Emekli Olmak İçin İşten Ayrılırken Dilekçe: İki Yol, İki Hazır Metin

Emeklilik için işten ayrılma dilekçesi, ayrılış sebebinin emeklilik olduğunu yazılı olarak işverene bildiren ve kıdem tazminatını talep eden metindir. Dilekçenin işe yaraması için tek başına verilmemesi, SGK’dan alınan belgeyle birlikte teslim edilmesi gerekir. Hangi belgenin ekleneceği, ayrılışın hangi kanun bendine dayandığına göre değişir.^[1]

Kanun emeklilik sebebiyle ayrılan işçiye iki ayrı bentte kıdem tazminatı tanır: biri aylığa hak kazanmış ve SGK’ya başvurmuş işçiyi, diğeri yaşı beklemeden sigortalılık süresi ile prim gününü tamamlamış işçiyi kapsar. İşyeri imza vermekten kaçınırsa dilekçe noter kanalıyla gönderilir; ibra ise ancak sözleşme bittikten en az bir ay sonra, alacağın türü ve miktarı yazılarak ve ödeme banka aracılığıyla yapılarak geçerli olur.

İki Ayrı Emeklilik Yolu ve Belge Farkı

Kanun, emeklilik sebebiyle ayrılan işçiye iki ayrı bentte kıdem tazminatı tanır. Birincisi aylığa hak kazanmış ve SGK’ya başvurmuş işçiyi, ikincisi yaşı beklemeden sigortalılık süresi ile prim gününü tamamlamış işçiyi kapsar.

Aşağıdaki tablo, dilekçeyi yazmadan önce kendi durumunuzu hangi satırın karşıladığını gösteriyor.

Ölçüt	Yaşlılık aylığı için ayrılma	Yaş dışındaki şartlarla ayrılma
Dayanak	1475 s.K. m.14/1-4	1475 s.K. m.14/1-5
Dilekçeye eklenecek belge	SGK’ya yapılan yaşlılık aylığı tahsis talebinin belgesi	SGK’nın şartların tamamlandığını gösteren yazısı
Aylık bağlanması	Yazılı talepten sonraki ay başından (5510 s.K. m.30)	Yaş dolana kadar bağlanmaz
SGK çıkış kodu	08	14

Birinci yolda kanun belgeyi açıkça şart koşar. İşçinin aylığa hak kazandığını ve SGK’ya müracaat etmiş olduğunu belgelemesi gerekir.^[2]

Yaş Dışındaki Şartların Giriş Tarihine Bağlılığı

İlk kez 8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olanlar için yaş dışındaki eşik 15 yıl sigortalılık ve 3600 gün primdir.^[3] Daha sonra sigortalı olanlarda gün sayısı yükselir. Size hangi eşiğin uygulandığını en güvenilir biçimde SGK yazısının kendisi gösterir, bu yüzden yazıdaki dayanak satırını okuyun.

Dilekçeden Önce Hazırlanacak Belgeler

Belgeler bu sırayla toplanırsa dilekçe tek seferde ve eksiksiz verilir.

1. e-Devlet’ten güncel SGK hizmet dökümü (ilk giriş tarihi ve toplam gün sayısı)
2. Yolunuza göre ya tahsis talebinizin alındı belgesi ya da SGK’nın kıdem tazminatına esas yazısı
3. Son üç aya ait ücret bordroları (yemek, yol ve ikramiye kalemleri dahil)
4. Kullanılan yıllık izinleri gösteren kayıt ya da izin defterinin fotoğrafı

İkinci belge en çok geciken kalemdir ve önemi parayla ölçülür. Yargıtay, yaşlılık aylığı için ayrılan işçide kıdem faizinin belgenin işverene verildiği tarihten başlayacağını, belge hiç verilmemişse faizin ancak arabuluculuk son tutanağı tarihinden işleyeceğini belirtmiştir.^[4]

Tahsis talebini SGK’ya verip belgesini dilekçeye eklemeden ayrılırsanız kıdem tazminatına hak kaybetmeseniz bile aylarca faiz kaybedebilirsiniz.

Dilekçede Yer Alması Gereken Bilgiler

Dilekçenin işverene sebep tartışması bırakmaması için şu unsurları taşıması gerekir:

• İşe giriş tarihi, görev ve sicil numarası
• Ayrılışın emeklilik sebebiyle olduğu ve hangi bende dayandığı
• Eklenen SGK belgesinin tarihi ve sayısı
• Ayrılış günü olarak açık bir tarih
• Kıdem tazminatı, kullanılmayan izin ücreti ve son ay ücreti talebi
• Doğru çıkış kodu ve çalışma belgesi talebi

Yaşlılık Aylığı Başvurusu Yapılmış İşçi İçin Örnek

Bu metin, SGK’ya tahsis talebini vermiş ve alındı belgesini almış işçi içindir.

15 Yıl 3600 Gün Şartıyla Ayrılan İşçi İçin Örnek

İkinci metin, yaşı henüz dolmadığı için aylık bağlanamayan ama SGK yazısını almış işçi için hazırlandı. Sebep olarak kişisel sebepler yazmanın kıdeme etkisi ayrıca tartışılır. “İstifa” kelimesi bilerek kullanılmadı.

İşyerine Teslim ve İmza Kaydı

Dilekçeyi iki nüsha hazırlayın ve birini teslim alan kişinin adı, tarihi ve imzası düşülmüş olarak geri alın. Fesih bildirimi işverenin onayına bağlı değildir, işverene ulaştığı anda hüküm doğurur.

İşyeri imza vermekten kaçınırsa aynı metni noter kanalıyla gönderin. Noter tebliğ tarihi, hem fesih tarihinin hem de belgenin işverene ulaştığı günün tartışmasız kanıtı olur. E-posta ile göndermek tek başına zayıf kalır. 15 yıl ve 3600 gün şartıyla ayrılıyorsanız işlem sırasını kıdem tazminatı ayrılış sırası yazısından izleyin.

Çıkış Kodu ve İşten Ayrılış Bildirgesi

İşveren, sigortalılığın sona erdiğini en geç 10 gün içinde SGK’ya bildirmek zorundadır.^[5] SGK listesinde yaşlılık aylığı için ayrılmanın kodu 08, yaş dışındaki şartların tamamlanmasının kodu 14’tür.^[6]

Ayrılıştan bir hafta kadar sonra e-Devlet’te hizmet dökümünüze bakın. Kod 03 (istifa) görünüyorsa işverene yazılı düzeltme talebi verin. Yanlış kod kıdem hakkını ortadan kaldırmaz, ama davada işverenin ilk savunması olur. Ayrılışta hangi alacakların doğacağı emekli olurken işçinin alacakları yazısında kalem kalem sayılıyor.

Kıdem Tazminatı ve Öteki Alacakların Hesabı

Kıdem tazminatı, her tam hizmet yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır, yıldan artan ay ve günler de oranlanarak eklenir. Aynı işverende en az bir yıl çalışmış olmak gerekir.^[7] Bir yıl için ödenecek tutar, 01.07.2026-31.12.2026 arasında sona eren sözleşmelerde 73.729,87 TL tavanı aşamaz.^[8]

İki örnek, tavanın sonucu nasıl değiştirdiğini gösteriyor.

Örnek	Hizmet süresi	Giydirilmiş brüt ücret	Hesaba esas ücret	Brüt kıdem tazminatı
A	14.02.2012-30.11.2026 (14 yıl 9 ay 17 gün)	52.400 TL	52.400 TL	775.340,55 TL
B	01.09.2009-31.12.2026 (17 yıl 4 ay)	90.000 TL	73.729,87 TL	1.277.984,41 TL

B örneğinde tavan olmasaydı tutar 1.560.000 TL olacaktı, yani tavan yaklaşık 282 bin TL kesiyor. Kıdem tazminatından gelir vergisi ve sigorta primi kesilmez, yalnız damga vergisi kesintisi yapılır.^[9] Kendi rakamlarınızı aşağıdaki araçla deneyebilirsiniz.

Yıllık İzin Ücreti, Son Ay Ücreti ve İhbar

Kullanılmayan izin günleri, sözleşmenin bittiği tarihteki ücretten ödenir.^[10] A örneğindeki işçinin çıplak brüt ücreti 46.000 TL ve kullanmadığı 9 gün izni varsa, izin ücreti 46.000 / 30 × 9 = 13.800 TL brüt eder. Son ayın işlemiş ücreti de ayrılış günü tam olarak ödenmelidir.^[11]

İhbar tazminatı bu kalemler arasında yer almaz, çünkü sözleşmeyi işveren değil siz sona erdiriyorsunuz. Yargıtay, emeklilik sebebiyle işçi tarafından yapılan fesihte ihbar tazminatı istenemeyeceği yönündeki kararı onamıştır.^[12]

Yaş dışındaki şartlarla ayrılan işçi, işsizlik ödeneği beklentisiyle plan yapmamalı. İşsizlik ödeneği veren haller kanunda tek tek sayılmıştır ve emeklilik için kendi isteğiyle ayrılma bu listede yer almaz.^[13]

Hak Kaybına Yol Açabilecek İfadeler

Dilekçedeki tek bir cümle, işverenin savunmasını sizin yerinize yazabilir. Aşağıdaki tablo en sık görülen hataları ve yerine yazılacak ifadeyi gösteriyor.

Riskli ifade	Doğurduğu sorun	Yerine
“Kendi isteğimle istifa ediyorum.”	Fesih sıradan istifa gibi kodlanır, davada sebep ispatı size kalır	“1475 s.K. m.14/1-5 uyarınca sona erdiriyorum.”
“Aylık için SGK’ya başvuracağım.”	Başvurunun belgelenmesi şartı karşılanmaz, faiz başlangıcı ileri kayar	“[Tarih] tarihinde başvurdum, belgesi ektedir.”
“Tüm haklarımı aldım, işverenden alacağım yoktur.”	Ödeme yapılmadan imzalanan beyan sonradan tartışma konusu olur	Bu cümleyi hiç yazmayın
“Ayın sonuna doğru ayrılmak istiyorum.”	Fesih tarihi ve faiz başlangıcı belirsiz kalır	Gün, ay ve yıl olarak tek bir tarih

“İstifa” kelimesi her zaman hak kaybettirmez. Yargıtay’ın onadığı bir kararda, SGK belgesiyle kıdem tazminatı talep ederek verilen “istifa” dilekçesinin gerçek bir istifa olmadığı kabul edildi.^[14] Yine de bu sonuca ancak yıllar süren bir davanın sonunda ulaşıldı.

İbra cümlesi için kanun ayrıca sıkı şartlar arar. İşçinin alacağına ilişkin ibra, sözleşme bittikten en az bir ay sonra, alacağın türü ve miktarı yazılarak ve ödeme banka aracılığıyla yapılarak geçerli olur.^[15]

Emeklilik Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Ayrılış öncesinde en çok merak edilen beş soruyu kısa cevaplarla topladık.

Bu sayfa genel bilgi verir, kendi sigortalılık geçmişiniz ve sözleşmenizdeki özel hükümler sonucu değiştirebilir. Ayrılış tarihini kesinleştirmeden önce belgelerinizle birlikte bir avukata danışmanız yerinde olur.

Kaynaklar

1. 1475 sayılı İş Kanunu m.14/1-4 ve m.14/1-5 (4857 sayılı Kanun m.120 ile yürürlükte) ↩
2. 1475 sayılı İş Kanunu m.14, sondan önceki fıkralar (“İşçinin birinci bendin 4 üncü fıkrası hükmünden faydalanabilmesi için…”) ↩
3. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu geçici m.81/C, 1475 sayılı İş Kanunu m.14/1-5 ↩
4. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2026/433 K.2026/1168, 12.02.2026 ↩
5. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.9 ↩
6. SGK, İşten Ayrılış Nedenleri listesi (uyg.sgk.gov.tr), kod 08 “Emeklilik (yaşlılık) veya toptan ödeme nedeniyle”, kod 14 “Emeklilik için yaş dışında diğer şartların tamamlanması” ↩
7. 1475 sayılı İş Kanunu m.14/1 ve m.14/13 (ücrete eklenen para ve para ile ölçülebilen menfaatler) ↩
8. Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi, 2026 yılı ikinci dönem tavanı, ÇSGB duyurusu ↩
9. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.25/7-a ↩
10. 4857 sayılı İş Kanunu m.59/1 ↩
11. 4857 sayılı İş Kanunu m.32/6 ↩
12. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2025/1645 K.2025/4375, 14.05.2025 ↩
13. 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu m.51 ↩
14. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2026/4285 K.2026/4845, 21.05.2026 (Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanması) ↩
15. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.420/2 ↩