Heyet raporu, tek bir hekimin değil, bir sağlık kurulunun birlikte verdiği karardır. Resmi adı çoğu yerde sağlık kurulu raporudur. İşçi olarak bu rapora engellilik oranınız, malullük ya da iş göremezlik hakkınız veya sağlık gerekçesiyle iş sözleşmesinin bitmesi söz konusu olduğunda ihtiyaç duyarsınız.
Asıl karışıklık şuradan çıkar: “heyet raporu” tek bir belge değildir. Hangi amaçla aldığınıza göre kurum, süreç ve itiraz yolu değişir. Engelli sağlık kurulu raporu yetkili bir sağlık kuruluşundan alınır ve başvurudan itibaren en geç otuz gün içinde tamamlanır; SGK’nın malullük raporu ise ayrı bir süreçle verilir. Rapora itiraz, teslim tarihinden itibaren otuz gün içinde il sağlık müdürlüğüne yapılır ve sonuçlar farklıysa hakem hastanenin kararı kesindir.
Üç Ayrı Amaç, Üç Ayrı Yol
Engelli sağlık kurulu raporu ile SGK’nın malullük ya da iş göremezlik raporu aynı yönetmeliğe tabi değildir. Engelliler için çıkarılan yönetmelik, sürekli iş göremezlik geliri, malullük ve ölüm aylıkları için istenen durum bildirir sağlık kurulu raporlarını (2022 sayılı Kanun kapsamındaki fark aylığı raporları hariç) kapsamının dışında tutar.[1] Yani engelli raporunuzun oranı, SGK’nın malullük kararında kendiliğinden geçerli olmaz.
| Rapor ne için isteniyor | Dayanak | Kim talep eder |
|---|---|---|
| Engellilik durumu ve oranı (kontenjan, haklar) | Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik | Siz, dilekçeyle yetkili sağlık kuruluşuna |
| Malullük (çalışma gücü kaybı) | 5510 sayılı Kanun m.25 | Sigortalı veya işveren, SGK’nın yetkilendirdiği sağlık hizmeti sunucusu aracılığıyla |
| İş kazası, meslek hastalığında meslekte kazanma gücü kaybı | 5510 sayılı Kanun m.19/1, m.25 ve m.95 | SGK süreci, sevk ile |
| Sağlık nedeniyle fesihte ispat | 4857 sayılı Kanun m.24 ve m.25 | Çoğunlukla mahkeme, dava sırasında |
Malullükte kural, çalışma gücünün en az yüzde altmışını kaybettiğinizin SGK Sağlık Kurulunca tespit edilmesidir. Talep sigortalıdan da işverenden de gelebilir.[2] Kanunda sayılan bazı kararlara, örneğin iş kazası ve meslek hastalığında meslekte kazanma gücü kaybına ilişkin kararlara itiraz edilirse konuyu Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu karara bağlar.[3]
Kurulda Kimler Olur
Birden fazla dalı ilgilendiren engel durumlarında kurul, başkan dahil en az yedi daimi üyeden oluşur. Üyeler arasında iç hastalıkları, göz, kulak burun boğaz, genel cerrahi, nöroloji ve ruh sağlığı dallarının hekimleri bulunur.[4] Rahatsızlık yalnız bir dalı ilgilendiriyorsa o daldan üç hekimle kurul kurulur.[5]
Tedavinizi yürüten hekim kurula katılır ya da görüşünü kurula bildirir. Kararlar oy çokluğuyla alınır, rapor kurulun bütün üyelerince imzalanır.[6]
Engelli Sağlık Kurulu Raporu İçin Adımlar
Raporu almak için Sağlık Bakanlığının yetkili saydığı ve internet sitesinde yayımladığı bir sağlık kuruluşuna başvurursunuz. Yetkisiz kuruluşun ya da kurulu usulüne uygun kuramayan kuruluşun raporu kurumlarca değerlendirmeye alınmaz.[7] Başvurmadan önce hastanenin listede olduğunu kontrol edin.
- Yetkili sağlık kuruluşuna başvuru dilekçesi verin. Sağlık beyanınıza göre ilgili poliklinikler belirlenir.[8]
- Elinizdeki tetkik, epikriz ve önceki raporları yanınızda götürün. Bu pratik bir hazırlıktır, eksik belge ek tetkik isteğine yol açabilir.
- Poliklinik muayeneleri tamamlanınca kurul sizi bizzat görerek değerlendirir.[9]
- Rapor sisteme kaydedilir ve rapor numarası alır, numarasız rapor geçersizdir.[10]
Rapor, başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde tamamlanır.[11] Bu süreyi aşan bir gecikme olursa başvuru tarihinizi gösteren belgeyi saklayın.
Raporu Teslim Alınca Kontrol Edilecekler
Raporun üç yerine bakın. Birincisi geçerlilik süresidir, rapor süreli ya da sürekli düzenlenir ve süre mutlaka yazılır.[12] İkincisi çalıştırılamayacağınız işlerin niteliğidir.[13]
Üçüncüsü rapor numarası, imzalar ve son altı ayda çekilmiş fotoğraftır.[14]
| Rapordaki bilgi | Neden önemli |
|---|---|
| Geçerlilik süresi | Süresi dolan raporla kurum işlem yapmayabilir, süre bitmeden yenileme zamanlanır |
| Çalıştırılamayacağı işler | İşveren sizi bu işlerde çalıştıramaz, iş değişikliği talebinizin dayanağı olur |
| Rapor numarası | Numarasız rapor geçersizdir |
| Kurul imzaları | Rapor kurulun bütün üyelerince imzalanır |
Süreli raporda süre bitmeden altı aydan kısa bir zaman kaldıysa talebiniz üzerine yeniden rapor verilebilir.[15] Sağlığınızda yeni bir değişiklik olursa süre aranmadan, talebiniz ve ilgili branş hekiminin sevki üzerine yeniden değerlendirme yapılabilir.[16]
Heyet Raporu İşinizde Ne İşe Yarar
Raporun işyerindeki ilk etkisi kontenjandır. Tüm vücut fonksiyon kaybınızın en az yüzde kırk olduğu sağlık kurulu raporuyla belgelenirse engelli sayılırsınız.[17] İşverenin engelli çalıştırma yükümlülüğü ise 4857 sayılı Kanun m.30’a dayanır. Tek hekim raporu bu tanımı karşılamaz.
İkinci etki fesihtir. İşveren, hastalığınızın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğunun ve işyerinde çalışmanızda sakınca bulunduğunun Sağlık Kurulunca saptanması halinde sözleşmeyi bildirimsiz feshedebilir.[18]
Siz işin sağlığınız için tehlikeli olduğu gerekçesiyle ayrılmak istiyorsanız dayanak 24/I-a’dır.[19] Kanun metni sizin için rapor şartı yazmaz, ama sakıncayı belgelemek için kurul raporu işinize yarar.
İşvereniniz hastalığınızı gerekçe göstererek çıkış verirse, imza atmadan önce elinizdeki raporların kopyasını ve tarihlerini ayırın.
Rapora İtiraz: Süre ve Sıra
Bireysel rapora itiraz, raporun size teslim edildiği tarihten itibaren otuz gün içinde il sağlık müdürlüğüne yapılır. Süresinde yapılmayan itiraz değerlendirilmez.[20]
İtirazdan sonra müdürlük sizi yetkili en yakın farklı bir sağlık kuruluşuna, önceki rapor farklı bir kuruluştan alınmışsa sürekli izlemin yapıldığı kuruluşa sevk eder. İki rapor aynı yöndeyse rapor kesinleşir. Sonuçlar farklıysa ve itiraz sürerse en yakın hakem hastaneye yönlendirilirsiniz ve hakem hastane kararı kesindir.[21]
| Aşama | Ne olur |
|---|---|
| Rapor teslimi | Otuz günlük itiraz süresi başlar |
| İtiraz dilekçesi | İl sağlık müdürlüğüne verilir |
| İkinci rapor | Farklı yetkili kuruluşta düzenlenir, aynı yöndeyse rapor kesinleşir |
| Hakem hastane | Sonuçlar farklıysa devreye girer, kararı kesindir |
İtiraz üzerine alınan ikinci rapor hakem hastaneden alınmış olsa bile hakem raporu sayılmaz.[22] Süresinde itiraz etmezseniz ya da hakem kararı çıkarsa aynı konuda yeni rapor başvurusu en erken altı ay sonra kabul edilir.[23]
Sık Yapılan Hatalar
- Engelli raporunu malullük başvurusunda yeterli sanmak, oysa SGK kendi sağlık kurulu sürecini yürütür.
- Hastanenin yetkili listede olup olmadığına bakmadan başvurmak.
- Raporun teslim tarihini not etmemek ve otuz günlük itiraz süresini kaçırmak.
- Geçerlilik süresi dolmadan yenileme başvurusu yapmamak.
Sık Sorulan Sorular
Bu yazı genel bilgi verir ve kişisel durumunuza göre hukuki danışmanlık yerine geçmez. Elinizdeki raporu ve tarihleri bir hukukçuya gösterdiğinizde süre kaçırma riski azalır. Rapor meslek hastalığı tanısına dayanıyorsa sıra tanıdan fesih bildirimine kadar adımlarda gösterilir.
Kaynaklar
- Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.2/3 (RG 20.02.2019) ↩
- 5510 sayılı Kanun m.25/1 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.95/2 ↩
- Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.6/1 ↩
- Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.6/5 ↩
- Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.6/4, 6/6 ve 6/7 ↩
- Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.7 ↩
- Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.8/1-a ↩
- Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.8/1-d ↩
- Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.8/1-g ↩
- Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.8/1-j ↩
- Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.11/1 ↩
- Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.8/1-h ↩
- Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.8/1-g, 8/1-i ve 6/7 ↩
- Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.11/7 ↩
- Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.11/4 ↩
- Yurtiçinde İşe Yerleştirme Hizmetleri Hakkında Yönetmelik m.3/1-e (RG 25.04.2009) ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.25/I-b ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.24/I-a ↩
- Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.12/1 ve m.4/1-j ↩
- Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.12/2 ↩
- Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.12/3 ↩
- Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.12/5 ↩