır.
Hangi yolu seçtiğiniz, kaç gün gerektiğini de belirler. 4/a sayılan günlerle 7200 gün, 4/b sayılan günlerle 9000 gün aranır. Aradaki 1800 gün, aylık primle yaklaşık beş yıllık ödeme demektir.
Sigortasız Kadın İçin Dört Prim Kaynağı
Aşağıdaki tablo dört yolu dayanak, oran ve bir prim gününün en düşük maliyeti açısından yan yana koyar. Tutarlar 1 Ocak 2026’dan geçerli günlük 1.101 TL brüt asgari ücret, yani prime esas kazancın alt sınırı üzerinden hesaplanmıştır[1].
| Yol | Dayanak | Oran | Bir günün en düşük bedeli | Sayıldığı statü | Ödeme süresi |
|---|---|---|---|---|---|
| İsteğe bağlı sigorta | 5510 m.50-52 | %33 | 363,33 TL | 4/b | Ait olduğu aydan itibaren 12 ay |
| Ev hizmetinde ayda 10 günden az çalışma | 5510 Ek m.9/2 | %33,5 | 368,84 TL | 4/a | İzleyen ayın sonu |
| Doğum borçlanması | 5510 m.41/1-a | %32 | 352,32 TL | Borçlanma tarihindeki statü | Tebliğden itibaren 1 ay |
| Yurt dışında ev kadınlığı borçlanması | 3201 m.1 ve m.4 | %45 | 495,45 TL | 4/b | Tebliğden itibaren 3 ay |
Borçlanma geçmiş bir süreyi bugünden satın almayı sağlar, isteğe bağlı sigorta ise yalnız ileriye doğru işler.
İsteğe Bağlı Sigortanın Şartları ve Aylık Primi
İsteğe bağlı sigorta, zorunlu sigortalı olacak şekilde çalışmayan, kendi sigortalılığından aylık almayan ve 18 yaşını doldurmuş Türkiye’de oturan kişinin dilekçeyle SGK’ya başvurarak prim ödemesidir[2]. Sigortalılık, başvurunun Kurum kayıtlarına girdiği günü izleyen günden başlar.
Prim, seçtiğiniz aylık kazancın %33’üdür, bunun %21’i malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası, %12’si genel sağlık sigortası payıdır. Oran 7566 sayılı Kanunla 1 Ocak 2026’dan itibaren %32’den %33’e çıkmıştır[3]. En düşük kazançla aylık prim 10.899,90 TL eder, kazancı asgari ücretin 9 katına kadar yükseltmek mümkündür.
Eşinin sağlık sigortasından bakmakla yükümlü olunan kişi olarak yararlanan kadın da bu primin sağlık payını öder[4].
Primi ait olduğu aydan itibaren 12 ay içinde, gecikme cezası ve zammıyla birlikte ödemediğiniz aylar sigortalılıktan sayılmaz. Bu süre geçtikten sonra yatırılan para gün kazandırmaz, iade edilir[5].
Ev Hizmetlerinde Ayda 10 Günden Az Çalışan Kadının Primi
Birkaç eve haftada bir gün temizliğe ya da bakıma giden kadın için daha avantajlı bir yol vardır. Bir evdeki çalışması ayda 10 günden azsa, ev sahibi yalnız iş kazası ve meslek hastalığı primi öder, bunun oranı günlük alt sınırın %2’sidir[6].
Bu kadın, otuz günlük alt sınır kazancın %33,5’i oranında kendisi prim ödeyebilir ve ödediği günler 4/a sigortalılık sayılır. 1 Ocak 2026’dan itibaren aylık tutar 11.065,05 TL’dir, isteğe bağlı primden yalnız 165,15 TL fazladır. Fark küçük, sonucu büyüktür: aranan gün sayısı 9000 yerine 7200 olur.
Kayıt, çalışan ile ev sahibinin birlikte imzaladığı SGK belgesinin çalışmanın geçtiği ayın sonuna kadar verilmesiyle yapılır. Kendi priminizi izleyen ayın sonuna kadar ödemezseniz o ayın ödeme hakkı düşer, sonradan tamamlanamaz. Aynı evde ayda 10 gün ve daha fazla çalışıyorsanız ev sahibi sizi tam 4/a sigortalı olarak bildirmek ve bütün primi ödemekle yükümlüdür[7].
Doğum Borçlanmasının Şartları ve Tutarı
Doğum borçlanması, sigortalı kadının doğumdan sonraki ve sigortalı olmadığı süreleri, her doğum için en çok iki yıl ve en çok üç doğum için satın almasıdır[8]. Çocuğun yaşıyor olması şarttır. Üç doğumla en fazla 2160 gün kazanılır.
Hiç sigortası olmayan kadın doğrudan borçlanamaz, çünkü kanun sigortalı kadından söz eder. Önce isteğe bağlı sigorta girişi ya da bir sigortalı çalışma gerekir. İsteğe bağlı süreler 4/b sigortalılık sayıldığı için bu kayıt borçlanma hakkını açar[9].
Borç, seçtiğiniz günlük kazancın %32’si üzerinden hesaplanır. 7566 sayılı Kanun diğer borçlanmaları %45’e çıkarırken doğum borçlanmasını %32’de bırakmıştır. En düşük kazançla bir günün bedeli 352,32 TL, bir çocuk için 720 günün bedeli 253.670,40 TL‘dir ve tebliğden itibaren bir ay içinde ödenmezse yeniden başvuru gerekir.
Borçlanılan günler, borçlandığınız tarihteki statünüze göre değerlendirilir[10]. İsteğe bağlı sigortalıyken yapılan borçlanma 4/b sayılır. Sigortalılık başlangıcından önceki bir süre borçlanılırsa başlangıç tarihi borçlanılan gün kadar geriye gider.
Borçlanmak istediğiniz dönem, prim ödenmiş başka bir dönemle çakışmamalıdır. Yargıtay, isteğe bağlı sigortalılıkla çakıştığı için geçersiz sayılan doğum borçlanmasında, SGK’nın bu borcu hatayla tahakkuk ettirmiş olmasının kazanılmış hak doğurmadığını kabul eden kararı onamıştır, kadının aylığı ancak eksik günleri tamamladıktan sonraki yeni başvurusuyla bağlanmıştır[11].
Yurt Dışında Ev Kadını Olarak Geçen Sürenin Borçlanması
Türk vatandaşı olarak 18 yaşından sonra yurt dışında ev kadını olarak geçirdiğiniz süreler borçlanılabilir[12]. Borç, başvuru tarihindeki alt ve üst sınır arasında seçilen günlük kazancın %45’idir ve tebliğden itibaren üç ay içinde ödenir. Bu süreler 4/b sigortalılık sayılır.
Türkiye’de hiç sigortanız yoksa sigortalılık başlangıcınız, borcu tamamen ödediğiniz tarihten borçlanılan gün kadar geriye götürülür[13]. Bu süreye dayanarak aylık bağlanabilmesi için Türkiye’ye kesin dönüş yapmış olmanız gerekir.
Ev Hanımında 7200 ve 9000 Gün Ayrımı
30 Nisan 2008’den sonra ilk kez sigortalı olan kadına yaşlılık aylığı 58 yaş ve 9000 günle bağlanır, 4/a sigortalıda gün şartı 7200’dür[14]. İsteğe bağlı, yurt dışı borçlanması ve isteğe bağlıyken yapılan doğum borçlanması günleri 4/b’dir. Statüler karışırsa aylık, en fazla sigortalılığın geçtiği statüden bağlanır[15].
Yaş, gün şartını doldurduğunuz yıla göre belirlenir ve gün 2036’dan sonra dolarsa 58’den kademeli olarak 65’e çıkar. Dilimlerin tamamı Emeklilik Yaşım Kaç? 2008 Sonrası İşe Girenlerde 7200 Gün ve Kademeli Yaş yazısındadır.
Daha az günle de aylık mümkündür. Yaşa 65’i geçmemek üzere üç yıl eklenir ve 5400 gün yeterli olur, ancak aylık daha düşük hesaplanır[16]. İlk sigortası 8 Eylül 1999’dan önceye uzanan kadınlar için EYT kapsamı ve giriş tarihine göre prim günü kontrolü ayrıca yapılmalıdır.
Eşten Bağlanan Dul Aylığı ile Kendi Emekliliğiniz
Dul aylığı, ölen eşin en az 1800 günü ya da kanundaki diğer şartları sağlaması halinde onun hak sahiplerine bağlanan ölüm aylığıdır[17]. Sizin prim gününüze dayanmaz. Şartları Ölen İşçinin Ailesine Ölüm Aylığı yazısında anlatılmıştır.
Dul eşin payı eşin aylığının %50’sidir. Aylık bağlanmış çocuk yoksa, kadın çalışmıyorsa ve kendi sigortalılığından aylık almıyorsa pay %75 olur[18].
Dul aylığı alan kadın isteğe bağlı sigortalı olabilir, çünkü kanun yalnız kendi sigortalılığından aylık almayı engel sayar. Kendi yaşlılık aylığı bağlandığında iki aylık birlikte ödenir[19]. Yalnız %75 alan kadının dul payı bu tarihten sonra %50’ye iner.
Üç Örnekle Emeklilik Planı
Örnekler, Aralık 2026’da başlayıp ayda 30 gün kesintisiz ödeme yapıldığı ve kanunun bugünkü haliyle kaldığı varsayımıyla Python’da hesaplanmıştır. Borç tutarları 1 Ocak 2026 alt sınırına göredir ve asgari ücret arttıkça yükselir.
Örnek 1: İki Çocuklu Ayşe, İsteğe Bağlı ve Doğum Borçlanması
1986 doğumlu Ayşe’nin 2012 ve 2016’da doğan iki çocuğu var, hiç sigortası yok. İsteğe bağlı girişten sonra iki doğum için 1440 gün borçlanır ve 507.340,80 TL öder. Kalan 7560 gün, aylık primle 252 ay sürer ve Kasım 2047’de dolar.
O yıl için aranan yaş 64’tür, Ayşe bu yaşa 2050’de girer. Kısmi aylıkta 3960 gün yeter, gün Kasım 2037’de dolar ve aranan yaş 59 artı 3 ile 62 olur. Ayşe aylığa 2048’de, 120 ay daha az primle ulaşır.
Örnek 2: Üç Eve Temizliğe Giden Fatma
1980 doğumlu Fatma her eve ayda dört gün gidiyor. Ek m.9/2 primini ödediğinde günleri 4/a sayılır ve 7200 gün Kasım 2046’da dolar. Aranan yaş 64’tür ve geçmiş olduğundan aylık hemen bağlanabilir.
Aynı Fatma isteğe bağlı sigortayla devam etseydi 9000 gün Kasım 2051’de dolacak, aylık beş yıl gecikecekti. 4/a günleriyle kısmi yolu seçerse 5400 gün 2041’de dolar ve 64 yaşına girdiği 2044’te aylık alır.
Örnek 3: Almanya’da Ev Kadını Olarak Yaşamış Hatice
1975 doğumlu Hatice 2000-2010 arasında Almanya’da ev kadınıydı, 1997 doğumlu bir çocuğu var. 3600 gün yurt dışı ve 720 gün doğum borçlanmasının toplam bedeli 2.037.290,40 TL eder. İki borçlanma dönemi örtüşmediği için çakışma sorunu çıkmaz.
Kalan 4680 gün isteğe bağlı primle Kasım 2039’da dolar, Hatice o tarihte 64 yaşında olduğu için aylık hemen bağlanabilir. Kısmi yolda yalnız 1080 güne ihtiyaç vardır, gün 2029’da dolar ve 61 yaşına girdiği 2036’da aylığa hak kazanır.
Başvuru Öncesi Kontrol Tablosu
Yol seçmeden önce aşağıdaki soruları sırayla cevaplayın.
| Kontrol | Nereden bakılır | Neyi değiştirir |
|---|---|---|
| Daha önce bir gün bile sigortalı çalıştınız mı? | e-Devlet SGK hizmet dökümü | Sigortalılık başlangıcı ve EYT ihtimali |
| Ayda 10 günden az ev hizmetinde çalışıyor musunuz? | Çalıştığınız ev ve gün sayısı | 4/a ile 7200 gün yolu |
| Yaşayan çocuk sayısı ve doğum tarihleri | Nüfus kaydı | Borçlanılacak en çok gün |
| Doğumdan sonraki iki yılda prim ödendi mi? | Hizmet dökümü | Çakışan günlerin borçlanılamaması |
| 18 yaşından sonra yurt dışında ev kadını olarak yaşadınız mı? | İkamet belgeleri | 3201 borçlanması ve kesin dönüş şartı |
| Eşten dul aylığı alıyor musunuz? | e-Devlet aylık bilgisi | %75 payın %50’ye inmesi |
Ev Hanımı Emekliliği Hakkında Sık Sorulan Sorular
En çok merak edilen beş soru ve kısa cevapları şunlardır.
Buradaki tutarlar 2026 alt sınırına, örnekler kesintisiz ödeme varsayımına dayanır ve genel bilgi verir. Hizmet dökümünüzde eski kayıt, çakışan dönem ya da birden çok statü varsa planı kesinleştirmeden önce SGK’dan hesap isteyin ya da bir avukata danışın.
Kaynaklar
- Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı, RG 26.12.2025, s.33119 (yürürlük 01.01.2026) ↩
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.50/2 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.52/1 (7566 s.K. m.22 ile değişik, RG 19.12.2025) ↩
- 5510 sayılı Kanun m.52/2 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.52/3 ↩
- 5510 sayılı Kanun Ek m.9/2 ↩
- 5510 sayılı Kanun Ek m.9/1 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.41/1-a ↩
- 5510 sayılı Kanun m.51/son ↩
- 5510 sayılı Kanun m.41 (borçlanılan sürelerin değerlendirilmesi, a bendi) ↩
- Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E.2020/8529, K.2024/8186, 16.07.2024 ↩
- 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun m.1 ↩
- 3201 sayılı Kanun m.5 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.28/2-a ve geçici m.7 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.53/6 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.28/3 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.32/2 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.34/1-a ↩
- 5510 sayılı Kanun m.54/1-a-2 ↩