1 Mayıs 2008’den sonra ilk kez sigortalı olan bir işçinin emeklilik yaşı kaç sorusunun cevabı, kadında 58, erkekte 60 yaş ve 7200 prim günüdür[1]. Bu yaşlar 7200 günü 1 Ocak 2036’dan sonra tamamlayanlar için kademeli olarak yükselir ve en çok 65’e çıkar. Yaşı doğum tarihiniz değil, prim gününüzü tamamladığınız yıl belirler.
Doğum tarihinizi, ilk işe giriş tarihinizi ve bugünkü prim gününüzü girerek tahmini tarihinizi aşağıdaki araçla görebilirsiniz.
Yeni Sistemde Yaşlılık Aylığının Üç Şartı
5510 sayılı Kanunla kurulan sistemde 4/a (hizmet akdiyle çalışan, eski adıyla SSK’lı) işçi için yaşlılık aylığı üç şarta bağlıdır. Yaş, prim günü ve işten ayrılarak yazılı talepte bulunma birlikte gerçekleşmeden aylık bağlanmaz.
- Yaş: kadın 58, erkek 60, 7200 gün 2036 ve sonrasında tamamlanırsa tablodaki yükseltilmiş yaş.
- Prim günü: 4/a için 7200 gün. Aynı kuralda 4/b (Bağ-Kur) ve 4/c (memur) için sayı 9000 gündür.
- Talep: işten ayrıldıktan sonra SGK’ya yazılı başvuru[2]. Aylık, yazılı istek tarihini izleyen ay başından itibaren başlar[3].
Bu sistemde sigortalılık süresi diye ayrı bir şart yoktur. 1999-2008 arası girenlerde bilinen “25 yıl ve 4500 gün” yolu ya da eski kanunlardaki “15 yıl ve 3600 gün” yolu 2008 sonrası giriş için uygulanmaz.
1 Mayıs 2008 ile 30 Eylül 2008 arasında 506 sayılı Kanuna göre işe girenler de bu grupta sayılır, çünkü 30.04.2008 sonrası ilk girişlere m.28’in ikinci ve üçüncü fıkraları uygulanır[4]. Girişiniz bu tarihten önceyse kurallar farklıdır, 8 Eylül 1999 öncesi için EYT kapsamı ve giriş tarihine göre prim günü kontrolü yazısına bakın.
7200 Günü Tamamlama Yılına Göre Yaş Tablosu
Yaş artışı Kanunun 28. maddesinde iki yıllık dilimlerle yazılıdır ve uygulanacak dilim, 7200 günün dolduğu tarihe göre seçilir[5]. Son sütun, aşağıda anlatılan 5400 günlük kısmi aylığın yaşını gösterir.
| Prim gününün tamamlandığı dönem | Kadın | Erkek | Kısmi aylık (kadın / erkek) |
|---|---|---|---|
| 31.12.2035’e kadar | 58 | 60 | 61 / 63 |
| 01.01.2036 – 31.12.2037 | 59 | 61 | 62 / 64 |
| 01.01.2038 – 31.12.2039 | 60 | 62 | 63 / 65 |
| 01.01.2040 – 31.12.2041 | 61 | 63 | 64 / 65 |
| 01.01.2042 – 31.12.2043 | 62 | 64 | 65 / 65 |
| 01.01.2044 – 31.12.2045 | 63 | 65 | 65 / 65 |
| 01.01.2046 – 31.12.2047 | 64 | 65 | 65 / 65 |
| 01.01.2048 ve sonrası | 65 | 65 | 65 / 65 |
Erkekler 65 yaşa 2044 diliminde, kadınlar 2048’de ulaşır. 7200 gününü 2035’te bitiren bir erkek, 60 yaşını 2050’de dolduracak olsa bile 60 yaşla emekli olur, yaş sonradan yükselmez.
Yaş tablosu prim gününün tamamlandığı yıla bağlandığı için 2035’in son aylarında 7200 güne yaklaşan biri için birkaç ay fazla prim, yaş şartını bir yıl artırabilir ya da geri çekebilir.
Kendi Emeklilik Yaşınızı Bulmanın Dört Adımı
Hesap, birbirine bağlı dört tespitten oluşur ve sıra değişirse sonuç yanlış çıkar.
- İlk sigortalılık tarihini kesinleştirin. Hizmet dökümündeki ilk giriş tarihi esastır. Bu tarihten önceki bir süreyi borçlanırsanız başlangıç, borçlanılan gün kadar geriye gider ve grubunuz değişebilir[6].
- Hangi statüden aylık bağlanacağını belirleyin. 2008 sonrası hem 4/a hem 4/b çalışmanız varsa aylık, en fazla sigortalılığın geçtiği statüden bağlanır, süreler eşitse son statü esas alınır[7]. 4/b ağır basarsa şart 7200 değil 9000 gündür.
- 7200 günün dolacağı tarihi tahmin edin. Eksik günü, yılda fiilen ödenen gün sayısına bölün. Tam yıl çalışan bir işçi yılda en çok 360 gün kazanır, ara verenlerde bu sayı düşer.
- Yaşa giriş tarihiyle karşılaştırın. Tamamlama yılına karşılık gelen yaşı tablodan alın ve o yaşı dolduracağınız tarihi bulun. İki tarihten geç olanı, en erken emeklilik tarihinizdir.
Askerlik ya da doğum borçlanması prim gününü artırır ve tamamlama tarihini öne çeker. Borçlanma için doğru zamanı askerlik borçlanması ne zaman yapılmalı yazısında hesapladık.
Üç İşçi Örneğiyle Emeklilik Tarihi
Örnekler varsayımsaldır, hesap tarihi 01.11.2026 alınmış ve eksik gün yıllık ödenen gün sayısıyla ileriye taşınmıştır. Tarihler gün bazında yaklaşıktır.
Erkek, 1985 Doğumlu, 2009 Girişli
15.03.1985 doğumlu Ahmet, 10.06.2009’da işe girmiş ve bugün 6100 günü var. Yılda 360 gün çalışırsa 7200 gün Kasım 2029’da dolar, bu dilimin yaşı 60’tır.
Ahmet 60 yaşını 15.03.2045’te doldurur. Prim günü 15 yıl önce tamamlansa da emeklilik tarihini yaş belirler, arada çalışmaya devam etmesi yaşı değiştirmez.
Kadın, 1992 Doğumlu, Aralıklı Çalışan
02.11.1992 doğumlu Elif, 2012’de işe girmiş, ara verdiği için bugün 3100 günü var ve yılda ortalama 300 gün çalışıyor. Kalan 4100 gün yaklaşık 13,7 yıl sürer, 7200 gün Temmuz 2040’ta dolar.
2040 diliminde kadın için yaş 61’dir, Elif’in en erken tarihi 02.11.2053 olur. Aynı tempoyla 5400 gün 2034’te dolar ve kısmi aylık yaşı da 58+3=61 çıkar. Tarih değişmediği için daha yüksek aylık getiren tam aylık açıkça daha avantajlıdır.
Erkek, 1975 Doğumlu, Geç Başlayan
20.07.1975 doğumlu Mehmet 2011’de sigortalı olmuş ve 3850 günü var. Yılda 360 günle 7200 gün Şubat 2036’da dolar, yaş 61’e çıkar ve emeklilik tarihi 20.07.2036 olur.
Mehmet’in bugün 100 gün fazlası, yani 3950 günü olsaydı 7200 gün Kasım 2035’te dolacaktı. O zaman yaş 60 kalır ve tarih yaklaşık sekiz ay öne, Kasım 2035’e gelir. Mehmet için 5400 günlük kısmi yol 63 yaş, yani 2038 demektir ve hiçbir senaryoda daha erken değildir.
Bu hesapları yapan kısa Python kodu şudur, kendi rakamlarınızı girerek deneyebilirsiniz.
def yas(cins, yil, kismi=False):
d = {2036:(59,61),2037:(59,61),2038:(60,62),2039:(60,62),2040:(61,63),2041:(61,63),2042:(62,64),2043:(62,64),2044:(63,65),2045:(63,65),2046:(64,65),2047:(64,65)}
k, e = (58,60) if yil < 2036 else (65,65) if yil >= 2048 else d[yil]
y = k if cins == "K" else e
return min(y+3, 65) if kismi else y
Prim gününün dolacağı yılı siz bulursunuz, kod o yılın yaşını verir. Örneğin yas("E", 2036) sonucu 61, yas("K", 2034, True) sonucu 61’dir.
5400 Günlük Kısmi Yaşlılık Aylığı
7200 günü dolduramayan işçi, tablodaki yaşa 3 yıl eklenerek ve en az 5400 gün primle kısmi yaşlılık aylığı alabilir, eklenen yaş 65’i geçemez[8]. 2036 öncesi için bu, kadında 61, erkekte 63 yaş demektir.
Kanun, kısmi aylıkta yaş dilimini seçerken hangi tarihin esas alınacağını ayrıca yazmaz. Tablo ve hesap aracı 5400 günün tamamlandığı yılı esas alır, kesin tarih için SGK’nın kendi hesabını da görün.
Aylık bağlama oranı her 360 gün için %2 olduğundan 5400 günle bağlanan aylık, 7200 güne göre belirgin biçimde düşüktür. Oranın ve tutarın nasıl çıktığı emekli aylığım ne kadar olur yazısında anlatılıyor.
Kısmi aylık, Elif ve Mehmet örneklerinde olduğu gibi çoğu zaman tarihi öne çekmez. Yalnız prim günü 7200’e hiç ulaşmayacak olanlar için gerçek bir seçenektir.
e-Devlet Hizmet Dökümünde Kontrol Edilecek Kayıtlar
Hesabın her adımı hizmet dökümüne dayanır, dökümdeki bir hata emeklilik tarihini yıllarca kaydırabilir. e-Devlet’teki SGK Tescil ve Hizmet Dökümü belgesinde şu kayıtlara bakın.
- İlk giriş tarihi: 01.05.2008 sınırına yakınsa tarih ve hangi kanuna göre bildirim yapıldığı.
- Statü satırları: 4/a ve 4/b günlerinin ayrı toplamı. Bağ-Kur günleri fazla görünüyorsa 9000 gün şartı gündeme gelir.
- Eksik ay ve gün: çalıştığınız halde boş görünen aylar ya da 30’dan az bildirilen günler.
- Borçlanma kayıtları: ödenen askerlik veya doğum borçlanmasının gün olarak işlenip işlenmediği.
Çalıştığınız halde bildirilmeyen süre için hizmet tespit davası açılabilir. Bu dava, hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde açılmalıdır[9].
Aylık bağlandıktan sonra 2008 sonrası girişli biri yeniden 4/a işçi olarak çalışmaya başlarsa aylığı kesilir[10]. Bu grupta emekliyken sosyal güvenlik destek primiyle çalışmaya devam etme imkanı yoktur.
Emeklilik Yaşı Hakkında Sorular
2008 sonrası giriş yapan işçilerin en sık sorduğu konular şunlardır.
Bu sayfadaki tablo ve örnekler genel bilgilendirme içindir, borçlanma, çoklu statü ya da eksik bildirim gibi durumlarda sonuç değişebilir. Kendi hizmet dökümünüz üzerinden kesin hesap için SGK’ya ya da bir avukata danışın.
Kaynaklar
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.28/2-a ↩
- 5510 sayılı Kanun m.28 (aylık talebi için 4/a sigortalının işten ayrılması ve yazılı istekte bulunması) ↩
- 5510 sayılı Kanun m.30/1-a ↩
- 5510 sayılı Kanun geçici m.7 (30.04.2008 tarihinden sonra ilk defa sigortalı olanlara m.28/2-3 uygulanması) ↩
- 5510 sayılı Kanun m.28/2-b (yaş hadlerinde prim gün sayısı şartının doldurulduğu tarihte geçerli yaşın esas alınması) ↩
- 5510 sayılı Kanun m.41 (sigortalılık başlangıcından önceki süreler borçlanılınca başlangıç tarihinin geriye götürülmesi) ↩
- 5510 sayılı Kanun m.53/6 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.28/3 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.86/9 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.30/3-a ↩