Bayramda ya da resmi tatilde çalıştırılıp size “başka gün izin yaparsın” denildiyse, izin o günün ek ücretinin yerine geçmez. Tatil gününde çalışan işçi için kanun, normal ücrete ek olarak çalışılan her gün için bir günlük ücret daha öngörür.[1]
Tatil çalışmasına karşılık verilen izin ancak mazeret izni sayılır; yıllık izninizden gün düşülmesi de tatil ücretini ödemiş olmaz. Aylık ücretli işçide ek alacak çalışılan her tatil günü için bir günlük ücrettir, arife günlerinde yalnız öğleden sonraki yarım gün için doğar ve dava açmadan önce arabulucuya başvurulur.
Tatil Çalışması ve İzin Neden Birbirinin Yerine Geçmez
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılıp çalışılmayacağı toplu iş sözleşmesi ya da iş sözleşmesiyle belirlenir. Sözleşmede hüküm yoksa bu günlerde çalıştırılmak için sizin onayınız gerekir.[2]
Çalıştığınız tatil günü için ücret ayrıca ödenir, izin bu ücreti ortadan kaldırmaz. Kanun, ücretin yerine serbest zaman kullanma imkanını yalnız fazla çalışma için tanımıştır ve bu da yazılı başvuruya bağlıdır.[3]
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, tatilde yapılan çalışma karşılığında izin verilmişse bunun ancak mazeret izni sayılabileceğine hükmediyor. Yani verilen izin, tatil çalışmasının bedelini ödemiş olmuyor.[4]
Aynı kararda alıntılanan yönetmelik hükmü de serbest zamanın, işçinin kanundan ve sözleşmelerden doğan tatil ve izin günlerinde kullandırılamayacağını söylüyor. Bu nedenle fazla çalışma için bile olsa bayram gününe izin yazılamaz.
Durumunuz Hangisi: Dört Senaryo
İşveren “izin verdik” derken çoğu zaman dört farklı şeyden birini kastediyor. Aşağıdaki tablo hangisinin ek ücret hakkınızı etkilediğini gösteriyor.
| İşverenin yaptığı | Ek günlük ücret hakkı | Sizin yapacağınız |
|---|---|---|
| Bayramda çalıştırıp haftanın başka günü izin verdi | Devam eder | Çalıştığınız tatil gününü kanıtlayın |
| Fazla çalışmanız için yazılı başvurunuzla serbest zaman verdi | Tatil ücretini etkilemez | Fazla çalışma ve tatil çalışması ayrı hesaplanır |
| Yıllık izninizden düştü | Devam eder | İzin kayıt belgesine bakın, yıllık izin ayrıca hakkınızdır |
| Ücretli izin verip “tatil ücreti bununla ödendi” dedi | Devam eder | İzin gününün ücretini zaten alacaktınız, ek ücreti isteyin |
Yıllık izin süresine rastlayan ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz, yani izninize eklenir.[5] Tatil çalışmasının karşılığı olarak yıllık izninizden gün düşülmesi bu yüzden iki ayrı hakkı birbirine karıştırmaktır.
Yarım gün sayılan arife günlerinde (Ramazan ve Kurban Bayramı arifeleri ile 28 Ekim) tatil saat 13.00’te başlar, bu nedenle ek ücret de yalnız 13.00’ten sonra çalışılan yarım gün için doğar.[6]
Elinizde Bulunması Gereken Belgeler
Çalıştığınızı kanıtlamak sizin yükünüzde. İşveren de izin kullandırdığını ve ödemeyi yaptığını kendi kayıtlarıyla göstermek zorunda kalır.
- Tatil gününü gösteren puantaj, vardiya listesi, kapı kartı ya da parmak izi dökümü
- O güne ait mesaj, e-posta ya da görev yazışması
- Verilen izne ilişkin form, mesaj ya da liste (imza attıysanız not edin)
- Çalışılan ayların bordroları ve banka dekontları
- Aynı gün çalışan iş arkadaşlarının adı (tanık olabilirler)
Bordroda “UBGT” ya da “genel tatil” kalemi yoksa ya da kalem çalıştığınız gün sayısından azsa, bunu ilk bulgu olarak not edin. İmzaladığınız bordroda ihtirazi kayıt yoksa, ödendi sayılma riski vardır, bu yüzden bordroyu imzalarken itiraz notu düşmeyi ihmal etmeyin. Sözleşmede tatil ücretinin dahil olduğu yazıyorsa bu kaydın kontrolü ayrıca yapılır.
Ek Ücretin Hesabı
Aylık ücretli işçide tatil günü ücreti zaten aylığın içindedir, bu yüzden size ayrıca ödenecek tutar yalnız çalıştığınız gün sayısı kadar bir günlük ücrettir.[7] Uygulamada günlük ücret aylık ücretin 30’a bölünmesiyle bulunur.
| Aylık brüt ücret | Günlük brüt | 3 tatil günü çalışma, ek brüt alacak | Arife yarım gün |
|---|---|---|---|
| 33.030 TL | 1.101 TL | 3.303 TL | 550,50 TL |
| 36.000 TL | 1.200 TL | 3.600 TL | 600 TL |
| 45.000 TL | 1.500 TL | 4.500 TL | 750 TL |
33.030 TL, 01.01.2026’dan itibaren geçerli brüt asgari ücrettir (Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararı, RG 26.12.2025). Tablodaki rakamlar brüt, bordrodaki net tutar vergi ve SGK kesintisi sonrası daha düşük çıkar.
Örnek: 33.030 TL brüt ücretli bir işçi 1 Mayıs, 19 Mayıs ve 15 Temmuz’da çalışmış, karşılığında üç gün izin yapılmış olsun. Üç izin günü zaten ücretli olduğundan işçinin ek alacağı 3 x 1.101 = 3.303 TL brüttür.
Saat ücretiyle çalışıyorsanız tatil günü ücreti saat ücretinin yedi buçuk katıdır.[8] Haftanın tatil gününe denk gelen bayramda çalışıyorsanız hangi günlerin ayrı sayılacağı için yazının sonundaki SSS’ye bakın.
İşverenden Talep Etme Adımları
- Bordrolarınızı çekin ve tatil çalışmalarını gün gün işaretleyin.
- Yukarıdaki tabloyla alacağı brüt hesaplayın.
- İşverene yazılı talepte bulunun, noter ya da KEP ile gönderirseniz tarih ispatı kolaylaşır.
- Cevap gelmezse ya da ödeme yapılmazsa arabuluculuğa başvurun.
- Anlaşma olmazsa arabulucunun son tutanağıyla iş mahkemesinde dava açın.
İşçi alacağı davalarında önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır.[9] Yazılı talep zorunlu değildir, ama işverenin ödeme niyetini ve itirazını görmenizi sağlar.
[İŞVEREN ÜNVANI]’NA
[Tarih]
Konu: Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma ücretinin ödenmesi talebi
[Sicil / T.C. No] numaralı işçiniz olarak aşağıdaki günlerde işyerinde çalıştım: [tarih 1], [tarih 2], [tarih 3].
Bu günlere karşılık tarafıma [tarih] günü izin kullandırıldı, ancak 4857 sayılı İş Kanunu m.47 gereği çalışılan her tatil günü için ayrıca bir günlük ücretim ödenmedi. Verilen izin tatil çalışmasının karşılığı sayılamaz.
Belirtilen [gün sayısı] gün için hesaplanan [tutar] TL brüt ek ücretin bu yazının tebliğinden itibaren [7] gün içinde hesabıma ödenmesini talep ederim. Aksi halde yasal yollara başvuracağımı bildiririm.
[Ad Soyad] – [İmza]
Süreler ve Sık Yapılan Hatalar
Ücret alacakları beş yıllık zamanaşımına tabidir.[10] Tatil çalışmanız beş yıldan eskiyse eski dönemler için alacak düşebilir, yeni dönemleri kaybetmemek için vakit kaybetmeyin.
| Sık hata | Doğrusu |
|---|---|
| “İzin yaptılar, hakkım bitti” demek | İzin ek günlük ücretin yerine geçmez |
| Çalışma gününü hiç not etmemek | Puantaj, mesaj ve tanık adını hemen toplayın |
| Bordroyu itirazsız imzalamak | Eksik görüyorsanız ihtirazi kayıt düşün |
| Yıllık izinle karıştırmak | Yıllık izin ayrı bir haktır, tatil çalışmasından düşülemez |
| Brüt tutarı net sanmak | Talebi brüt hesaplayın, kesintiler sonradan yapılır |
Sık Sorulan Sorular
Bu yazı genel bilgi içindir, kendi dosyanız için bir avukata danışmadan işlem yapmayın.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu m.47/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.44/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.41, Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği m.6 ↩
- Yargıtay 9. HD, E.2024/7305 K.2024/9598, 11.06.2024 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.56/5 ↩
- 2429 sayılı Kanun m.1 ve m.2 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.49/4 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.49/3 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.32/son ↩