Uzaktan çalışma iş sözleşmesi yazılı olarak kurulur; Kanun ve Yönetmelik yazılı sözleşme arar, yazılı metin yoksa uzaktan çalışma düzeninizi ispat etmek zorlaşır. Kanun sözleşmeye hangi konuların girmesi gerektiğini sayar, Yönetmelik ise bu listeyi giderler, çalışma saatleri ve veri koruma gibi başlıklarla genişletir.[1]
Kanun sözleşmede yedi konu arar, Yönetmelik bunlara zorunlu giderleri, çalışma zaman aralığını ve korunacak veriyi ekler. İşyerinden uzaktan çalışmaya geçiş ancak tarafların anlaşmasıyla olur ve işverenin talebinize otuz gün içinde cevap vermesi esastır. İşveren geçişi tek taraflı dayatırsa ve siz altı iş günü içinde yazılı kabul etmezseniz değişiklik sizi bağlamaz.
İçindekiler6 başlık
Sözleşmeye Girmesi Gereken Konular
Kanundaki liste yedi konudan oluşur. Bunlar işin tanımı ve yapılış biçimi, işin süresi ve yeri, ücretin tutarı ve ödeme şekli, işverenin verdiği ekipman ve korunma yükümlülükleri, işverenin sizinle kuracağı iletişim, genel çalışma şartları ve özel çalışma şartlarıdır.[2]
Yönetmelik üç konuyu ayrıca öne çıkarır. Zorunlu giderlerin tespiti ve karşılanması, çalışma zaman aralığı ve korunacak verinin kapsamı sözleşmede yer almalıdır.[3]
Yönetmelik uzaktan çalışmayı yazılı olarak kurulan iş ilişkisi diye tanımlar.[4] E-posta ya da mesajla verilen bir izin yazılı sözleşmenin yerini tutmaz, ama çalışma düzeninizi ispatlamaya yarar.
Örnek Madde Metinleri
Aşağıdaki sekiz madde, işçinin menfaatini dengeleyen sade bir dille yazılmıştır. İşvereninizin kendi şablonu farklı olabilir, önemli olan her konunun bir maddede karşılık bulmasıdır.
UZAKTAN ÇALIŞMA İŞ SÖZLEŞMESİ (ÖRNEK MADDELER)
Madde 1, İş ve çalışma yeri. İşçi, [unvan] olarak [iş tanımı] görevini yürütür. İş [tamamen uzaktan / haftanın [..] günü işyerinde, [..] günü uzaktan] görülür. Uzaktan çalışılacak adres [adres] olup adres değişikliği işverene yazılı bildirilir.
Madde 2, Çalışma zamanı. Haftalık çalışma süresi [..] saat, günlük çalışma aralığı [saat aralığı] olarak belirlenmiştir. Bu aralık dışında işçiden iletişim beklenmez. Fazla çalışma yalnız işverenin yazılı talebi ve işçinin kabulü üzerine yapılır.
Madde 3, Ücret. Brüt ücret [tutar] olup her ayın [gün] günü banka hesabına yatırılır. Uzaktan çalışma ücrette ve yan haklarda işyerindeki emsal işçiye göre eksiltme sebebi olmaz.
Madde 4, İş araçları. İşveren, ekteki listede teslim tarihindeki bedelleriyle yazılı araçları işçiye verir ve imzalı nüshayı işçiye de bırakır. Bakım ve onarım işverene aittir, arıza bildiriminden sonra [..] iş günü içinde giderilir.
Madde 5, Giderler. İnternet, elektrik ve yazıcı sarfı için aylık [tutar] ödenir. Ödeme, işin gerektirdiği gerçek zorunlu giderden az olamaz ve yılda bir gözden geçirilir.
Madde 6, Veri ve izleme. Korunacak veri [tanım ve kapsam] olarak belirlenmiştir. İşveren, kullanacağı izleme araçlarını ve kayıt süresini işçiye önceden yazılı bildirir.
Madde 7, Değişiklik ve geri dönüş. İşyerinde çalışılacak gün sayısının artırılması ya da uzaktan çalışmanın bitirilmesi, işçiye yazılı bildirim ve işçinin yazılı kabulüyle yapılır. İşçinin işyerine dönüş talebi yazılı yapılır ve öncelikle değerlendirilir.
Madde 8, Sona erme. Sözleşme bitince işçi araçları [..] iş günü içinde teslim eder, teslim tutanağı iki nüsha düzenlenir. Tutanakta eksik ya da hasar yoksa işçiden bedel istenmez.
Tarih: [gg.aa.yyyy]
İşveren: [unvan, imza] İşçi: [ad soyad, imza]
Ek-1: İş araçları listesi
Madde 5 ve Madde 8 en çok ihmal edilen iki maddedir. Birincisi gider borcunun kimde kaldığını, ikincisi ayrılırken cihaz bedelinin sizden istenip istenemeyeceğini belirler.
Sakıncalı İfade ve Yazdırmanız Gereken Karşılığı
Sözleşme metninde bazı kalıplar ilk bakışta zararsız görünür. Aşağıdaki tablo, sık görülen ifadeyi ve yerine istemeniz gereken düzenlemeyi gösterir.
| Sözleşmedeki ifade | Sorun | İstenecek düzenleme |
|---|---|---|
| Giderlerin tamamı işçiye aittir | Zorunlu harcamaların işçiye bırakılması geçersizdir, ama yazılı kalması tartışma çıkarır.[5] | Zorunlu giderin işverence aylık ödendiği madde |
| İşçi, işverenin istediği zaman işyerine gelir | Ofis günleri belirsizdir, evden çalışma düzeni her an bozulabilir. | Ofis günleri ve saatlerinin yazıldığı madde[6] |
| Mesai ücrete dahildir | Fazla çalışmanın yazılı talep ve kabulle yapılması esastır, ücrete dahil sayma ayrıca incelenir.[7] | Fazla çalışmanın yazılı talep ve ayrı ödeme maddesi |
| İşçi iş araçlarından sorumludur | Sorumluluğun sınırı ve eski durum belli değildir. | Bedelli liste ve iki nüsha teslim tutanağı |
| Tüm çalışma işveren gözetiminde yapılır | İzleme aracı ve kapsamı bilinmez. | Araç ve kayıt süresini sayan madde |
İşyerinden Uzaktan Çalışmaya Geçiş Protokolü
Şu anda işyerinde çalışıyorsanız uzaktan çalışmaya geçiş ancak sizin ve işverenin anlaşmasıyla olur.[8] Talebinizi yazılı yaparsınız, işveren bunu işyerindeki usule göre değerlendirir ve sonucu otuz gün içinde bildirmesi esastır.[9]
Talep kabul edilirse yukarıdaki maddeleri içeren yeni sözleşme ya da ek protokol imzalanır.[10] İşveren geçişi tek taraflı dayatmak istiyorsa, bu çalışma koşullarında esaslı bir değişikliktir. İşveren değişikliği yazılı bildirmek zorundadır; siz altı iş günü içinde yazılı kabul etmezseniz değişiklik sizi bağlamaz. İşveren bu durumda geçerli nedenle ve bildirim süresine uyarak feshe gidebilir.[11]
Mevzuatta öngörülen zorlayıcı nedenlerle uzaktan çalışma işyerinin tamamında ya da bir bölümünde uygulanıyorsa geçiş için sizin talebiniz veya onayınız aranmaz.[12] Bu istisna işverenin keyfi tercihini kapsamaz.
Uzaktan çalışmaya geçtikten sonra işyerine dönmek isterseniz aynı usulle yazılı talepte bulunursunuz ve işveren bunu öncelikli değerlendirir.[13]
İmzadan Sonra Saklanacak Belgeler
Sözleşmenin imzalı bir nüshasını elinizde tutun, çünkü uyuşmazlıkta dayanak olarak o kullanılır. Aşağıdaki belgeleri de aynı klasörde toplayın.
- İş araçları listesinin imzalı nüshası
- Gider ödemesinin yazıldığı madde ve banka dekontları
- Ofis günlerinin ve çalışma saatlerinin yazıldığı ek
- Fazla çalışma taleplerinin yazılı ya da e-posta kayıtları
- Veri ve izleme kurallarını bildiren yazılar
Uzaktan Çalışma Sözleşmesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Bu yazı genel bilgi içindir. Esnek çalışma talebiniz reddedildiyse izlenecek yol ayrı bir yazıda duruyor. Sözleşmeniz ya da ek protokolünüz için ayrıca bir hukukçuya göstermeniz sağlıklı olur.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu m.14/4-5, Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.5. ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.14/5. ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.8/1, m.9/1 ve m.11/2. ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.4/1-c. ↩
- TBK m.414/3. ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.9/2. ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.9/1, 4857 sayılı İş Kanunu m.41. ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.14/1. ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.14/2-3. ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.14/4. ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.22/1. ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.14/6. ↩
- Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.14/5. ↩