İçeriğe geç
www.iscirehberi.com iscirehbericom
İşe İade

İş Güvencesinden Yararlanma Şartları: İşçi Kontrol Listesi

Yayın:

İş güvencesinden yararlanma şartları dört tanedir ve dördü birlikte aranır: işyerinde en az 30 işçi çalışmalı, siz en az altı aylık kıdeme sahip olmalı, sözleşmeniz belirsiz süreli olmalı ve işiniz kanunun dışında bırakılan işlerden olmamalı. Biri eksikse işveren geçerli sebep göstermek zorunda kalmaz ve işe iade yolu kapanır.[1]

İşçi sayısı fesih tarihine göre ve aynı işkolundaki işyerleri toplanarak hesaplanır; altı aylık kıdem, işe başlama gününün altı ay sonraki aynı gününde dolar. Şartları taşımıyorsanız ihbar ve kıdem tazminatı ayrı kurallara göre yine istenebilir, kapsamda olup olmadığınızdan emin değilseniz de tebliğden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmanız gerekir.

İçindekiler8 başlık
  1. İş Güvencesi Kapsamını Belirleyen Dört Şart
  2. Otuz İşçi Eşiğinin Sayılma Biçimi
  3. Altı Aylık Kıdemin Gün Hesabı
  4. Belirsiz Süreli Sözleşme Şartı
  5. Kanunun Dışında Bırakılan İşler ve İşveren Vekilleri
  6. Şartları Taşımıyorsanız Elinizde Kalanlar
  7. Belge Sırası ve Süre Uyarısı
  8. İş Güvencesi Kapsamı Hakkında Sık Sorulan Sorular

İş Güvencesi Kapsamını Belirleyen Dört Şart

Aşağıdaki tablo her şartı, ölçüyü ve sizin elinizdeki kanıtı yan yana koyar.

Şart Ölçü Bakacağınız belge
İşyeri büyüklüğü 30 veya daha fazla işçi İşyeri sicil bilgisi, bordro, iş arkadaşlarının sayısı
Kıdem En az altı ay Sigorta girişi, e-Devlet hizmet dökümü
Sözleşme türü Belirsiz süreli İş sözleşmesi
İşin türü Kanun dışı işlerden biri olmamak, işveren vekili olmamak Görev tanımı, yetki belgeleri

Kanun bu sıralamayı yazmaz, sıra pratik bir tercihtir. En kolay netleşen şart sözleşme türü, en tartışmalı olanı işçi sayısıdır.

Otuz İşçi Eşiğinin Sayılma Biçimi

Eşik, fesih bildiriminin yapıldığı tarihteki işçi sayısına göre aranır ve ölçü işletme değil işyeridir. İşverenin aynı işkolunda birden fazla işyeri varsa bu işyerlerindeki işçiler toplanır.[2] Farklı işkolundaki işyerleri toplama girmez.

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin 2019 tarihli kararının gerekçesi sayım kurallarını açıkça yazar. Belirli ya da belirsiz süreli, tam ya da kısmi süreli, daimi ya da mevsimlik çalışan herkes sayılır ve iş sözleşmesinin sürmesi yeter, işçinin o gün fiilen çalışıyor olması gerekmez.[3]

Hasta ya da izinli işçinin yerine ikame işçi alınmışsa ikisi birden değil, yalnızca biri sayılır. Güvence dışı tutulan işveren vekilleri de sayıya girer.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 17.12.2025 tarihli uyuşmazlık giderme kararında, iki şirket arasında organik bağ bulunsa bile diğer şirketin işçilerinin salt bu bağ yüzünden sayıya eklenemeyeceğini belirtti. Tüzel kişilik perdesi aralanmadıkça diğer şirketin işkolunun aynı ya da farklı olması da sonucu değiştirmez.[4]

Aynı iş için birden çok şirkete birlikte hizmet veriyorsanız ayrı bir değerlendirme gerekir. Yukarıdaki 2019 tarihli gerekçeye göre işçi tüm şirketlere hizmet ediyorsa, bu şirketlerin işçileri birlikte sayılabilir.

İş güvencesi: dört soru

Altı Aylık Kıdemin Gün Hesabı

Altı ay, işe başladığınız günün altı ay sonraki aynı gününde dolar. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 17.12.2025 tarihli kararında bölge adliye mahkemeleri arasındaki ayrılığı bu yönde giderdi: 2 Şubat’ta başlayan işçi 2 Ağustos’ta kıdem şartını sağlar, 1 Ağustos’ta çıkarılan işçi 5 ay 29 gün çalışmış olduğundan sağlayamaz.[5]

Kendi hesabınız için aynı kuralı kullanın. Takvim hesabıyla, 15 Ocak’ta başlayan bir işçi için altı ay 15 Temmuz’da dolar, 14 Temmuz’daki fesih kıdem şartını karşılamaz.

Kıdeme Sayılan ve Birleştirilen Süreler

Kanun, kıdem hesabında İş Kanunu’nun 66. maddesindeki süreleri de çalışılmış sayar.[6] Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilir, yer altı işlerinde ise kıdem şartı hiç aranmaz.[7]

İşyeri devredilmişse devralan işveren, hizmet süresine bağlı haklarda sizin devreden işverende işe başladığınız tarihe göre işlem yapar.[8] Başlangıç tarihi olarak işe girdiğiniz günü değil, sigorta girişinizdeki tarihi de karşılaştırın, çünkü ikisi birbirinden farklı çıkabilir.

Kıdem hesabında dikkat

Belirsiz Süreli Sözleşme Şartı

İş ilişkisi bir süreye bağlanmamışsa sözleşme belirsiz süreli sayılır.[9] Belirli süreli sözleşme yazılı yapılmış ve objektif bir koşula dayanmışsa güvencenin dışında kalır.

Esaslı neden olmadan art arda yapılan belirli süreli sözleşmeler ise başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.[10] Sözleşmenizin sayfasında “belirli süreli” yazması tek başına sonucu belirlemez, kaçıncı sözleşme olduğunuza bakın.

Deneme süresi en çok iki aydır, toplu iş sözleşmesiyle dört aya çıkabilir.[11] Bu süre içinde taraflar bildirim süresi beklemeden ve tazminatsız fesih yapabilir, üstelik altı aylık kıdem de zaten dolmamıştır.[12]

Kanunun Dışında Bırakılan İşler ve İşveren Vekilleri

İş Kanunu bazı işlerde hiç uygulanmaz ve bunlarda iş güvencesi de işlemez. Sayılanlar arasında deniz ve hava taşıma işleri, 50 işçiye kadar (50 dahil) tarım ve orman işyerleri, ev hizmetleri, sporcular ve rehabilite edilenler vardır.[13] Aynı maddenin ikinci kısmı, liman ve iskelelerdeki yükleme boşaltma ve havacılığın yer tesislerindeki işleri yeniden kanuna bağlar.

Üst yönetimdeki çalışanlar için kanun iki grup sayar: işletmenin bütününü yöneten işveren vekili ve yardımcıları ile işyerinin bütününü yöneten ve işçiyi işe alma ve çıkarma yetkisi olan işveren vekilleri.[14] “Müdür” unvanı bu yüzden kendiliğinden dışarıda bırakmaz, kanundaki yönetim ve yetki ölçütleri aranır.

Şartları Taşımıyorsanız Elinizde Kalanlar

Güvence kapsamı dışında kalan işçi, fesih hakkı kötüye kullanılarak sona erdirilmişse bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat isteyebilir. Genel kurala göre kötüye kullanmayı ispat yükü sizdedir.[15]

İhbar tazminatı kapsam sorusundan bağımsızdır, bildirim şartına uyulmamışsa işveren bildirim süresinin ücretini öder. Kıdem tazminatı ise ayrı olarak bir yıllık çalışma süresi ve fesih türüne bağlıdır.[16]

Belge Sırası ve Süre Uyarısı

Şu sırayla ilerleyin, her adımın sonunda bir not tutun:

  1. e-Devlet’ten hizmet dökümünüzü alın ve sigorta giriş tarihinizi yazın.
  2. İş sözleşmenizi ve varsa deneme kaydını, ek protokolleri bulun.
  3. Fesih bildiriminin size ulaştığı günü ve zarfı ya da mesajı saklayın.
  4. İşyerinde kaç kişi çalıştığını, hangi şubelerin aynı işverene ait olduğunu iş arkadaşlarınızla yazılı olarak not alın.
  5. Görev tanımınızı ve imza yetkinizin olup olmadığını belgeleyin.

İşçi sayısını çoğu zaman kesin bilemezsiniz. Dava dosyalarında bu sayı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile SGK kayıtlarından sorularak belirlenir.

Kapsamda olup olmadığınızdan emin değilseniz süreyi beklemeyin. Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmanız gerekir, şartların tartışması bu başvurudan sonra yapılır.[17]

İş Güvencesi Kapsamı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Bu yazı genel bilgidir. Tarihleriniz ve belgeleriniz sonucu değiştirebilir, süre dolmadan dosyanızı bir avukata gösterin.

Kaynaklar

  1. 4857 sayılı İş Kanunu m.18/1 (ilk üç şart), m.4 ve m.18 son fıkra (kapsam dışı işler ve işveren vekilleri) ↩
  2. 4857 sayılı İş Kanunu m.18/4 ↩
  3. Yargıtay 22. HD E.2019/7909 K.2019/22315, 03.12.2019 (gerekçe Yargıtay’a aittir; karar uyuşmazlığın giderilmesine yer olmadığı sonucuyla bitmiştir, sayım ilkeleri gerekçededir) ↩
  4. Yargıtay 9. HD E.2025/8286 K.2025/10030, 17.12.2025 (Yargıtay’ın kendi gerekçesi) ↩
  5. Yargıtay 9. HD E.2025/8961 K.2025/10058, 17.12.2025 (Yargıtay’ın kendi gerekçesi); ay süresinin dolacağı günün bulunması için 6098 sayılı TBK m.92/3 ↩
  6. 4857 sayılı İş Kanunu m.18/2 ve m.66 ↩
  7. 4857 sayılı İş Kanunu m.18/1 ve m.18/4 ↩
  8. 4857 sayılı İş Kanunu m.6/2 ↩
  9. 4857 sayılı İş Kanunu m.11/1 ↩
  10. 4857 sayılı İş Kanunu m.11/2 ↩
  11. 4857 sayılı İş Kanunu m.15/1 ↩
  12. 4857 sayılı İş Kanunu m.15/2 ↩
  13. 4857 sayılı İş Kanunu m.4 ↩
  14. 4857 sayılı İş Kanunu m.18 son fıkra ↩
  15. 4857 sayılı İş Kanunu m.17/6 ↩
  16. 1475 sayılı İş Kanunu m.14 ↩
  17. 4857 sayılı İş Kanunu m.20/1 ↩