İçeriğe geç
www.iscirehberi.com iscirehbericom
İşçi Alacağı

Tazminatını Alamayan İşçinin Yapacakları: İşverenin Cevabına Göre İlk Adım

Yayın:

Tazminatını alamayan işçi önce işverenin ödemeyi neden yapmadığını yazılı hale getirir, sonra o cevaba uyan yolu seçer. “Hakkınız yok”, “ödedik” ve “şimdi paramız yok” cevaplarının her biri farklı bir ilk adım gerektirir. Hepsinde ortak olan tek kural, süreyi kaçırmamaktır: kıdem ve ihbar tazminatında zamanaşımı beş yıldır.[1]

İhtar, ihbar tazminatı ve diğer alacaklarda temerrüdü başlatır ama zamanaşımını kesmez, kıdem tazminatında ise faiz fesih tarihinden işler. İşveren hakkınızı reddediyorsa dava açmadan önce arabulucuya başvurulur, tazminatı bordroda kabul edip ödemediyse ilamsız icra takibi başlatılabilir. İşverenin “ödedik” savunmasında belirleyici olan banka kaydıdır, ödeme banka aracılığıyla yapılmamışsa ibraname hükümsüzdür.

İçindekiler10 başlık
  1. Önce İşverenin Gerekçesini Yazıya Dökün
  2. İşverenin Cevabına Göre İlk Adım
  3. “Hakkınız Yok” Cevabında Arabuluculuk
  4. “Ödedik” Cevabında Banka Kaydı ve İbraname
  5. “Bordroda Görünüyor” Cevabında İlamsız Takip
  6. “Şimdi Ödeyemeyiz” Cevabında Yazılı Plan
  7. İşyeri Kapandıysa ya da Devredildiyse
  8. Tazminat Peşinde Sık Yapılan Hatalar
  9. Her Cevapta Ortak Kontrol Listesi
  10. Tazminatını Alamayan İşçinin Yapacakları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Önce İşverenin Gerekçesini Yazıya Dökün

Sözlü “ödenmeyecek” cevabı dosyada işe yaramaz. İşverene noter, kayıtlı elektronik posta ya da en azından teslimi kanıtlanabilir bir yazıyla hangi tazminatı, hangi fesih tarihinden beri istediğinizi bildirin. Metne ödeme için makul bir süre ve ödemenin yapılacağı banka hesabınızı yazın.

İhtarın işlevi ihbar tazminatı ve diğer alacaklarda temerrüdü başlatmaktır, çünkü muaccel borçta işveren kural olarak alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer.[2] Kıdem tazminatında ise gecikme için ayrıca mevduata uygulanan en yüksek faiz işler ve bu faiz kural olarak fesih tarihinden başlar, ihtara bağlı değildir.[3] İhtar zamanaşımını kesmez, kesen şey takip ya da dava başlatmaktır.[4]

İhtarnameyi göndermeden önce fesih tarihini, ücret dökümünüzü ve çalışma belgenizi bir klasörde toplayın. İşverenin cevabı gelince bu klasör hangi yola gireceğinizi belirler.

Cevap gelmeden önce

İşverenin Cevabına Göre İlk Adım

Aşağıdaki tablo, işverenin en sık verdiği cevapları ilk yapılacak işle eşleştiriyor. Her satırın ayrıntısı sonraki bölümlerde.

İşverenin cevabı Anlamı Hazırlanacak belge İlk adım
Hakkınız yok Fesih sebebi ya da kıdem şartı tartışmalı Fesih yazısı, hizmet dökümü Arabulucuya başvuru
Ödedik Ödeme ya da ibraname iddiası Banka hesap dökümü, imzaladığınız kağıtlar Kayıtların karşılaştırılması
Bordroda görünüyor Borç kabul edilmiş ama yatmamış İşverence imzalı bordro ya da yazı İlamsız icra takibi
Şimdi ödeyemeyiz Borç kabul, vade istiyor Yazılı ödeme teklifi Tarihli ve imzalı plan ya da takip
Cevap yok Sessizlik İhtarın teslim belgesi Arabulucuya başvuru

“Hakkınız Yok” Cevabında Arabuluculuk

İşveren fesih sebebini ya da hakkınızı reddediyorsa mahkemeden önce arabulucuya başvurmanız gerekir. Kanuna ya da sözleşmeye dayanan işçi alacağı ve tazminatı davalarında arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.[5]

Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır, zorunlu hallerde bu süre en fazla bir hafta uzar.[6] Anlaşma olmazsa düzenlenen son tutanağın aslını ya da onaylı örneğini dava dilekçesine eklersiniz.[7]

Büroya başvurduğunuz günden son tutanağın düzenlendiği güne kadar zamanaşımı durur.[8] Başvuruda tazminat kalemlerini tek tek yazın, çünkü son tutanakta yer almayan kalem için davadan önce yeniden arabulucuya gitmeniz gerekebilir.

“Ödedik” Cevabında Banka Kaydı ve İbraname

İşveren ödeme yaptığını söylüyorsa ilk iş, hesap dökümünüzde o ödemeyi aramaktır. İşten çıkarken imzaladığınız “ibraname” ya da “tazminat bordrosu” başlıklı kağıt, parayı aldığınızı kendiliğinden kanıtlamaz. İşyeri kapanmışsa alacakların belge sırası da önem kazanır.

Kanun, işçinin işverenden alacağına ilişkin ibranın yazılı olmasını, sözleşmenin bitişinden en az bir ay geçmesini, alacağın türü ve miktarının açıkça yazılmasını ve ödemenin eksiksiz ve banka aracılığıyla yapılmasını şart koşar. Bu unsurlar yoksa ibraname kesin olarak hükümsüzdür.[9] Gerçek tutarı içermeyen belge ise en fazla içerdiği miktar kadar makbuz sayılır ve o durumda da ödemenin banka aracılığıyla yapılması zorunludur.[10]

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, bir davada “Kıdem Tazminatı Bordrosu ve İbraname” başlıklı belgede yazılı tutarın hesaptan düşülmesini yeterli bulmadı. Dairenin kendi gerekçesine göre ödemeye ilişkin banka belgesi dosyaya yansımamıştı, bu yüzden belgedeki miktar hesaplamada değerlendirilemezdi ve karar bozuldu.[11]

Elinizde paranın hesabınıza geçtiğini gösteren kayıt yoksa ibraname altındaki imzanız davada sizi tek başına bağlamaz. Aynı kağıtta gerçek ödeme yapılmışsa o tutar elbette mahsup edilir, bu yüzden hesap hareketlerinizi önceden çıkarın.

“Bordroda Görünüyor” Cevabında İlamsız Takip

İşveren tazminatı kendi hazırladığı bordroda ya da yazıda kabul etmiş ama yatırmamışsa yargılamaya girmeden ilamsız icra takibi başlatabilirsiniz. Takibe konu belgeyi, yani imzalı bordroyu ya da yazıyı ekleyin. İşveren yatırmak yerine taksit teklif ediyorsa teklif gelince yapılacaklar ayrı değerlendirilir.

İşveren ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir.[12] İtiraz gelirse takip durur ve itirazın iptali davası açmadan önce yine arabulucuya başvurmanız gerekir.[13]

İtirazın iptali davası itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılır. Alacak likitse dava sonunda icra inkar tazminatı da istenebilir.[14]

Cevaba göre ilk adım

“Şimdi Ödeyemeyiz” Cevabında Yazılı Plan

Taksit teklifini kabul etmek zorunda değilsiniz. Kabul edecekseniz teklif yazılı olsun, her taksidin tutarı ve tarihi açıkça yer alsın, bir taksit aksarsa kalan borcun ne olacağı belirtilsin. Teklif bir devir belgesiyle birlikte geliyorsa imzadan önce devir belgesinin kontrol maddelerine bakın.

Yalnızca “bu ay yatıracağız” diyen mesajlar plan değildir. Takip ya da dava hakkınızı bırakmadan önce teklifi imzalı bir belgeye bağlayın, taksitleri aldıkça da banka kaydını saklayın. İşyeri devredildiyse tazminatı kimden isteyeceğiniz iş yeri devri kontrol listesinde anlatılır.

İşyeri Kapandıysa ya da Devredildiyse

İşyeri devredilmişse devralan işveren, devir tarihinde yürüyen iş sözleşmelerinden doğan borçlardan devredenle birlikte sorumludur. Kıdem tazminatında ise devralan işveren bütün hizmet süresi için sorumludur; devreden işveren yalnız kendi dönemi ve devir tarihindeki ücretle sınırlı olarak sorumludur ve bu sorumluluk iki yılla sınırlı değildir. İhbar tazminatından devralan işveren tek başına sorumludur.[15][16] Alt işveren zincirinde ise asıl işveren, alt işverenle birlikte sorumlu tutulur.[17]

İşveren iflas ya da konkordato yoluna girmişse alacağınızın kaydı için kısa süreler işler. Ücret Garanti Fonu ücret alacaklarını sınırlı karşılar ve kıdem tazminatını karşılamaz, bu nedenle tazminat için işverenin kendisine ya da sorumlu diğer işverene gidilir.[18]

Tazminat Peşinde Sık Yapılan Hatalar

Haklı bir alacak, dosya hazırlığındaki küçük eksiklerle aylarca gecikebilir. En sık görülen hatalar şunlardır.

  • İhtarı yalnızca telefon mesajıyla yapıp teslim belgesi bırakmamak
  • Arabuluculuk başvurusunda yalnızca kıdem tazminatını yazıp ihbar tazminatını ve diğer kalemleri atlamak
  • İbraname altına imza atmadan önce yazılı tutarı ve ödeme yöntemini kontrol etmemek
  • İtirazın tebliğ tarihini not etmeyip itirazın iptali süresini kaçırmak
  • İşverenin gönderdiği kısmi ödemeyi hangi kaleme saydığını sormadan kabul etmek

Kısmi ödeme geldiğinde dekontta ya da yazışmada hangi kalem için yapıldığını isteyin. Bu bilgi sonradan mahsup tartışmasında elinizdeki en güçlü kayıt olur.

Her Cevapta Ortak Kontrol Listesi

  1. Fesih tarihini ve işverenin verdiği sebebi yazılı belgeye bağlayın
  2. Hizmet dökümünü, bordroları ve banka hesap dökümünü bir araya getirin
  3. İhtarı teslimi kanıtlanabilir biçimde gönderin ve belgesini saklayın
  4. İşverenin cevabını tabloyla eşleştirip ilk adımı seçin
  5. Her yazışmayı tarihiyle birlikte klasörleyin

Tazminatını Alamayan İşçinin Yapacakları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Bu sayfa genel bilgi verir ve kişisel durumunuza göre değerlendirme içermez. Hangi yolun uygun olduğu elinizdeki belgelere göre değiştiği için işlem yapmadan önce dosyanızı bir avukatla gözden geçirmeniz yerinde olur.

Kaynaklar

  1. 4857 sayılı İş Kanunu Ek m.3 ↩
  2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.117/1 ↩
  3. 1475 sayılı İş Kanunu m.14/11 ↩
  4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.154/2 ↩
  5. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1 ↩
  6. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/10 ↩
  7. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/2 ↩
  8. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/17 ↩
  9. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.420/2 ↩
  10. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.420/3 ↩
  11. Yargıtay 9. HD, E.2025/10032 K.2026/385, 19.01.2026 (bozma; gerekçe Yargıtay’a ait) ↩
  12. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.62/1 ↩
  13. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1, 2. cümle ↩
  14. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.67/1-2 ↩
  15. 4857 sayılı İş Kanunu m.6/3 ↩
  16. 1475 sayılı İş Kanunu m.14/2 ↩
  17. 4857 sayılı İş Kanunu m.2/6 ↩
  18. 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu Ek m.1 ↩