Ölen işçinin kıdem tazminatı, işçinin kanuni mirasçılarına ödenir ve her mirasçının payı mirasçılık belgesindeki orana göre belirlenir. Hak, işçinin aynı işverende en az bir tam yıl çalışmış olması ve iş sözleşmesinin ölümle sona ermesi halinde doğar.[1]
Sözleşme ölümle kendiliğinden bittiği için ayrıca fesih sebebi aranmaz, ihbar tazminatı ise doğmaz. Kıdemden ayrı olarak sağ kalan eşe ve ergin olmayan çocuklara bir aylık, hizmet beş yıldan uzun sürmüşse iki aylık ücret tutarında ödeme yapılır. Kıdem tazminatında zamanaşımı ölüm tarihinden başlayarak beş yıldır ve dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
Paydaşlar ve Payları
Kanun yalnızca "kanuni mirasçıları" sayar. Bu kişiler, ailede kimlerin sağ olduğuna göre Türk Medeni Kanunu’nda belirlenir.[2]
| Sağ olanlar | Eşin payı | Diğer paydaşlar |
|---|---|---|
| Eş ve çocuk | 1/4 | Çocuklar kalan 3/4’ü eşit bölüşür |
| Yalnız çocuklar | Yok | Çocukların tamamı eşit pay alır |
| Eş, anne ve baba (çocuk yok) | 1/2 | Anne ve baba 1/4’er alır |
| Eş ve kardeş (çocuk yok, anne baba ölmüş) | 1/2 | Kardeşler kalan 1/2’yi bölüşür |
| Yalnız eş (büyükanne, büyükbaba ve onların çocukları da yoksa) | Tamamı | Yok |
Önceden ölmüş bir çocuğun payı, onun çocuklarına geçer. Bu yüzden torunlar da tabloya girebilir.
Payı ilan eden belge mirasçılık belgesidir. Evlilik cüzdanı ya da aile içi anlaşma işverene yetmez.
Hakkın Doğması İçin Aranan Şartlar
Ölüm, kanunda kıdem tazminatı doğuran haller arasında sayılır, bu yüzden ayrıca bir fesih sebebi aranmaz. Önemli olan işçinin kıdem süresidir.
- İşçi aynı işverende en az bir yıl çalışmış olmalıdır, bir yılı doldurmadan ölen işçinin ailesine kıdem tazminatı doğmaz.
- İş sözleşmesi ölümle kendiliğinden biter, işverenin ayrıca fesih bildirmesi gerekmez.[3]
- Sözleşme ölümle bittiği için ihbar tazminatı doğmaz.
- Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilir.[4]
Aileler çoğu kez yalnız kıdem tazminatını sorar. Sağ kalan eşe ve ergin olmayan çocuklara, kıdemden ayrı olarak ölüm gününden başlayarak bir aylık, hizmet beş yıldan uzun sürmüşse iki aylık ücret tutarında ödeme de yapılır. Eş ve çocuk yoksa bu ödeme bakmakla yükümlü olunan kişilere gider.[5]
Başvuru Sırası
İşverene doğrudan gitmeden önce belgeleri tamamlayın, çünkü eksik belgeyle yapılan başvuru işverene ödemeyi erteleme fırsatı verir. Sıra aşağıdaki gibidir.
- Nüfus müdürlüğünden ölen işçinin ölüm kaydını ve vukuatlı nüfus kayıt örneğini alın.
- Sulh hukuk mahkemesinden ya da noterden mirasçılık belgesi çıkarın.[6]
- İşçinin işe giriş tarihini, son brüt ücretini ve yan ödemelerini gösteren belgeleri toplayın (bordro, SGK hizmet dökümü, iş sözleşmesi).
- Her mirasçının kimlik fotokopisini ve kendi adına açılmış banka hesabının IBAN bilgisini hazırlayın.
- Başvuruyu yazılı yapın ve teslim kanıtını saklayın (noter ihtarnamesi, iadeli taahhütlü posta ya da işyeri evrak kaydı).
- Ödeme günü işverenin gönderdiği makbuz ya da ibraname metnini imzalamadan önce okuyun.
Örnek Talep Yazısı
Aşağıdaki metin, işverene mirasçılar adına gönderilecek yazılı talebin iskeletidir. Köşeli parantezleri kendi bilgilerinizle doldurun.
[Gönderim tarihi]
[İşverenin ticaret sicilindeki unvanı]
[İşyeri adresi]
KIDEM TAZMİNATI ÖDEME TALEBİ
Murisimiz [Ad Soyad], [işe giriş tarihi] ile [ölüm tarihi] arasında işyerinizde [görev] olarak çalışmıştır ve [ölüm tarihi] tarihinde vefat etmiştir. Kanuni mirasçıları olarak ekteki mirasçılık belgesine göre [paylar] oranında hak sahibiyiz.
1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesi uyarınca doğan kıdem tazminatının, ayrıca varsa ödenmemiş ücret ve kullanılmamış yıllık izin alacaklarının, her mirasçının payı için ekte bildirilen hesap numarasına yatırılmasını talep ederiz. Ödeme yapılmazsa yasal yola başvuracağımızı bildiririz.
Ekler:
1) Mirasçılık belgesi
2) Ölüm kaydı
3) Mirasçıların kimlik örnekleri ve IBAN bilgileri
[Mirasçıların Ad Soyadı ve imzaları]
Rakamlı Hesap Örneği
İşçi 15.03.2018’de işe başlamış ve 20.08.2026’da ölmüştür, hizmeti 8 yıl 5 ay 5 gündür. Giydirilmiş brüt aylık ücreti 52.000 TL’dir ve sözleşmenin sona erdiği tarihteki tavanın altında kalır. Ölüm bir kazadan kaynaklandıysa tazminat tarafı için destekten yoksun kalma rehberine bakın.
| Kalem | İşlem | Tutar (brüt) |
|---|---|---|
| 8 tam yıl | 8 × 52.000 | 416.000,00 TL |
| 5 ay | 52.000 ÷ 12 × 5 | 21.666,67 TL |
| 5 gün | 52.000 ÷ 365 × 5 | 712,33 TL |
| Toplam | 438.379,00 TL |
Geride eş, anne ve baba kalmışsa eş 1/2 ile 219.189,50 TL, anne ve baba 1/4’er ile 109.594,75 TL alır. Rakamlar brüttür, kesintiler ödeme anında bordroya göre yapılır. Aynı ölümden doğan aylık hakkı ise başka bir konudur; prim şartı ve paylar ölüm aylığı yazısında anlatılıyor.
Kıdem tazminatı tavanı, sözleşmenin sona erdiği tarihe göre belirlenir. 01.07.2026 ile 31.12.2026 arasında sona eren sözleşmelerde tavan 73.729,87 TL’dir. Aynı işçinin ücreti tavanı aşsaydı hesap bu tutar üzerinden yapılır ve toplam 621.569,74 TL olurdu.[7]
Süreler ve Ödeme Gecikirse Yapılacaklar
Kıdem tazminatı alacağının zamanaşımı beş yıldır ve sözleşmenin sona erdiği, yani ölüm tarihinden başlar.[8] Mirasçılık belgesi ve cenaze işleri sırasında bu süre kolayca unutulur.
| Durum | Ne yapılır |
|---|---|
| İşveren yazıya cevap vermedi | Taleple yetinmeyin, arabulucuya başvurun |
| İşveren ödemeyi reddetti | Ret yazısını saklayın ve arabuluculuğa başvurun |
| Arabuluculukta anlaşma sağlanamadı | Son tutanakla iş mahkemesinde dava açın |
| İşveren yalnız bir mirasçıyla anlaşmak istedi | Diğer mirasçıların yetki belgesi yoksa ibraname imzalamayın |
Kanuna dayanan işçi alacağında arabulucuya başvurmak dava şartıdır ve son tutanak dava dilekçesine eklenir.[9] Mirasçılar hep birlikte başvurduğunda dosya daha az tıkanır.
Ödeme gecikirse mahkeme, gecikme süresi için bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faize hükmeder.[10] Mirasçıların anlaşamadığı durumda sulh hukuk mahkemesi, mirasçılardan birinin istemiyle paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir.[11]
Sık Sorulan Sorular
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir, mirasçıların sayısı, işyeri devri ya da toplu iş sözleşmesi gibi ayrıntılar sonucu değiştirebilir. İşveren ödemeyi reddediyorsa başvuru yapmadan önce bir avukata danışın.
Kaynaklar
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.495, m.496 ve m.499 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.440 ↩
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14, kıdem süresine ilişkin fıkra ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.440 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.598/1 ↩
- Kıdem tazminatı tavanı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nca 01.07.2026-31.12.2026 dönemi için duyurulan tutardır, hesabın dayanağı 1475 sayılı İş Kanunu m.14 son ücret ve giydirilmiş ücret fıkralarıdır. ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu Ek m.3 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1 ve m.3/2 ↩
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14, faize ilişkin fıkra ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.640/3 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/17 ↩