İş ilişkisinin devri, sizi başka bir işverene geçirmek için sizin de imzanızın gerektiği bir işlemdir. Yazılı rızanız olmadan devir yapılamaz, rızanızı verirseniz yeni işveren sözleşmenizin tarafı olur.[1]
Devirde iş sözleşmeniz sona ermez; kıdem tazminatı, yıllık izin ve ihbar süresi gibi hizmet süresine bağlı haklarda eski işverende işe başladığınız tarih esas alınır ve kıdem tazminatı devir günü ödenmez. Sözleşme devrinde eski işveren, aksi kararlaştırılmadıkça borçlardan kurtulabildiği için devir öncesi alacaklardan kimin sorumlu olacağı belgeye yazdırılır. Devirle birlikte ücret düşüyor ya da görev değişiyorsa bu ayrı bir yazılı kabul gerektirir.
İçindekiler9 başlık
- Devir ile İşyeri Devri Aynı Şey Değil
- İmzadan Önce Yedi Kontrol
- Kıdem ve İzin Süresi Devirle Sıfırlanmaz
- Devralan Her Şeyden, Devreden Çoğu Zaman Hiçbirinden Sorumludur
- Ücret ve Görev Değişikliği Ayrı Onay İster
- Geçici Görevlendirme Devir Sayılmaz
- Rıza Vermezseniz
- İmzaladıysanız Ne Yapmalısınız
- İş İlişkisinin Devri Hakkında Sık Sorulan Sorular
Devir ile İşyeri Devri Aynı Şey Değil
İki şirket arasında işçilerin geçmesi her zaman “işyeri devri” sayılmaz. İşyerinin kendisi el değiştiriyorsa işçilerin sözleşmeleri sizin onayınız aranmadan yeni işverene geçer. Burada ise yalnız sizin sözleşmeniz, sizin imzanızla taşınır.
Fark parayı etkiler. İşyeri devrinde devirden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan eski ve yeni işveren birlikte sorumludur; eski işverenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yılla sınırlıdır.[2] İş sözleşmesinin devrinde ise böyle bir hüküm yoktur.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işçi geçişi olan bir dosyada ilk derece mahkemesinin “işyeri devri” kabulünü hatalı buldu. Daire, iki şirket arasında işyeri devri değil iş sözleşmesi devri bulunduğunu belirterek gerekçeyi düzeltti ve kararı onadı.[3]
Devreden işverenin sorumluluğu bakımından belgenin adı değil niteliği belirleyicidir. Sizin imzanızı arayan bir belge, işyeri devrinde aranmayan bir rıza istiyor demektir ve bu, sözleşme devrine işaret eder.
İmzadan Önce Yedi Kontrol
Aşağıdaki sıra, devir belgesini okurken satır satır işaretleyeceğiniz sıradır. Belgede karşılığı yoksa yazılmasını isteyin.
- Taraflar ve devir tarihi. Eski işveren, yeni işveren ve sizin adınız ticaret unvanıyla yazılmalı, devrin hangi günden geçerli olduğu açık olmalı.
- İşe giriş tarihi. Belgede ilk işe başladığınız tarih görünmeli. Yeni işverendeki ilk gün yazılırsa kıdeminiz sıfırdan başlıyormuş gibi okunur.
- Ücret ve yan haklar. Net ücret, primler, yemek ve yol gibi ödemeler devirden önceki haliyle aktarılmalı.
- Görev ve çalışma yeri. Unvan, çalışma saatleri ve işyeri değişiyorsa bu ayrıca ve açıkça yazılmalı.
- Devir öncesi alacaklar. Ödenmemiş ücret, fazla mesai, kullanılmamış izin gibi kalemlerden kimin sorumlu olacağı yazılmalı.
- İbra ve “hesap kapandı” cümleleri. “Tüm haklarımı aldım” gibi ifadeler varsa çizdirin.
- İmzalı nüsha. Her sayfası imzalı kopya sizde kalmalı.
Kıdem ve İzin Süresi Devirle Sıfırlanmaz
Kanun, hizmet süresine bağlı haklarda devreden işverenin yanında işe başladığınız tarihin esas alınmasını ister.[4] Kıdem tazminatı süreniz, yıllık izin gün sayınız ve ihbar önceliniz bu tarihten hesaplanır.
Devirde iş sözleşmeniz sona ermediği için kıdem tazminatı o gün ödenmez. Tazminatı, ileride sözleşmeniz sona erdiğinde devralan işveren öder ve süre eski işverendeki başlangıçtan sayılır.
Aşağıdaki tablo, 14.03.2018’de işe başlayan ve 01.12.2026’da devredilen bir işçi için işe giriş tarihinin nasıl yazıldığına göre farkı gösteriyor. Hesap örnek amaçlıdır, süreler 4857 sayılı Kanun’un 17. ve 53. maddelerinden alınmıştır.[5]
| Konu | İlk işe giriş (14.03.2018) esas alınırsa | Yeni işverendeki giriş (01.12.2026) yazılırsa |
|---|---|---|
| Devir günü kıdem | 8 yıl 8 ay 17 gün | 0 |
| İhbar önel süresi | 8 hafta | 2 hafta |
| Yıllık izin hakkı | Yılda 20 gün | Bir yıl dolana kadar izin hakkı doğmaz |
| Kıdem tazminatında sayılan tam yıl[6] | 8 tam yıl | 0 tam yıl |
Sözleşmede “kıdem devralan tarafından korunur” ibaresi yoksa bile kanun kıdemi korur. Yine de belgede açıkça görmek, ileride ispat tartışmasını bitirir.
Devralan Her Şeyden, Devreden Çoğu Zaman Hiçbirinden Sorumludur
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’ne göre rızanızla yapılan sözleşme devrinde devralan işveren yalnız kıdeme bağlı haklardan değil, işçinin tüm haklarından sorumlu olur. Devreden işveren ise taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça hem devir öncesi hem devir sonrası borçlardan kurtulur.
Daire bunu, belgesi “devir iş sözleşmesi” adını taşıyan ve işçinin de imzaladığı bir dosyada açıkça söyledi. Dosyada işyeri devri mi sözleşme devri mi olduğu araştırılmadan karar verilmişti. Yargıtay önce bu ayrımın yapılmasını isteyip kararı bozdu ve sözleşme devri çıkarsa devreden hakkındaki talebin reddedileceğini belirtti.[7]
Bunun pratik anlamı şu: eski işverende birikmiş bir alacağınız varsa, belgede aksi yazmadıkça yalnız yeni işverenden isteyebilirsiniz. Yeni işveren mali olarak zayıfsa elinizde tek borçlu kalır. Alacak ödenmezse ilk adım, işverenin verdiği cevaba göre belirlenir.
Devir öncesi alacaklar için belgeye “eski işveren de devir tarihine kadar doğmuş borçlardan yeni işverenle birlikte sorumludur” cümlesini yazdırın. Süreyi de açık yazın, çünkü işyeri devrindeki iki yıllık sınır bu belgede kendiliğinden işlemez.
Ücret ve Görev Değişikliği Ayrı Onay İster
Devirle birlikte ücretiniz düşürülüyor ya da göreviniz değişiyorsa bu bir esaslı değişikliktir. İşveren bunu ancak size yazılı bildirerek yapabilir ve yazılı bildirime uygun olmayan, sizin de altı işgünü içinde yazılı kabul etmediğiniz değişiklik sizi bağlamaz.[8]
Devir belgesine yeni ücret ve görev yazılıp imzalandıysa, bu imza değişikliğe de kabul sayılabilir. Bu yüzden belgenin ücret satırını imzadan önce mevcut bordronuzla yan yana koyun. Belgedeki yeni unvan müdür ya da direktör ise bu unvanlı çalışanın işçi sayılıp sayılmadığına da bakın.
Geçici Görevlendirme Devir Sayılmaz
“Devir” belgesi bazen aslında geçici görevlendirmedir. Kanun, aynı holding ya da şirketler topluluğundaki başka bir işyerine geçici devri yazılı rızanızla ve en çok altı ay için mümkün kılar, bu süre en fazla iki kez yenilenebilir.[9]
Geçici devirde ücret ödeme yükümlülüğü devreden işverende devam eder. Belgede bitiş tarihi yoksa ya da “sürekli” ibaresi geçiyorsa geçici değil kalıcı bir devre imza attığınızı düşünün.
Rıza Vermezseniz
İmza vermemeniz devri gerçekleştirmez, sözleşmeniz eski işverenle sürer. Reddin yazılı olması iyi olur, bir cümlelik “mevcut koşullarla devre rıza göstermiyorum” notu yeter.
İşveren bu durumda ayrıca fesih yoluna giderse, feshin geçerli olup olmadığı normal fesih kurallarına göre ayrıca tartılır.[10] İş güvencesi şartlarını taşıyorsanız fesih bildirimini aldıktan sonra süreleri kaçırmamak için hemen bir avukata ya da arabulucuya göstermek gerekir.
İmzaladıysanız Ne Yapmalısınız
Önce imzalı nüshayı, devir yazışmalarını ve son iki bordronuzu bir klasörde toplayın. Devirden sonraki ilk bordroda işe giriş tarihinin ve ücretin belgedeki gibi yazılıp yazılmadığına bakın.
Bordroda ya da SGK kaydında fark görürseniz yazılı itiraz edin. İbra cümlesi imzalamış olsanız bile, ibranın geçerli sayılması için kanun yazılı olmasını, sözleşmenin sona ermesinden en az bir ay geçmesini, alacağın tür ve miktarının açık yazılmasını ve ödemenin banka yoluyla noksansız yapılmasını arar.[11]
İş İlişkisinin Devri Hakkında Sık Sorulan Sorular
Devir belgesiyle karşılaşan işçilerin en çok sorduğu beş soru aşağıda.
Bu yazı genel bilgi içindir. Elinizdeki devir belgesini imzalamadan önce bir avukata ya da arabulucuya göstermek, yanlış bir imzanın bedelini çok aşağıda tutar.
Kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.429/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.6/3 ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2023/17579 K.2024/1655, 07.02.2024 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.429/2 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.17/2 ve m.53/4 ↩
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14/1 ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2023/9182 K.2023/12631, 25.09.2023 (bozma) ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.22/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.7 (son fıkra) ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.17 ve m.18 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.420/2 ↩