İşçi tazminat davası, işten çıkarılmanız ya da çalışırken bir zarara uğramanız sonrasında hak ettiğiniz parayı iş mahkemesi yoluyla almanızdır. Kanunda bu adla tek bir dava aranmaz. Beş farklı tazminatın her biri kendi maddesine, kendi süresine ve kendi başvuru yoluna sahiptir.
Fesihten doğan tazminat ve alacak davalarında mahkemeden önce arabulucuya gitmek zorunludur, iş kazası ve meslek hastalığı tazminatında ise doğrudan dava açılır. İşe iade için arabulucuya fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay, son tutanaktan sonra dava için iki hafta içinde gidilir. Arabulucuda yazdırılmayan alacak kalemi için dava şartı eksik kalır.
İçindekiler7 başlık
Olaya Göre Doğan Tazminat
Ücret her ay kendiliğinden doğar, tazminat ise yalnız belirli bir olay yaşanınca. Önce olayınızı bulun, sonra o satırdaki dayanağa ve süreye bakın.
| Yaşadığınız olay | Doğan tazminat | Dayanak | Süre |
|---|---|---|---|
| Bir yıl çalıştınız, işveren sizi çıkardı ya da haklı nedenle ayrıldınız | Kıdem | 1475 m.14 | 5 yıl |
| Bildirim süresi verilmeden çıkarıldınız | İhbar | 4857 m.17 | 5 yıl |
| Güvence kapsamı dışında, kötü niyetle çıkarıldınız | Kötüniyet | 4857 m.17/6 | 5 yıl |
| Geçersiz çıkarmayı mahkeme onadı, işveren sizi işe almadı | İşe başlatmama | 4857 m.21 | İşe iade: fesih bildiriminin tebliğinden 1 ay içinde arabulucu, son tutanaktan 2 hafta içinde dava; kesinleşen karardan sonra 10 iş günü içinde işe başvuru |
| İşyerinde kaza geçirdiniz ya da meslek hastalığına yakalandınız | Maddi ve manevi tazminat | TBK m.417/3 | Genel kural 10 yıl |
Kıdem, ihbar ve kötüniyet tazminatlarında zamanaşımı beş yıldır.[1] İş kazası tazminatı ise sözleşmeden doğan koruma borcuna dayanır ve genel kuralla on yıla tabidir.[2]
İhbar süreleri çalışma süresine göre iki, dört, altı ya da sekiz haftadır. Bu süre kadar ücret tutarındaki ihbar tazminatı, bildirim şartına uymayan taraf öder.[3]
Kendi Dosyanız İçin Beş Soru
Dilekçe yazmadan ya da arabulucuya gitmeden önce şu beş soruyu cevaplayın. Cevaplar hangi tazminatı, hangi sırayla isteyeceğinizi belirler.
- İş sözleşmeniz nasıl bitti? Fesih bildirimi, istifa dilekçesi, SGK çıkış kodu ve varsa mesajlar yazılı kanıttır.
- Fesih tarihinden bugüne ne kadar süre geçti? En kısa süre işe iade ve işe başlatmama tarafında işler.
- İşyerinde otuz ya da daha çok işçi çalışıyor mu ve en az altı aydır orada mısınız? İkisi birlikte varsa işe iade güvencesi vardır.[4]
- Hangi alacaklar ödenmedi? Tazminatla birlikte ücret, fazla mesai ya da yıllık izin alacağınız da olabilir.
- Zarar işyerindeki bir kazadan mı doğdu? Öyleyse arabulucu aşaması yoktur, süre takibi ayrıca size düşer.
İşe iade ile tazminat aynı fesihte yan yana yürüyebilir. İşe iade davasını kazanıp işveren sizi işe almazsa dört ile sekiz aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı doğar, ayrıca en çok dört aya kadar boşta geçen sürenin ücreti de ödenir.[5]
Mahkemeden Önce Arabulucu
Fesihten doğan tazminat ve işçilik alacağı davalarında mahkemeden önce arabulucuya gitmek zorunludur. Bu adım atlanırsa dava usulden reddedilir.[6]
Arabulucunun görüşmeleri bitirme süresi üç haftadır. Gerekirse bir hafta daha eklenebilir.[7] Taraflar anlaşamazsa düzenlenen son tutanak dilekçenizin ekine girer.[8]
Kaza ve meslek hastalığı kaynaklı maddi ve manevi tazminat davalarında arabulucuya uğramadan doğrudan mahkemeye gidebilirsiniz.[9]
Arabulucuda Yazdırmadığınız Talep
Son tutanaktan sonra doğan dönem için dava şartı yerine gelmiş sayılmaz. Bunu bir bölge adliye mahkemesi kararı ve onu onayan Yargıtay dosyası gösteriyor.
Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, arabuluculuk son tutanağından sonra doğan alacak dönemi için dava şartının yerine gelmediğini kabul etti.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 10.09.2025 tarihli E.2025/5542 K.2025/6132 sayılı kararında temyiz itirazlarını yerinde görmeyip kararı onadı.[10]
Sonuç basit: dava açmadan önce kalemlerin hepsini, bugüne kadar doğmuş tüm dönemleriyle arabulucuda yazdırın.
Örneğin kıdem ve ihbar için başvuru yaptınız, ama ödenmeyen fazla mesaiyi ve yıllık izin ücretini anlatmadınız. Bu iki kalem için dava şartı eksik kalır ve mahkeme o kısım için usulden ret verebilir.
Başvuru Takvimine Örnek
Süreleri tarih tarih yazmak, kaçırma riskini düşürür. Aşağıdaki örnekte fesih bildirimi 3 Mart günü size tebliğ edilmiş ve işe iade de istiyorsunuz. İş kazasından doğan tazminatta zamanaşımı iş kazası davası süre tablosunda ayrıca ele alınır.
| Adım | Örnek tarih | Kural |
|---|---|---|
| Fesih bildiriminin tebliği | 3 Mart | Süre bu günden işler |
| Arabulucuya başvurunun son günü | 3 Nisan | Tebliğden itibaren 1 ay |
| Son tutanağın düzenlenmesi | 24 Nisan | Anlaşma çıkmadı |
| İşe iade davasının son günü | 8 Mayıs | Son tutanaktan itibaren 2 hafta |
Sadece kıdem ve ihbar tazminatı istiyorsanız bir aylık başvuru sınırı yoktur, beş yıllık zamanaşımı geçerlidir. Büroya başvurduğunuz gün ile son tutanak günü arasında zamanaşımı işlemez, hak düşürücü süre de durur.[11]
İşe iade başvurusunda ise süre fesih bildiriminin tebliğinden başlar ve bir aydır.[12]
Mahkemede Süreç
İş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklara bakmakla iş mahkemesi görevlidir.[13] Dilekçeye son tutanağı, fesih belgelerini, bordroları ve SGK hizmet dökümünü eklersiniz.
Mahkeme ücret, süre ve tazminat tutarı için çoğu dosyada hesap yapılmasını ister. Rapor size ulaşınca itirazınızı süresi içinde bildirmeniz gerekir.
İşe iadede feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir. Siz feshin başka bir sebebe dayandığını söylüyorsanız o iddiayı ispatlamak size düşer.[14]
Dava Açarken Yapılan Hatalar
| Hata | Sonucu | Önlem |
|---|---|---|
| Arabulucuya gitmeden dava açmak | Usulden ret | Önce başvuru, sonra son tutanakla dava |
| İş kazasında gereksiz arabuluculuk beklemek | Süre kaybı | Doğrudan iş mahkemesine gitmek |
| Bazı kalemleri arabulucuda yazdırmamak | O kalem için dava şartı eksikliği | Tüm alacakları ve dönemleri tutanağa geçirtmek |
| Tebliğ tarihini not etmemek | İşe iade süresinin kaçması | Tebligat zarfını ve imzalı belgeyi saklamak |
| Yanlış işvereni davalı yapmak | Dava reddi ya da zaman kaybı | SGK hizmet dökümündeki işveren unvanına bakmak |
Alt işveren işçisiyseniz asıl işverene de başvurmanız gerekebilir. İşyeri el değiştirdiyse hem eski hem yeni işveren davaya girebilir.[15] Davalıyı SGK kaydındaki işveren unvanından başlayarak belirleyin.
İşçi Tazminat Davası Hakkında Sık Sorulan Sorular
En çok takılan beş noktayı cevapladık.
Yazıdaki bilgiler genel niteliktedir. Tarihleriniz ve belgeleriniz sonucu değiştirebileceğinden, başvurudan önce bir avukata danışmanız iyi olur.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu Ek m.3 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.146 ve m.417/3 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.17 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.18 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.21 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/10 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/2 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/3 ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2025/5542 K.2025/6132, 10.09.2025 (usulden ret gerekçesi bölge adliye mahkemesine aittir, Yargıtay temyiz itirazlarını reddederek onamıştır) ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/17 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.20/1 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.5/1-a ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.20/2 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.2/6 ve m.6 ↩