İşten ayrılırken talep edebileceğiniz alacaklar, feshi kimin, hangi sebeple yaptığına göre değişir. Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve kullanılmayan yıllık izin ücreti bu listenin çekirdeğidir. Her biri ayrı şarta bağlıdır ve her biri ayrı hesaplanır.
Kıdem tazminatında her tam çalışma yılı için 30 günlük giydirilmiş ücret ödenir ve yıllık tutar tavanla sınırlıdır; ihbar tazminatı verilmeyen bildirim süresinin ücretidir ve tavanı yoktur. Kullanılmayan izin ücreti çıkış sebebi ne olursa olsun ödenir. Bu alacakların zamanaşımı beş yıldır ve dava açmadan önce arabulucuya başvurmak gerekir.
İçindekiler6 başlık
Fesih Türüne Göre Alacak Tablosu
Aşağıdaki tablo kendi çıkışınızı bulmanız içindir. “Evet” kanundan doğan şartların gerçekleştiğini, “Hayır” o kalemin doğmadığını gösterir.
| Çıkış şekli | Kıdem tazminatı | İhbar tazminatı | İzin ücreti |
|---|---|---|---|
| İşveren geçerli ya da haklı sebep olmadan çıkardı | Evet (en az 1 yıl) | Bildirim süresi verilmediyse evet | Evet |
| İşveren ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık gibi haklı sebeple çıkardı | Hayır | Hayır | Evet |
| Siz haklı sebeple derhal ayrıldınız (maaşın ödenmemesi, mobbing gibi) | Evet | Hayır | Evet |
| Siz haklı sebep olmadan istifa ettiniz | Hayır | Bildirim süresine uymadıysanız işveren size talep edebilir | Evet |
| Emeklilik, muvazzaf askerlik ya da kadın işçinin evlilikten sonraki bir yıl içinde ayrılışı | Evet (şartları belgelenirse) | Kural olarak istenmez | Evet |
| İşçinin ölümü | Evet (mirasçılara) | Hayır | Evet (hak sahiplerine) |
Kıdem tazminatının sayılan haller dışında doğmayacağını 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesi belirler.[1] Maddenin işveren feshi bakımından dışarıda bıraktığı tek durum, 4857 sayılı Kanun’un 25/II. maddesindeki haklı sebeplerdir. Sağlık sebebiyle yapılan fesih bu istisnanın dışında kaldığı için kıdem tazminatını ortadan kaldırmaz.[2]
Fesih bildirimini ve çıkış sebebini yazılı isteyin. Hangi satırda olduğunuz, alacak listenizin tamamını belirler.
Üç Ana Kalemin Hesap Yöntemi
Kıdem Tazminatı
Her tam çalışma yılı için 30 günlük ücret ödenir ve bir yıldan artan süreler aynı oranla hesaba katılır.[3] Formül: giydirilmiş aylık brüt ücret × (yıl + ay/12 + gün/365).
Giydirilmiş ücret, çıplak maaşa ek olarak düzenli ikramiye, yol ve yemek yardımı gibi para ile ölçülebilen menfaatleri de içerir.[4] Bir yıllık süre için ödenecek tutar, devlet memurlarına ödenen en yüksek emeklilik ikramiyesiyle sınırlıdır. Bu tavan 01.07.2026-31.12.2026 arasında sona eren sözleşmeler için 73.729,87 TL’dir ve sözleşmenin bittiği tarihteki dönem değeri uygulanır.[5]
İhbar Tazminatı
Bildirim süresi verilmeden yapılan feshe karşı, o sürenin ücreti kadar tazminat ödenir. Süre kıdeme göre belirlenir.[6]
- 6 aydan az kıdem: 2 hafta
- 6 ay ile 1,5 yıl arası: 4 hafta
- 1,5 yıl ile 3 yıl arası: 6 hafta
- 3 yıldan fazla: 8 hafta
Formül: giydirilmiş aylık brüt ücret ÷ 30 × 7 × hafta sayısı. Tavan yalnız kıdem tazminatına uygulanır, ihbar tazminatında tavan yoktur.
Kullanılmayan Yıllık İzin Ücreti
Sözleşme hangi sebeple biterse bitsin, hak edip kullanmadığınız izin günleri çıkış tarihindeki ücretiniz üzerinden ödenir.[7] Formül: aylık brüt ücret ÷ 30 × kalan izin günü.
Kaç gün izin hakkınız birikmişse onu yazın ve izin defterindeki kayıtları isteyin. İzni kullandırdığını ispat yükü işverendedir.
İki İşçi İçin Toplam Hesap
İki örnek, tavanın ne zaman devreye girdiğini gösterir. Her ikisinde de işveren sebep göstermeden ve bildirim süresi vermeden çıkarmıştır ve tutarlar brüttür.
| Bilgi / Kalem | Ayşe (depo çalışanı) | Murat (satış müdür yardımcısı) |
|---|---|---|
| Çalışma süresi | 15.03.2019 – 20.09.2026 (7 yıl 6 ay 5 gün) | Tam 5 yıl |
| Aylık brüt (giydirilmiş) | 40.000 TL | 95.000 TL |
| Kıdem tazminatı | 40.000 × (7 + 6/12 + 5/365) = 300.547,95 TL | 95.000 TL tavanı aştığı için 73.729,87 × 5 = 368.649,35 TL |
| İhbar tazminatı (8 hafta) | 40.000 ÷ 30 × 7 × 8 = 74.666,67 TL | 95.000 ÷ 30 × 7 × 8 = 177.333,33 TL |
| İzin ücreti | 11 gün: 40.000 ÷ 30 × 11 = 14.666,67 TL | Kullanılmamış izin yok |
| Toplam | 389.881,28 TL | 545.982,68 TL |
Murat’ın kıdem tazminatı tavan yüzünden 475.000 TL yerine 368.649,35 TL çıkar, aradaki 106.350,65 TL ödenmez. Ayşe’de tavan işlemez çünkü brüt ücret tavanın altındadır.
Kıdem tazminatı gelir vergisinden istisnadır.[8] İhbar tazminatı ücret sayıldığı için vergi kesintisine tabidir, bu yüzden banka hesabına yatan net tutar brüt tablodan düşük olur.
Listeye Eklenebilecek Diğer Kalemler
Çıkışınıza göre üç kalem daha gündeme gelebilir.
- Kötüniyet tazminatı: İş güvencesi kapsamı dışındaki işçiyi hakkını kötüye kullanarak çıkaran işveren, bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat öder.[9]
- İşe iade sonuçları: En az 30 işçi çalıştıran işyerinde 6 aylık kıdemi olan işçi, geçersiz fesihte işe iade davası açabilir. İşveren işçiyi başlatmazsa 4 ile 8 aylık ücret tutarında tazminat ve en çok 4 aylık boşta geçen süre ücreti ödenir.[10]
- Belirli süreli sözleşmede kalan süre: Haklı sebep olmadan süresinden önce bitirilen belirli süreli sözleşmede, sürenin kalanı için kazanabileceğiniz tutar istenebilir.[11]
İşe iade için süre kısadır. Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak gerekir.[12]
Ödeme Alırken İbraname Kontrolü
İşveren çoğunlukla ödemeyle birlikte bir ibraname imzalatır. İmzanız, ibraname kanundaki dört şartı taşıyorsa geçerlidir, taşımıyorsa hükümsüzdür.[13]
- Yazılı olmalı
- Sözleşmenin bitmesinden en az bir ay sonra düzenlenmeli
- Alacağın türü ve miktarı açıkça yazılmalı
- Ödeme eksiksiz ve banka aracılığıyla yapılmalı
Gerçek tutarın ödendiğini göstermeyen belge, içerdiği miktarla sınırlı makbuz sayılır ve bu durumda da banka ödemesi zorunludur.[14] Fesih günü imzalatılan, “tüm haklarımı aldım” gibi genel ifade içeren belgelerde alacağınızın kalan kısmı dava edilebilir.
Süreler ve Başvuru Sırası
Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı ve yıllık izin ücretinin zamanaşımı süresi beş yıldır.[15] Süre, sözleşmenin bittiği tarihten itibaren işler.
İşçi alacağı davası açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır.[16] Sırayla şunları yapın.
- Fesih bildirimini, bordroları ve banka dökümünü toplayın.
- Yukarıdaki formüllerle her kalemi ayrı hesaplayın.
- Kalemleri başvuruda tek tek yazın.
- Anlaşma olmazsa son tutanakla iş mahkemesine gidin.
Tutarı tam bilemiyorsanız dava sırasında hesap bilirkişi raporuyla netleşir. Belirsiz alacak davası 31.07.2026’da kaldırıldığı için kısmi dava açılır ve talep, tahkikat sonuna kadar bir defa artırılabilir.[17]
[ŞEHİR] ARABULUCULUK BÜROSU’NA
Başvurucu: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [11 haneli numara]
Karşı taraf: [İşveren unvanı], [adres]
Konu: İş sözleşmesinin [fesih tarihi] tarihinde işverence feshine bağlı alacakların tahsili.
Açıklamalar: [Giriş tarihi] – [çıkış tarihi] arasında [görev] olarak çalıştım. Aylık brüt giydirilmiş ücretim [tutar] TL’dir. Sözleşmem bildirim süresi verilmeden ve geçerli sebep gösterilmeden feshedilmiştir.
Talepler: 1) Kıdem tazminatı [tutar] TL, 2) İhbar tazminatı [tutar] TL, 3) Kullanılmayan yıllık izin ücreti [tutar] TL. Alacakların kanuni faiziyle birlikte tahsilini talep ederim.
[Tarih] – [Ad Soyad] – [İmza]
Kalemlerin sizin dosyanızda hangilerini kapsadığı çıkış sebebine göre değişir. Başvuru yapmadan önce belgelerinizle birlikte bir avukata danışmanız yerinde olur. Ödenmeyen son maaşın diğer kalemlerle birlikte nasıl toplandığını bakiye ücret hesabında adım adım görebilirsiniz.
Kaynaklar
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu geçici m.1/2, m.25 ↩
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14/1 ↩
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14 ↩
- Hazine ve Maliye Bakanlığı kıdem tazminatı tavanı genelgesi, 03.07.2026 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.17 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.59/1 ↩
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.25/7 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.17/6 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.18, m.21 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.438/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.20/1 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.420/2 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.420/3 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu ek m.3 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1 ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109/4 ↩