İşvereniniz “iş güvenliğini tehlikeye düşürdün” diyerek sizi tazminatsız çıkardıysa ya da savunma istiyorsa, dayanak 4857 sayılı Kanun’un 25. maddesinin II numaralı bendinin (ı) alt bendidir. Aynı maddedeki (g) bendi devamsızlıktır, bu iddiada yanlış bendin yazılması fesih yazısındaki ilk hatadır.
İşveren fesih hakkını fiili öğrendiği günden itibaren altı iş günü içinde kullanmak zorundadır; hasar iddiasında ise işçiye düşen zarar payının otuz günlük ücreti aşıp aşmadığına bakılır. Feshe itiraz edecekseniz işe iade için tebliğden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulur, savunma yazılı verilir ve eğitim, donanım ve talimat eksiklikleri savunmanın merkezine konur.
İçindekiler10 başlık
- Fesih Yazısındaki Bent ve Lafız
- Sizden Beklenen Kurallar
- Savunma Yazısının Sırası
- Savunma Alınmadıysa Ne Değişir
- Altı İş Günü ve Bir Yıl Sınırı
- Fesih Sonrası Haklarınız Nasıl Değişir
- İki Mahkeme Kararında Savunmaya Yarayan Ayrıntı
- Zarar Rakamının Savunmadaki Yeri
- Kontrol Listesi
- İş Güvenliği İhlali Suçlamasında Sık Sorulan Sorular
Fesih Yazısındaki Bent ve Lafız
Bentin metni iki olguyu sayar: işin güvenliğinin tehlikeye düşmesi ve işyeri malına verilen hasar.
“İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işyerinin malı olan veya malı olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisatı veya başka eşya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması.” 4857 sayılı İş Kanunu m.25/II-ı
Metne göre otuz günlük ücret ölçüsü hasar ve kayıp kısmında geçer, Yargıtay da bu ölçüyü işçinin verdiği zarara bağlar.[1] Fesih yazınızda hangi olgunun yazıldığına bakın, çünkü savunmanız ona göre kurulur.
Bu bent işçinin kendi isteği veya savsamasını arar. Kusursuz bir arıza ya da başkasının hatasında bent oluşmaz.
Sizden Beklenen Kurallar
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çalışana başlıca dört görev yükler. Savunmanızda hangi görevin ihlal edildiği iddia ediliyorsa onu ayırın. Şantiyede çalışıyorsanız bu görevlerin SGK bildirgesi ve taşeron kayıtlarıyla birlikte kontrolü için inşaat işçisi kontrol listesi işe yarar.
| Yükümlülük | Kanundaki karşılığı | Savunmada sorulacak soru |
|---|---|---|
| Makinenin güvenlik donanımını keyfi çıkarmamak | 6331 m.19/2-a | Donanımı kim, ne zaman çıkardı, bunu gösteren kayıt var mı |
| Size sağlanan koruyucu donanımı doğru kullanmak | 6331 m.19/2-b | Donanım size gerçekten verildi mi, teslim imzanız var mı |
| Ciddi ve yakın tehlikeyi işverene ya da çalışan temsilcisine bildirmek | 6331 m.19/2-c | Daha önce eksikliği bildirdiniz mi, yazılı izi var mı |
| Aldığınız eğitim ve talimat doğrultusunda hareket etmek | 6331 m.19/1 | Eğitim aldınız mı, talimat size yazıyla ya da tutanakla ulaştı mı |
Kanun, çalışanın bu yükümlülüklerinin işverenin sorumluluklarını etkilemediğini de açıkça yazar.[2] Eğitim, donanım ve denetim eksikliği sizin lehinize bir savunma konusudur.
Ciddi ve yakın tehlike varken işverene ya da kurula başvurup çalışmaktan kaçınmayı istemek, kanunda ayrıca korunan bir haktır. Tehlikeyi önlenemez görüp tehlikeli bölgeyi terk ettiyseniz bu hareketiniz nedeniyle haklarınız kısıtlanamaz.[3]
Savunma Yazısının Sırası
Savunma istenmişse yazılı verin, sözlü ifadeyi tek başına yeterli saymayın. Savunmada şu sırayı izleyin.
- Olayın tarih, saat ve yerini, sizin ne yaptığınızı kendi cümlelerinizle yazın.
- Aldığınız eğitimi, donanımı ve talimatı olduğu gibi anlatın, olmayanı “verilmedi” diye açıkça belirtin.
- Olaydan önce bildirdiğiniz eksiklikleri ve tarihlerini sayın.
- Zarar varsa kimin yanıltmasıyla, hangi arızayla doğduğunu ve tutarın neye dayandığını sorun.
- Suçlamayı kabul etmediğinizi, belge ve kayıtların size verilmesini istediğinizi yazın.
İmzaladığınız tutanakta “hata bende” gibi ifadeler varsa, savunmanızda bunun baskı ya da yanlış anlama ürünü olup olmadığını açıklayın. Kabul cümlesi sonradan ispatı işverenin lehine çevirebilir.
Savunma Alınmadıysa Ne Değişir
Kanun, işçinin davranışı nedeniyle yapılan feshte savunma ister ve işverenin 25. maddenin II numaralı bendine uygun fesih hakkını ayrıca saklı tutar.[4] Bu hüküm, otuz ve üzeri işçi çalıştıran işyerinde en az altı aylık kıdemi olan işçiler için işler.[5] Lafza göre işveren haklı fesih sebebini kanıtlarsa, savunma alınmamış olması bu hakkı ortadan kaldırmaz.
Sebep ispat edilemezse tablo değişir. İşe iade davasında feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükü işverendedir, siz yalnız feshin başka bir sebebe dayandığını söylüyorsanız onu kanıtlarsınız.[6]
Altı İş Günü ve Bir Yıl Sınırı
İşveren fiili öğrendiği günden başlayarak altı iş günü içinde fesih yapmak zorundadır. Her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl geçince hak kullanılamaz, ancak işçi olayda maddi çıkar sağladıysa bir yıllık sınır uygulanmaz.[7]
Olay günü ile fesih yazısı arasındaki tarihleri bir kenara yazın. Süre tartışması çıkarsa işverenin öğrenme gününü hangi belgeyle gösterdiğine bakılır.
Fesih Sonrası Haklarınız Nasıl Değişir
İşveren haklı sebebi kanıtlarsa ihbar ve kıdem tazminatı doğmaz, ödenmeyen ücret ve kullanılmayan izin ücreti ise sizde kalır.[8] İşsizlik ödeneği sayılan fesih türleri arasında işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına dayalı derhal feshi yoktur, işveren feshinde yalnız sağlık ve zorlayıcı sebep hallerine yer verilmiştir.[9]
SGK işten ayrılış bildirgesinde bu fesih için kod 50 görünür, kodun “4857/25-II-I” bendi olduğunu kontrol edin.[10] Başka bir sebep ya da kod yazılmışsa itirazınıza ekleyin.
Fesih iddiasını kabul etmiyorsanız yolunuz şudur. Otuz ve üzeri işçi çalıştıran işyerinde en az altı aylık kıdeminiz varsa fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade için arabulucuya başvurulur, anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılır.[11]
Bu şartları taşımıyorsanız kıdem ve ihbar tazminatı için önce arabulucuya başvurulur, anlaşma olmazsa dava açılır.[12]
İki Mahkeme Kararında Savunmaya Yarayan Ayrıntı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin bir kararında teknisyen yanlış kimyasalı tanka basmış, bilirkişi işçiyi yüzde otuz, işvereni yüzde yetmiş kusurlu bulmuştu. Yerel mahkeme işverenin ağır kusuru nedeniyle feshi haklı saymadı, Daire ise işçiye düşen zarar payı otuz günlük ücreti aştığı ve işçi daha önce uyarıldığı için feshi haklı kabul edip kararı bozdu.[13]
Bu karardan çıkan pay şudur: işverenin payı büyük olsa da, sizin kusurunuza düşen kısım ücret sınırını aşıyorsa işverenin kusuru sizi korumayabilir. Daire bunu işçinin kıdemine, görev tanımına, önceki uyarısına ve kimyasalların renkle ayırt edilebilmesine dayandırdı, her dosyada aynı sonuç çıkmaz.
Başka bir kararda makinist, tren kullanırken yemiş yemekle suçlanmış ve ölümlü bir kaza yaşanmıştı. Ceza dosyasında işçiye kusur yüklenemediği için beraat edilmiş, mahkeme feshin haklı ya da geçerli nedene dayandığını ispatlanmamış sayıp işe iadeye karar vermiş, Yargıtay bunu onamıştır.[14]
Bu kararda nedensellik ilkesi ilk derece mahkemesinin gerekçesinde geçer, Daire ise o kararı onamıştır. Davranışınız ile zarar arasında nedensellik kurulamıyorsa savunmanızın ana ekseni bu olabilir.
Zarar Rakamının Savunmadaki Yeri
Yargıtay’ın yukarıdaki dosyada uyguladığı ölçüye göre hasar iddiasında ilk bakılacak şey, zararın işçiye isabet eden kısmıdır. Varsayımsal örnek olarak brüt aylık ücretiniz 36.000 TL, işverenin gösterdiği toplam zarar 150.000 TL ve kusur raporunda payınız yüzde otuz olsun.
Payınıza düşen tutar 45.000 TL eder, bu da 36.000 TL’lik otuz günlük ücreti aşar. Aynı raporda payınız yüzde on beş çıksa 22.500 TL kalır ve ücret sınırının altında kalırdı.
İş kazası geçirdiyseniz kusurunuz tazminatı indirebilir. Hakim tazminatı indirebilir ya da tamamen kaldırabilir, ancak bu işverenin güvenlik yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.[15]
Kontrol Listesi
- Fesih yazısında dayanılan bent (ı) mi, yoksa başka bir bent mi yazıyor.
- Olay tarihi ile işverenin öğrenme günü arasında altı iş günü geçmiş mi.
- Eğitim kaydı, donanım teslim tutanağı ve yazılı talimat hangisi sizde var.
- Savunmayı yazılı verdiniz mi, teslim tarihli bir nüshası elinizde mi.
- Zarar tutarı ve kusur oranı hangi belgeye dayanıyor.
- Arabuluculuk başvuru süresi, tebliğden itibaren bir ay, takvimde işaretli mi.
İş Güvenliği İhlali Suçlamasında Sık Sorulan Sorular
Bu yazı genel bilgidir, tutanak imzalamadan ya da savunma vermeden önce dosyanıza bakacak bir avukata danışın.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu m.25/II-ı ve Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2025/9329, K.2026/456, 21.01.2026 ↩
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m.4/3 ↩
- 6331 sayılı Kanun m.13/1 ve m.13/3 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.19/2 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.18/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.20/2 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.26/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.59 ↩
- 4447 sayılı Kanun m.51/1-c ve 1475 sayılı Kanun m.17/I ve III (4857 m.25/I ve III karşılığı) ↩
- SGK işten ayrılış nedenleri listesi, kod 50 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.18/1 ve m.20/1 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3 ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2025/9329, K.2026/456, 21.01.2026 ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2025/2788, K.2025/3421, 15.04.2025 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.52/1 ve 6331 m.4/3 ↩