Belirli süreli iş sözleşmeniz bitiş tarihinden önce haklı bir sebep olmadan sona erdirildiyse, işveren size sözleşmenin kalan süresinde kazanacağınız ücreti tazminat olarak öder. Bu ödemeye bakiye süre ücreti ya da kalan süre tazminatı denir ve dayanağı Türk Borçlar Kanunu’nun 438. maddesidir. Tutardan, aynı dönemde başka işten kazandığınız para düşülür.
Tutardan, sözleşme bittiği için yapmadığınız harcamalar ve bilerek kazanmaktan kaçındığınız gelir de indirilir; hakim ayrıca altı aylık ücreti aşmayan ek bir tazminata hükmedebilir. En az bir yılınız dolmuşsa kıdem tazminatı da istenir, ama belirli süreli sözleşmede işe iade davası açılamaz. Sözleşmede süre boyunca bildirimle fesih hakkı tanıyan bir madde varsa kalan süre tazminatı yerine ihbar tazminatı gündeme gelebilir.
İçindekiler9 başlık
- Erken Fesihte Kalan Süre Tazminatının Dayanağı
- Fesih Yazısı Elinize Geçtiğinde Kontrol Listesi
- Kalan Süre Tazminatının Hesabı
- Hakimin Takdir Edebileceği Ek Tazminat
- Sözleşmedeki Erken Fesih Maddesinin Etkisi
- Kıdem Tazminatı ve İşe İade Bağlantısı
- İşçinin Kendisinin Erken Ayrılması
- Arabuluculuk ve Başvuru Süresi
- Erken Fesih Hakkında Sık Sorulan Sorular
Erken Fesihte Kalan Süre Tazminatının Dayanağı
Kanuna göre işveren, haklı sebep olmadan sözleşmeyi derhal sona erdirirse belirli süreli sözleşmede işçi, süreye uyulsaydı kazanacağı miktarı tazminat olarak ister.[1] Belirsiz süreli sözleşmedeki ihbar tazminatının yerini burada kalan sürenin ücreti alır.
Hak iki şarta bağlıdır. Sözleşme gerçekten belirli süreli olmalı ve sona erdiren taraf işveren olup elinde haklı bir sebep bulunmamalıdır. Haklı sebebin varlığını ispat yükü, onu ileri süren işverendedir.
Belirli süreli sözleşme yazılı yapılır ve belli bir süreye, bir işin bitmesine ya da belirli bir olguya bağlanır.[2] Süreniz bitince sözleşme kendiliğinden sona erer, bu durumda kalan süre tazminatı söz konusu olmaz.[3]
Fesih Yazısı Elinize Geçtiğinde Kontrol Listesi
İlk gün yapacaklarınız sonraki hesabın doğruluğunu belirler. Aşağıdaki sırayla ilerlemek, hem işverenle görüşmede hem arabuluculukta elinizi güçlendirir.
- Fesih yazısını ya da bildirim mesajını saklayın, tarihini not edin. Yazıda bir gerekçe olup olmadığına bakın.
- İmzaladığınız sözleşmenin bir örneğini alın. Başlangıç ve bitiş tarihini, ayrıca “bildirim” ya da “erken fesih” kelimesi geçen maddeleri işaretleyin.
- e-Devlet’teki SGK hizmet dökümünden işten çıkış tarihini ve çıkış kodunu kontrol edin.
- Son üç bordroyu ve banka hesabınıza yatan ücretleri indirin. Kalan süre tazminatının tabanı aylık ücretinizdir.
- Yeni bir işe başlarsanız sözleşmesini ve ilk bordrosunu saklayın. Bu kazanç tazminattan düşüleceği için gizlemeniz size zarar verir.
- İş arama başvurularınızın ekran görüntülerini ve e-postalarını biriktirin. “Bilerek çalışmadı” iddiasına karşı en sağlam deliliniz bunlardır.
Kalan Süre Tazminatının Hesabı
Hesap üç adımdır. Önce fesih tarihinden sözleşmenin bitiş gününe kadar kaç ay kaldığı bulunur, sonra bu süre aylık ücretle çarpılır, en son da bu dönemde elde ettiğiniz ya da tasarruf ettiğiniz tutarlar düşülür.[4]
Düşülecek kalemler kanunda üç tanedir. Sözleşme bittiği için harcamadığınız para (örneğin işe gidip gelme gideri), başka bir işten kazandığınız ücret ve bilerek kazanmaktan kaçındığınız gelir tazminattan indirilir.
Rakamlı Örnek
Aşağıdaki rakamlar varsayımsaldır, yalnız yöntemi gösterir. Ayşe Hanım 1 Ocak’ta başlayan ve 31 Aralık’ta bitecek 12 aylık bir sözleşmeyle aylık 60.000 TL brüt ücretle çalışıyor. İşveren sözleşmeyi 31 Mart’ta gerekçe göstermeden bitiriyor, Ayşe Hanım da 1 Temmuz’da aylık 48.000 TL brüt ücretle yeni bir işe giriyor.
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Kalan süre | 1 Nisan – 31 Aralık | 9 ay |
| Kalan sürenin ücreti | 9 x 60.000 TL | 540.000 TL |
| Yeni işten kazanç | 6 x 48.000 TL | 288.000 TL |
| Kalan süre tazminatı | 540.000 – 288.000 | 252.000 TL |
Ayşe Hanım yeni işe hiç girmeseydi ve iş aradığını belgeleyebilseydi 540.000 TL’nin tamamı gündeme gelirdi. Yol ya da yemek gibi tasarruf ettiği somut bir gider varsa o da ayrıca düşülür.
Varsayımsal İndirim Sorunu
Dava sürerken sözleşmenin bitiş tarihi henüz gelmemişse, kalan aylarda ne kazanacağınız bilinemez. Yargıtay bu durumda, delil olmasa bile işin niteliği, yeni iş bulma ihtimali ve kalan sürenin uzunluğuna bakılarak varsayımsal bir indirim yapılması gerektiğini belirtti.[5]
Aynı kararda Yargıtay, ilk derece mahkemesi karar verdiğinde kalan süre tamamen dolmuşsa varsayımsal indirime gerek kalmadığını, yalnız dosyaya sunulan somut kazancın düşüleceğini, hiç delil yoksa indirim yapılmayacağını açıkladı. Dört yıllık sözleşmesi altı ay sonra bitirilen bir yönetici için uygulanan yüzde 40 indirimi düşük bulup bozdu.
Hakimin Takdir Edebileceği Ek Tazminat
Kalan süre tazminatından ayrı olarak hakim, bütün koşullara bakarak işçiye ayrıca bir tazminat ödenmesine karar verebilir.[6] Bu tazminatın üst sınırı altı aylık ücrettir ve verilip verilmeyeceği hakimin takdirindedir.
Örnekteki Ayşe Hanım için bu sınır 6 x 60.000 = 360.000 TL’dir. Bu bir alt sınır ya da otomatik ödeme değildir, mahkeme feshin biçimine ve işçinin uğradığı zarara göre daha düşük bir tutar da belirleyebilir, hiç vermeyebilir de.
Sözleşmedeki Erken Fesih Maddesinin Etkisi
Bazı sözleşmelerde süre yazılı olduğu halde “taraflar dört hafta önceden yazılı bildirimle sözleşmeyi sona erdirebilir” gibi bir madde bulunur. Bu madde, sözleşmenin belirli süreli sayılmasını engelleyebilir ve kalan süre tazminatını ortadan kaldırabilir.
Yargıtay, bir yıllık sözleşmesinde süre boyunca dört hafta bildirimle fesih imkanı tanınmış gemi adamının davasında sözleşmenin belirli süreli kabul edilemeyeceğine karar verdi. Bu nedenle kalan süre tazminatına hükmeden kararı bozdu.[7]
Sözleşmenizde süre boyunca bildirimle fesih hakkı tanıyan bir madde varsa talebiniz kalan süre tazminatından ihbar tazminatına kayabilir. Arabulucuya başvurmadan önce iki ihtimali de dilekçenize ayrı ayrı yazdırın.
Tersi bir madde de görülür. “İşveren sözleşmeyi süresinden önce bitirirse kalan sürenin ücretini öder” gibi bir hüküm, kanundaki hakkı tekrar eder ve sizin lehinize bir delil olarak kullanılır.
Kıdem Tazminatı ve İşe İade Bağlantısı
İşveren sözleşmeyi haksız bitirdiğinde ve işyerinde en az bir yılınız dolmuşsa kalan süre tazminatına ek olarak kıdem tazminatı da istenir.[8] Bir yılı doldurmamışsanız kıdem doğmaz, ama kalan süre tazminatı yine doğar.
Yargıtay, dört ayrı sözleşmeyle gemide çalışan ve iki dönemi işverence haksız bitirilen işçi için bu ayrımı yaptı. Çalışma süresi kıdeme yetmese bile kalan süre tazminatına hak kazanıldığını, indirim de değerlendirilerek bu talebin kabul edilmesi gerektiğini söyleyerek kararı bozdu.[9]
İşe iade davası ise belirli süreli sözleşmede açılamaz. Kanundaki iş güvencesi yalnız belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan işçiyi kapsar.[10] Sözleşmeniz art arda yenilenmiş ve esaslı bir neden yoksa baştan belirsiz süreli sayılabilir, o zaman diğer şartlar da varsa (en az 30 işçi, en az 6 ay kıdem) işe iade yolu açılır.[11]
İşçinin Kendisinin Erken Ayrılması
Sözleşmeyi erken bitiren siz iseniz sonuç, ayrılma sebebinize göre değişir. Haklı bir sebep olmadan işi aniden bırakan işçiden işveren aylık ücretin dörtte biri kadar tazminat ve varsa ek zararını isteyebilir.[12]
İşverenin bu hakkı süreye bağlıdır. İşi bıraktığınız günden başlayarak otuz gün içinde dava ya da takip yoluyla kullanmazsa hak düşer, zarar yoksa ya da daha azsa hakim tutarı indirebilir.[13]
Ücretiniz ödenmediği ya da mesainiz karşılıksız kaldığı için haklı sebeple ayrıldıysanız, kalan sürenin karşılığını yine isteyebilirsiniz. Yargıtay bu talebin dayanağının 438. madde değil, zararın tamamen giderilmesini öngören 437. madde olduğunu, tazminatın o maddeye göre belirleneceğini açıkladı.[14]
Aynı dosyada Yargıtay, işçinin ileri sürdüğü sebebin sözleşme yapılırken kendisinin bildiği bir durum olduğunu tespit etti. Fesih bu yüzden haksız sayıldı ve davanın reddi onandı. Haklı fesih yazınızda sebebi somut olarak yazmanız bu nedenle önemlidir.
Arabuluculuk ve Başvuru Süresi
Kalan süre tazminatı ve kıdem tazminatı için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.[15] Başvuru, işverenin yerleşim yerindeki ya da işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır.[16]
Kıdem, ihbar ve yıllık izin ücreti için zamanaşımı beş yıldır.[17] Kalan süre tazminatı bu listede sayılmaz ve süresi hakkında farklı görüşler vardır: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi bu talebi tazminat sayıp on yıllık zamanaşımına tabi tutmuştur.[18] Yine de başvuruyu beş yıl içinde yapmak en güvenlisidir. Bekleyerek risk almamak için başvurunuzu bütün alacaklarla birlikte beş yıl dolmadan, tercihen kalan süre içinde yapın.
Erken Fesih Hakkında Sık Sorulan Sorular
Sözleşmesi erken bitirilen işçilerin en çok sorduğu sorular şunlar.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir, sözleşmenizin maddeleri ve fesih yazınızın içeriği sonucu değiştirebilir. Arabulucuya başvurmadan önce belgelerinizi bir avukata göstermeniz yerinde olur. İşten fiilen gönderildiyseniz ve yazılı bir bildirim yoksa eylemli fesih kontrol listesi yol gösterir.
Kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.438/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.11/1 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.430/1 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.438/2 ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2025/6832, K.2025/8430, 04.11.2025 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.438/3 ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2025/5919, K.2025/7828, 14.10.2025 ↩
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14/1 ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2025/7320, K.2025/8399, 03.11.2025 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.18/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.11/2 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.439/1 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.439/2-3 ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2025/6802, K.2025/9966, 16.12.2025; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.437/1 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/5 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu Ek m.3 ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2021/8356 K.2021/12654, 23.09.2021 ↩