Sözleşmenizde ya da bordronuzda “ulusal bayram ve genel tatil ücreti maaşa dahildir” yazması, bayramda çalıştığınız günün ek ücretini kaldırmaz. Dahildir kaydı tatil çalışması için Yargıtay uygulamasında geçerli sayılmaz, çalıştığınız her tatil günü için bir günlük ücret ayrıca ödenmesi gerekir.[1]
Tatilde fiilen çalıştığınızı ispat yükü sizdedir; vardiya çizelgesi, kart kaydı ya da yazışma gibi belgeler, yalnız tanığa dayanan hesaba göre daha az indirim riski taşır. Alacak günlük brüt ücretin çalışılan tatil günü sayısıyla çarpılmasıyla bulunur, beş yıllık zamanaşımına tabidir ve dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
Dahildir Kaydının Kanun Karşısındaki Yeri
Kanun, tatil günü çalışana o gün için ayrıca bir günlük ücret verilmesini emreder. Aylık ücretli işçiler için de aynı kural açıkça yazılmıştır, aylığı tam ödenen işçi tatilde çalışırsa her gün için ayrıca bir günlük ücret alır.[2]
Sözleşme, işçiye tatil haklarında kanundan geri bir şey veremez. Bu hakları azaltan hükümler konulamaz, daha elverişli olanlar saklı kalır.[3]
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, sözleşmede fazla çalışmanın ücrete dahil olduğunun yazıldığı bir dosyada bu hükme fazla çalışma açısından değer vermiş, buna karşılık ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarının ücrete dahil sayıldığına dair hükümleri geçerli kabul etmemiş ve alacağın hesaplanmamasını bozma nedeni yapmıştır.[4]
Cümleniz Hangi Türden
Metindeki ifade aynı görünse de sonuçları farklıdır. Önce kendi cümlenizi aşağıdaki dört türden birine oturtun.
| Sözleşmedeki ifade | Sonucu |
|---|---|
| “Fazla çalışma ücreti maaşa dahildir” | Yılda 270 saate kadar geçerlidir, tatil çalışmasını kapsamaz |
| “Bayram ve genel tatil çalışması maaşa dahildir” | Geçersizdir, çalıştığınız her tatil günü için ek ücret doğar |
| “Brüt ücret fazla mesai, hafta tatili ve bayram çalışmasını kapsar” | Yalnız fazla çalışma kısmı değer görür, hafta tatili ve bayram kısımları geçersizdir |
| “Bayram günü çalışana ayrıca belirli tutar ödenir” | Geçerli bir ödeme sözüdür, fiilen ödenen tutar alacaktan düşer, eksik kalan fark istenir |
Fazla çalışma kısmının sınırlarını Sözleşmenizde Fazla Mesai Ücrete Dahil Yazıyorsa: 270 Saat Hesabı ve 6 Soru yazısında ayrıca görebilirsiniz.
Kayıt çalışma onayı gibi okunabilir. Sözleşmede tatilde çalışmayı kabul ettiğiniz anlaşılıyorsa onay tartışması kalkar, ama ücret hakkı yerinde durur.[5]
Çalıştığınızı Gösteren Belgeler
Dahildir kaydı geçersiz olsa da tatilde fiilen çalıştığınızı sizin göstermeniz gerekir. Aynı ispat kuralları fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil alacakları için geçerlidir.[6]
Elinizde şunlardan hangisi var, işaretleyin:
- Vardiya ya da nöbet çizelgesi, tatil günleri için yazılmış liste
- Kapı kartı, parmak izi ya da turnike kaydı
- İşyeri yazışmaları, çalışma grubundaki bayram nöbeti mesajları
- Bayram günü yaptığınız işe ait sistem kayıtları, teslim ya da sevkiyat belgeleri
- Aynı işyerinde o günlerde çalışan, sizinle menfaat birliği olmayan iş arkadaşları
Yazılı belge yoksa tanık gerekir. Yargıtay, davacıyla menfaat birliği olan ya da işverene karşı davası bulunan tanığın tek başına yeterli sayılmayacağını, başka delille desteklenmesi gerektiğini belirtmiştir.[7]
Bayram günü çalışmanızı yalnızca hafızanıza dayandırmayın. Çalışma günlerinin listesini şimdi yazın, her tarihin yanına hangi belgenin onu gösterdiğini ekleyin.
Bordroda Ne Aranır
Bordronuzda ayrı bir “ulusal bayram ve genel tatil” kalemi ve tahakkuku varsa, imzaladığınız bordro sahteliği ispatlanana kadar kesin delildir. İmzalı bordroda görünen alacak ödenmiş varsayılır.[8]
Bordroda böyle bir kalem yoksa bu tek başına alacağı kanıtlamaz. Bordro yalnız ödeme iddiasını işveren için zayıflatır, tatilde çalıştığınızı ispat yükü sizde kalır.
Bu yüzden son on iki ayın bordrosunu yan yana koyun ve bayram aylarında şunlara bakın:
- Tatil çalışması için ayrı bir kalem var mı
- Kalem varsa tutarı bir günlük ücretinize eşit mi
- Banka dekontunda bordrodaki tutar kadar ödeme göründü mü
- Ek ödeme “bayram yardımı” gibi başka bir adla mı yapılmış
Alacağı Hesaplama Örneği
Hesap, günlük ücretin çalıştığınız tatil günü sayısıyla çarpılmasıdır. Uygulamada günlük brüt ücret, aylık brüt ücretin 30’da biri alınarak bulunur. Saat ücretiyle çalışıyorsanız bir günlük tatil ücreti saat ücretinin 7,5 katıdır.[9]
Aşağıdaki tablo aylık brüt 36.000 TL alan bir işçi için üç durumu gösterir. Günlük brüt ücret 1.200 TL’dir. Tutarlar örnektir, sizin ücretiniz yıllar içinde değiştiyse her yılı kendi ücretiyle ayrı hesaplayın.
| Durum | Çalışılan tatil günü | Hesap | Brüt alacak |
|---|---|---|---|
| A: Kayıt var, ek ödeme yok, belgeyle ispat | 8 | 8 x 1.200 | 9.600 TL |
| B: Her tatil günü için ayrıca 500 TL ödenmiş | 8 | 9.600 – (8 x 500) | 5.600 TL |
| C: Yalnız tanıkla ispat, mahkeme %30 indirim uygular | 12 | (12 x 1.200) x 0,70 | 10.080 TL |
C satırındaki indirim sabit bir kural değildir, tanık anlatımına dayanan hesaplarda mahkemenin takdirine bağlıdır. Belge ne kadar güçlüyse indirim riski o kadar azalır.
Ödemeler ilgili ayın ücretiyle birlikte yapılmadıysa alacağa faiz de işler. Faiz türü ve başlangıcı dosyaya göre değiştiği için hesaplamada tutarı ayrıca sorun. Bayramda çalıştırılıp sonra izin verilenlerde ek ücretin nasıl istendiğini bayram çalışması yazısında bulabilirsiniz.
Süre ve İzlenecek Yol
Ücret alacaklarında zamanaşımı beş yıldır.[10] Tatil çalışmasının karşılığını işten ayrılmadan da isteyebilirsiniz, fesih beklemek zorunda değilsiniz.
Sıra genelde şöyledir:
- Çalıştığınız tarihleri ve belgeleri listeleyin
- Bordro ve dekontlarla ödenen tutarı çıkarın, bakiyeyi hesaplayın
- İşverene yazılı, tarihli bir ödeme talebi gönderin
- Ödenmezse arabulucuya başvurun, işçilik alacağı davasından önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır[11]
- Anlaşma sağlanmazsa son tutanakla iş mahkemesine gidin
İşten ayrılırken bir ibraname imzalatılırsa dikkatli olun. İbra yazılı olmalı, sözleşmenin bitiminden en az bir ay sonra yapılmalı, alacağın türü ve tutarı açıkça yazılmalı ve ödeme noksansız şekilde banka aracılığıyla yapılmalıdır, aksi halde hükümsüzdür.[12]
Tatil Ücreti Dahil Kaydı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Bu yazı genel bilgi içindir. Sözleşmeniz ve bordronuz farklı bir düzen içeriyorsa dosyanızı bir avukata göstermeden karar vermeyin.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu m.47/1 ve m.49/4 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.49/4 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.45 ↩
- Yargıtay 9. HD, E.2025/9519 K.2026/795, 04.02.2026 (854 sayılı Deniz İş Kanunu’na tabi gemi adamı dosyası, aynı gerekçe 4857 uygulamasında da aranır) ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.44 ↩
- Yargıtay 9. HD, E.2024/6986 K.2024/11008, 09.09.2024 ↩
- Yargıtay 9. HD, E.2024/6986 K.2024/11008, 09.09.2024 ↩
- Yargıtay 9. HD, E.2024/6986 K.2024/11008, 09.09.2024 (bordro kuralı fazla çalışma üzerinden anlatılmış, karar aynı ispat kurallarının ulusal bayram ve genel tatil alacağı için de geçerli olduğunu belirtmiştir) ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.49/3 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.32, son fıkra ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.420/2 ↩