Yıllık İzinde Maaş: Hangi Kalem Ödenir, Kesintiye Nasıl İtiraz Edilir

Yıllık izinde maaş kesilmez: işveren izin günlerinin ücretini izin başlamadan önce peşin ya da avans olarak ödemek zorundadır. Kesinti tartışması çoğu zaman temel ücrette değil, prim, ikramiye, yemek ve yol gibi ek kalemlerde çıkar. Bu kalemlerin izin ayında ödenip ödenmeyeceğini kanun değil, çoğu zaman sözleşmenizdeki ödeme şartı belirler.^[1]

İzin günlerine denk gelen hafta tatili ve genel tatil günlerinin ücreti ayrıca ödenir, aylık ücretlide izin yüzünden aylıktan gün düşülmez. Parça başı, komisyon ya da saat ücretinde izin günü ücreti son bir yılın ortalamasından bulunur; bordrodaki kesintiye önce yazılı itiraz edilir, sonuç alınamazsa iş müfettişine şikayet ya da arabuluculuk yolu açıktır.

İzin Ücretinin Ödenme Zamanı ve Kapsamı

İzin ücreti, izne çıkmadan önce hesabınıza geçmiş olmalıdır. Kanun bunu işçinin ayrıca istemesine bağlamaz, işveren kendiliğinden öder. Ay sonunda normal maaşla birlikte ödenmesi kanunun öngördüğü zamanlama değildir.^[2]

Yönetmelik peşin ödeme borcunu yalnız izin günleriyle sınırlamaz. İzin dönemine rastlayan diğer ücret ve ücret niteliğindeki haklar da izinden önce ödenir. Örneğin TİS ikramiyesinin ödeme günü izninizin ortasına düşüyorsa, o ikramiye de izne çıkmadan önce yatırılmalıdır.^[3]

İzin günlerine denk gelen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerinin ücreti ayrıca ödenir. Aylık ücretli çalışıyorsanız bu günler zaten aylığınızın içindedir, izin yüzünden aylıktan gün düşülmez.^[4]

Ücret Kalemlerine Göre İzin Ayı Tablosu

İzin ücretinin hesabında fazla çalışma ücretleri, primler ve sosyal yardımlar hesaba katılmaz. Bu kural, o kalemlerin izin ayında kendiliğinden silineceği anlamına gelmez. Hangi kalemin nasıl etkilendiğini bordronuzla yan yana koyabilmeniz için tablo aşağıda.^[5]

Kalem	İzin ayındaki durumu	Bakacağınız belge
Temel (çıplak) ücret	Tam ödenir, izin günü için indirim yapılmaz	Bordronun temel ücret satırı
Her ay sabit, performansa bağlı olmayan prim	Asıl ücretin parçası sayılabilir, kesilmesi tartışmaya açıktır	Son 12 aylık bordro, sözleşme
Satış ya da hedef primi	Hedef ve dönem şartına bağlıdır, izinli günler hesaba girmeyebilir	Prim yönergesi, hedef tablosu
İkramiye	Ödeme günü izne düşerse izinden önce ödenir, tutarı TİS ya da sözleşmeye göre	TİS ikramiye maddesi
Yemek ve yol yardımı	“Fiilen çalışılan gün” şartı varsa izin günleri için ödenmeyebilir, aylık sabitse sözleşmeye bakılır	Sözleşme, işyeri yönergesi
Fazla mesai	İzin günleri için doğmaz, izinden önceki mesai normal ödeme gününde ödenir	Puantaj, bordro

Sabit prim ayrımı mahkeme önüne de gelmiştir. Hastanede her ay sabit ücretin yanında havuzdan prim alan bir işçide, ödemenin performansa dayalı olmadığı anlaşıldığı için yerel mahkeme primi asıl ücretin parçası saymış, karar Yargıtay’da onanmıştır.^[6]

Yemek ve yol yardımında belirleyici olan ödeme şartıdır. Sözleşmede “çalışılan gün başına 320 TL yemek bedeli” yazıyorsa, 10 iş günü izinde o ay 3.200 TL daha az yemek bedeli almanız sözleşmeye uygundur. Sözleşme aylık sabit tutar öngörüyor ve devam şartı koymuyorsa, izin ayında indirim için işverenin bir dayanak göstermesi gerekir.

Parça Başı, Komisyon ve Saat Ücretinde İzin Günü Hesabı

Ücretiniz belirli bir gün, hafta ya da ay tutarına bağlı değilse, izin günü ücreti son bir yılın ortalamasından bulunur. Son 12 ayda kazandığınız ücret, aynı sürede fiilen çalıştığınız gün sayısına bölünür. Akort, parça başı, komisyon ve kazanç payı usulü bu gruptadır.^[7]

Son bir yıl içinde ücretinize zam yapıldıysa ortalama, zam tarihinden izne çıktığınız ayın başına kadar olan dönemden alınır. Bu kural zamlı ücretin izin gününe yansımasını sağlar. Hesabı Python ile yaptığımız üç örnek şöyle:

• Parça başı, zam yok: son 12 ayda 612.000 TL brüt kazanç, 272 fiili gün. Günlük 2.250 TL, 14 günlük izin ücreti 31.500 TL.
• Aynı işçi, 01.07 tarihinde zam aldı ve 16.11’de izne çıkıyor: 01.07-31.10 arasında 223.600 TL, 86 fiili gün. Günlük 2.600 TL, 14 gün için 36.400 TL. Yıllık ortalamayla ödenirse 4.900 TL eksik kalır.
• Kısmi süreli saat ücretli: haftada 3 gün 6 saat, saat ücreti 260 TL. İki haftalık izne düşen 36 çalışma saati için 9.360 TL ödenir.

Kısmi süreli ve çağrı üzerine çalışanlarda izin ücreti, izin dönemine rastlayan ve normalde çalışmanız gereken sürelerin ücretidir. Yüzde usulünün uygulandığı yerlerde ise izin ücreti, toplanan yüzdelerden değil işverenin kendi kasasından ödenir.^[8]

Tam süreli saat ücretli işçi için kanun ayrı bir izin formülü koymaz. Tatil günü için öngörülen 7,5 saatlik ölçü izin gününe kıyasen uygulanabilir, ancak bu konuda yerleşik bir kural bulunmadığını bilerek talep edin.

İzin Ayı Bordrosunun Kontrol Sırası

İzin ayının bordrosunu dört satırda kontrol edebilirsiniz. İşveren, ücrete yapılan her eklemeyi ve her kesintiyi pusulada ayrı ayrı göstermek zorundadır, toplu tek satır yeterli değildir.^[9]

1. Temel ücret satırı: aylık brüt ücretiniz tam mı? 48.000 TL brüt ücretli bir işçinin 10 iş günlük izni hafta tatiliyle 12 takvim gününe yayılır. Bordroda 12 gün düşülmüşse 19.200 TL eksik ödenmiş ve elinize 28.800 TL brüt kalmıştır.
2. Gün sayısı: SGK gün kutusunda izin günleri “eksik gün” olarak görünmemeli. Eksik gün kodu varsa izin ücretsiz izin gibi işlenmiş olabilir.
3. Ek kalemler: sabit prim, ikramiye, yemek ve yol satırlarını önceki ayla karşılaştırın, farkı sözleşmedeki ödeme şartıyla eşleştirin.
4. Kesinti satırları: vergi, prim, avans ve icra dışında bir kesinti varsa açıklamasını isteyin.

Ceza niteliğindeki ücret kesintisi ancak sözleşmede ya da TİS’te yazılı bir sebebe dayanabilir, size sebebiyle derhal bildirilir ve bir ayda iki gündeliği aşamaz. İzne çıktınız diye ceza kesintisi yapılmasının kanunda dayanağı yoktur.^[10]

Bordrodaki “net ücret” kutusu sizi yanıltabilir. Bir uyuşmazlıkta bordronun üst köşesinde yazan tutarın ek ödemelerle giydirilmiş ücret olduğu tartışıldı, hesap brüt temel ücret üzerinden yapılıp ödenen brüt tutar düşülerek kuruldu ve karar onandı.^[11]

Kesintiye Yazılı İtiraz Adımı

İtirazınızı sözlü değil yazılı yapın ve bir nüshasını alındı imzasıyla saklayın. E-posta da kullanılabilir, ancak işverenin kurumsal adresine gönderip alındı yanıtını saklamanız gerekir. Dilekçeye bordro ayını, eksik görünen kalemi ve dayandığınız sözleşme maddesini yazın. Sorun izin ücretinin hiç yatmamasıysa ihtar ve hesap yolu ayrıdır.

Yazılı itiraza sonuç alamazsanız iki yol vardır. Birincisi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na şikayet ederek iş müfettişi incelemesi istemektir; bu yol iş ilişkisi sürerken açıktır. İzin ücretini kanuna aykırı ya da eksik ödeyen işverene idari para cezası öngörülür.^[12]

İkinci yol alacağın kendisini istemektir. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız zorunludur, ücret alacağında zamanaşımı beş yıldır.^[13]

Ücretin kanuna ya da sözleşmeye uygun hesaplanmaması işçiye haklı fesih imkanı verir. Ücret ödeme gününden itibaren 20 gün içinde ödenmezse iş görmekten kaçınma hakkı da doğar. İkisi de ağır sonuçlu adımlardır, önce itiraz yazınızı ve bordroları dosyalayın.^[14]

Yıllık İzinde Maaş Hakkında Sık Sorulan Sorular

İzin ayı bordrosuyla ilgili en çok sorulanlar:

Bu yazı genel bilgi verir, sözleşmenizdeki prim ya da ikramiye şartı sonucu değiştirebilir. Bordronuzda ciddi bir fark varsa belgelerinizle bir avukata danışın.

Kaynaklar

1. 4857 sayılı İş Kanunu m.57/1, Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği m.21/2 ↩
2. 4857 sayılı İş Kanunu m.57/1 ↩
3. Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği m.21/2 ↩
4. 4857 sayılı İş Kanunu m.57/6 ve m.49/4 ↩
5. 4857 sayılı İş Kanunu m.57/2 ve m.50, Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği m.21/1 ↩
6. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2022/18047 K.2023/1518 (Şubat 2023, onama) ↩
7. 4857 sayılı İş Kanunu m.57/3 ↩
8. 4857 sayılı İş Kanunu m.57/4 ve m.57/5, Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği m.21/5 ↩
9. 4857 sayılı İş Kanunu m.37 ↩
10. 4857 sayılı İş Kanunu m.38 ↩
11. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2025/9145 K.2026/155 (14.01.2026, onama) ↩
12. 4857 sayılı İş Kanunu m.91/1 ve m.103 ↩
13. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1, 4857 sayılı İş Kanunu m.32/son ↩
14. 4857 sayılı İş Kanunu m.24/II-e ve m.34 ↩