İşvereniniz “hakaret ettin” diyerek sizi tazminatsız çıkardıysa ya da savunma istiyorsa, fesih yazısında aranacak dayanak 4857 sayılı Kanun’un 25. maddesinin II numaralı bendinin (b) alt bendidir.[1] Bu bent işverene ve aile üyelerine yönelen sözü kapsar, işyerindeki başka bir işçiye söylenen söz ise (d) bendine gider. Yazıdaki ilk iş, hangi bendin yazıldığına ve sözün kime yöneldiğine bakmaktır.
Hakaret iddiasına dayanan fesihte işveren, olayı öğrendiği tarihten itibaren altı iş günü geçtikten sonra haklı fesih yapamaz. İşveren sebebi ispatlarsa kıdem ve ihbar tazminatı doğmaz, ancak çalıştığınız günlerin ücreti ve kullanmadığınız yıllık izin ücreti yine ödenir. Otuz ve üzeri işçi çalıştıran işyerinde en az altı aylık kıdeminiz varsa işe iade için fesih bildiriminin tebliğinden başlayarak bir ay içinde arabulucuya gidilir; iş güvencesi yoksa kıdem ve ihbar tazminatı için de önce arabuluculuk şarttır.
İçindekiler9 başlık
Fesih Yazısındaki Bent ve Çıkış Kodu
Bentin metni iki ayrı olguyu sayar: işveren ya da aile üyelerinin şeref ve namusuna dokunan söz veya davranış, bir de işveren hakkında asılsız ihbar ve isnat.
“İşçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarfetmesi veya davranışlarda bulunması, yahut işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnadlarda bulunması.” 4857 sayılı İş Kanunu m.25/II-b
Aynı sözlü olay işverenin yazısında üç farklı bende bağlanabilir. Hangi bent yazılırsa savunmanızın ilk sorusu da değişir.[2]
| Bent | Kanunun saydığı olay | SGK çıkış kodu | Savunmada ilk soru |
|---|---|---|---|
| 25/II-b | İşverenin ya da aile üyesinin şeref ve namusuna dokunan söz, davranış, asılsız ihbar ve isnat | 43 | Söz işverene ya da ailesine mi yöneldi |
| 25/II-d | İşverene, ailesine ya da işverenin başka işçisine sataşma | 45 | Sataşma kime, ne zaman, kim başlattı |
| 25/II-e | Güveni kötüye kullanma, hırsızlık, meslek sırrını açma gibi doğruluk ve bağlılığa aykırı davranış | 46 | Söz neden güven ihlali sayılıyor |
Çıkış bildirgesindeki kod ile fesih yazısındaki bent birbirini tutmuyorsa bunu itirazınıza ya da arabuluculuk başvurunuza ekleyin.
Sözün Hedefi ve Söylendiği Ortam
Hakaretin (b) bendine girmesi için sözün işverene ya da aile üyelerine yönelmesi gerekir. İşyerindeki başka bir işçiye yönelen küfür ise sataşma ve ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık başlığında değerlendirilir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin bir kararında otelde aşçıbaşı olan işçi, bezlerin pis koktuğunu söyleyerek stajyere bağırmış ve küfretmişti. Bir çalışan herkesin içinde kendisine “öküz, mal, salak” dendiğini yazmış, birçok çalışan da benzer küfürlere maruz kaldığını belirtmişti.[3]
İlk derece mahkemesi tutanakları yönlendirilmiş sayıp feshi haksız bulmuştu. Daire bu sonucu bozdu: beyanların el yazısıyla alındığını ve olayları somut anlattığını, işçinin sabit davranışları karşısında güven temelinin çöktüğünü yazdı ve kıdem ile ihbar tazminatı talebinin reddi gerektiğini belirtti.
Aynı Daire, 25. maddenin II numaralı bendine dayanan haklı fesihte savunma alınmasına gerek bulunmadığını da yazdı. İşveren sebebi ispatlarsa savunma alınmaması feshi tek başına geçersiz kılmayabilir.
Bu karardaki sözler bir çalışma arkadaşına ve stajyere yönelmişti, işverene değil. Sizin dosyanızda söz işverene ya da ailesine yöneliyorsa (b) bendi, iş arkadaşına yöneliyorsa (d) bendi gündeme gelir.
Eleştiri ile Hakaretin Ayrımı
İşverene haksızlığı anlatan sert bir mesaj ile işverenin şahsına yönelen hakaret aynı şey değildir. Anayasa Mahkemesi 17.07.2024 tarihli ve 2021/53760 başvuru numaralı kararında, yönetim kuruluna gönderilen e-postadaki kaba bir deyim nedeniyle haklı feshi kabul eden mahkeme kararlarını ifade özgürlüğü bakımından ihlal saymıştır.[4]
Anayasa Mahkemesi kararında şunlara baktı. Sözün amacı hakaret değil haksızlıkları duyurmaktı, işçi on dokuz yıl çalışmıştı, amirlerine sorunlarını iletmesine karşın sonuç alamamıştı ve feshin son çare olması ilkesi değerlendirilmemişti.
İhlal kararından sonra yeniden yargılamayı yapan ilk derece mahkemesi, sözlerin muhataplarının şahsına yönelik hakaret olmadığına, kurumsal işleyişe ilişkin değer yargısı taşıdığına ve feshin haksız olduğuna karar verdi. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi yalnız zamanaşımı ve ıslah yönünden inceleme yaptı, bu yönden kararı bozdu.[5]
Kendi dosyanızda sert söz bir şikayet yazısının ya da mesajın içinde geçiyorsa, mesajın tamamını, amacını ve daha önce yaptığınız başvuruları savunmanıza koyun.
Ses Yükseltme ve Sert Hitap
Her sert hitap haklı fesih sebebi olacak ağırlığa ulaşmaz. Bakım ve tadilat işlerinden sorumlu bir işçi, amirinin onayı olmadan başladığı iş sorgulanınca sesini yükseltmiş ve “Sen” diye hitap etmişti. İşveren ayrıca sözlü ve fiziksel sataşma iddiasında bulunmuş, kamera kaydına dayanmıştı. Bu dosyada fesih 25/II-(d) ve (e) bentlerine dayanıyordu.[6]
İlk derece mahkemesi bu davranışı haklı neden olacak nitelikte ve ağırlıkta görmedi, uyarı ya da başka bir disiplin cezası verilebilecekken fesih yoluna gidildiğini belirtti. Bölge adliye mahkemesi de davranışı haklı neden ağırlığında bulmadı, kıdem ve ihbar tazminatı kararını yerinde gördü.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi bu kararı HMK m.370/1 uyarınca onadı. Gerekçe ilk derece ve bölge adliye mahkemesine aittir, Daire kendi gerekçesini yazmamıştır.
Savunma İstendiyse Yazılacak Sıra
Kanun işçinin davranışı nedeniyle yapılan feshe savunma şartını koyar, işverenin 25. maddenin II numaralı bendine uygun fesih hakkını ise saklı tutar.[7] Kanun savunma için gün sayısı yazmaz, yazıda verilen süre kısaysa yazılı ek süre isteyin.
- Savunma isteme yazısını imza karşılığı alın ve teslim gününü not edin.
- Olayın gününü, yerini ve orada bulunan kişileri yazın.
- Söylediğiniz sözü kendi cümlenizle yazın, söylemediğiniz sözün size ait olmadığını açıkça belirtin.
- Sözden önce yaşananları sıralayın: talimat, azar, ücret ya da çalışma düzeni sorunu, daha önceki şikayetleriniz.
- Sözün kime yöneldiğini yazın: işveren, aile üyesi, yönetici ya da iş arkadaşı.
- Kamera kaydı, mesaj ya da tutanak varsa kopyalarının size verilmesini isteyin.
“Hata bende” gibi bir kabul cümlesi içeren tutanağı okumadan imzalamayın. Kabul ifadesi ispatı işverenin lehine çevirir, baskı altında yazıldığını sonradan göstermek zor olur.
Altı İş Günü Sınırı
Hakaret feshi ahlak ve iyiniyet kuralları başlığında olduğu için işveren fesih hakkını öğrendiği günden başlayarak altı iş günü içinde kullanmak zorundadır. Her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl geçince hak kullanılamaz, işçinin olayda maddi çıkar sağladığı durumda bir yıllık sınır işlemez.[8]
Olay günü, işverenin öğrendiği gün ve fesih yazısının tarihi bir kağıda yazılmalıdır. Süre tartışması çıkarsa işverenin öğrenme gününü hangi belgeyle gösterdiğine bakılır. Fesih tazminatsız yapıldıysa hakkınızı beş soruluk kontrolle sınayabilirsiniz.
Çıkarıldıktan Sonra Hesap ve Başvuru
İşveren haklı sebebi kanıtlarsa kıdem ve ihbar tazminatı doğmaz.[9] Çalıştığınız günlerin ücreti ve kullanmadığınız yıllık izin ücreti ise ayrıca sizde kalır.[10]
SGK çıkış bildirgesinde hakaret feshi için kod 43 görünür.[11] Fesih yazısındaki bent ile kodun uyumunu kontrol edin.
Otuz ve üzeri işçi çalıştıran işyerinde en az altı aylık kıdeminiz varsa fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade için arabulucuya başvurulur, anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılır.[12] İşe iade davasında feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir.[13]
Bu şartları taşımıyorsanız kıdem ve ihbar tazminatı için önce arabulucuya başvurulur, anlaşma olmazsa dava açılır.[14]
Dosyada Bulunması Gereken Kayıtlar
- Fesih yazısında yazılı bent ve çıkış bildirgesindeki kod aynı mı.
- Olay günü ile işverenin öğrendiği gün arasında altı iş günü geçmiş mi.
- Savunmanızı yazılı verdiniz mi, teslim tarihli bir nüshası elinizde mi.
- Söz işverene ya da ailesine mi, başka bir çalışana mı yöneldi.
- Söz tek başına mı söylendi, bir şikayetin ya da tartışmanın içinde mi geçti.
- İşveren uyarı ya da başka bir disiplin yolunu denedi mi.
- Kamera kaydı, mesaj ve tanık adları elinizde mi.
İşverene Hakaret İddiası Hakkında Sorular
Bu yazı genel bilgidir, savunma metnini imzalamadan ya da başvuru yapmadan önce evrakınıza bakacak bir avukata danışmanız yerinde olur.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu m.25/II-b ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.25/II-b, d, e ve SGK işten ayrılış nedenleri listesi, kodlar 43, 45, 46 ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2024/10259, K.2024/12884, 02.10.2024 ↩
- Anayasa Mahkemesi, Erol Eski, B. No: 2021/53760, 17.07.2024, §§ 19-21 ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2025/6650, K.2025/9689, 09.12.2025 ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2025/6834, K.2025/8427, 04.11.2025 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.19/2 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.26/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.25/II ve 1475 sayılı Kanun m.14/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.59 ↩
- SGK işten ayrılış nedenleri listesi, kod 43 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.18/1 ve m.20/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.20/2 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3 ↩