İşveren sizi sağlık gerekçesiyle çıkardıysa önce fesih yazısındaki gerekçenin hangisi olduğuna bakın. Kanunda sağlık nedeniyle işverenin derhal fesih hakkı doğuran üç ayrı hal vardır ve her birinin aranan şartı, kıdem hakkı ve itiraz yolu farklıdır.[1]
Sağlık feshi bildirimsiz olduğu için ihbar tazminatı doğmaz, ama ahlak ve iyiniyet hallerinin dışında kaldığından en az bir yıllık kıdeminiz varsa kıdem tazminatı alırsınız. İşe iade şartlarını taşıyorsanız fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmanız gerekir; tedavi edilemezlik iddiası ise ancak Sağlık Kurulu raporuyla ileri sürülebilir.
İçindekiler6 başlık
Fesih Yazısındaki Üç Sağlık Gerekçesi
İşveren yazıda “sağlık nedeniyle” demekle yetinirse sebep eksik gösterilmiş olur. Fesih bildirimi yazılı yapılmalı ve sebep açık ve kesin biçimde belirtilmelidir.[2] Önce yazıyı aşağıdaki tabloyla karşılaştırın.
| Hal | Kanundaki şart | Yazıda ve dosyada olması gereken |
|---|---|---|
| Kusurlu hastalık | Hastalık işçinin kastından, derli toplu olmayan yaşayışından ya da içkiye düşkünlüğünden doğmalı. Devamsızlık ardı ardına 3 iş günü ya da bir ayda 5 iş günü aşmalı.[3] | Hastalığın kusurdan doğduğuna dair somut dayanak ve devamsızlık günlerinin dökümü |
| Tedavi edilemezlik | Hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğu ve işyerinde çalışmanızda sakınca bulunduğu Sağlık Kurulunca saptanmış olmalı.[4] | Sağlık Kurulu raporu |
| Uzayan hastalık, kaza, doğum, gebelik | Devamsızlık, kıdeminize göre belirlenen ihbar süresini 6 hafta aşmalı. Doğum ve gebelikte süre 74. maddedeki sürenin bitiminde başlar.[5] | Rapor tarihleri ve gün hesabı |
Üçüncü haldeki ihbar süreleri 2, 4, 6 ve 8 haftadır, kıdem arttıkça uzar.[6] Rapor günlerinin toplamını bu süreye 6 hafta ekleyerek karşılaştırın.
Gerekçeye Göre İlk Kontroller
Kusurlu Hastalık İddiası
Bu en ağır iddiadır, çünkü genel ispat kuralına göre hastalığın sizin kusurunuzdan doğduğunu işverenin ispat etmesi gerekir.[7] Raporda ya da tıbbi kayıtta hastalığın sebebine dair bir açıklama yoksa iddia dayanaksız kalır.
Bu halde 6 haftalık bekleme aranmaz, çünkü bekleme paragrafı (a) bendindeki sebepleri kapsam dışında bırakır.[8] Ancak devamsızlığın gerçekten hastalıktan doğduğunu gösteren rapor kayıtları yine de önemlidir.
Tedavi Edilemezlik İddiası
İşveren kendi kanaatiyle ya da tek bir hekim yazısıyla “iyileşmez” diyemez. Kanun Sağlık Kurulunun saptamasını arar ve kurulun hem tedavi edilemezliği hem de çalışmanızda sakınca bulunduğunu yazması gerekir.
Savunma alma zorunluluğu kanunda davranış ve verim nedenli fesihler için öngörülmüştür, sağlık feshi bunların dışındadır.[9] Bu yüzden itirazınızın merkezi savunma değil, Sağlık Kurulu raporunun varlığı ve içeriğidir.
Altı Haftayı Aşan Devamsızlık İddiası
Hastalık yüzünden işe gelemediğiniz süre bekleme süresi dolmadan işveren fesih hakkı kullanamaz. İş güvencesi kapsamındaki işçi için bu süredeki devamsızlık feshe geçerli sebep de sayılmaz.[10]
Fesih bildirimindeki tarihi rapor günlerinizle yan yana koyun. Raporlar arasında işe başladığınız günler varsa bu günlerin etkisi uyuşmazlık konusu olabilir, dosyayı bir avukata gösterin.
Sağlık Gerekçeli Feshin Mali Sonuçları
Bu üç haldeki fesih bildirimsizdir. İşveren ihbar süresi tanımak zorunda olmadığı için ihbar tazminatı doğmaz. Her sebepte hangi hakkın kaldığını sebebe göre haklarınız bölümünde tek tek görebilirsiniz.
Kıdem tazminatı ise ayrıdır. Kanun, işverenin yalnızca ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık hallerindeki (25/II) feshini kıdem dışında tutar, sağlık feshi bu istisnada yer almaz.[11] En az bir yıllık kıdeminiz varsa kıdem tazminatı talep edebilirsiniz.
| Kalem | Sağlık feshinde durum |
|---|---|
| Kıdem tazminatı | Doğar, en az bir yıllık kıdem gerekir |
| İhbar tazminatı | Doğmaz, fesih bildirimsizdir |
| Kullanılmayan yıllık izin ücreti | Doğar, izin hakkı sözleşme bitince ücrete döner[12] |
| Son maaş ve diğer ödenmemiş alacaklar | Doğar, fesih tarihine kadar işlemiş kalemler |
| SGK çıkış kodu | Kod 28, işveren tarafından sağlık nedeniyle fesih |
| İşsizlik ödeneği | Prim koşulları sağlanıyorsa başvurulabilir[13] |
Çıkış belgenizde kod 28 yerine başka bir kod görürseniz işten ayrılış bildirgesinin düzeltilmesini işverenden yazılı isteyin. Yanlış kod işsizlik ödeneği başvurusunu aksatabilir.
Bir Ay İçinde Atılacak Adımlar
İşe iade hakkı için işyerinde en az 30 işçi çalışmalı ve siz belirsiz süreli sözleşmeyle en az altı aydır çalışıyor olmalısınız.[14] Bu şartlar sizde varsa tebliğ gününü izleyen bir ay içinde arabulucuya gitmek zorundasınız.[15]
Mahkeme fesih sebebinin geçerli olup olmadığını inceler ve ispat yükü işverendedir.[16] Sağlık Kurulu raporu ya da rapor günlerinin hesabı eksikse işverenin bu yükü taşıması zorlaşır.
Belgeleri kısa sürede toplamak işinize yarar. Aşağıdaki sırayı izleyin.
- Fesih bildirimini ve zarfı ya da tebliğ belgesini saklayın, tebliğ tarihini not edin.
- Rapor ve epikriz kayıtlarınızın dökümünü e-Nabız ya da hastaneden alın.
- Rapor günlerinizi takvimde işaretleyin ve fesih tarihine kadar geçen günü sayın.
- Gerekçe belirsizse işverenden fesih sebebinin yazılı bildirilmesini isteyin.
- Kıdem ve izin alacaklarınız için hesap yapın, sonra arabulucuya başvurun.
Sayın [İşveren / Şirket Adı], [tarih] tarihli fesih bildiriminde “sağlık nedeniyle” ifadesi yer almaktadır. İş Kanunu m.25/I bendinin hangi alt bendine dayanıldığının, dayanılan Sağlık Kurulu raporunun ve devamsızlık günlerinin dökümünün tarafıma yazılı olarak bildirilmesini talep ederim. [Ad Soyad, T.C. kimlik no, tarih, imza]
Bu metni noter, KEP ya da imza karşılığı elden teslim yoluyla gönderin. Raporu hazırlama ve kıdemle ilişkisi sağlık nedeniyle ayrılma adımlarında da aynı sırayla görülür. Bir ay süresi bu yazıya cevap beklenerek durmaz, bildirim tarihinden saymaya devam eder.
Arabulucu başvurusunu bir aylık sürenin son günlerine bırakmayın. Süre hak düşürücüdür ve kaçırılırsa işe iade hakkınız kaybolur.
Sık Yapılan Hatalar
İşçiler çoğu kez fesih yazısını imzalamadan ya da kabul etmeden önce hukuki sonucunu ölçmez. Yazıyı “teslim aldım” notuyla imzalamak sorun yaratmaz, ancak “ibra ediyorum” ya da “alacağım yoktur” cümlesi içeren bir belgeyi imzalamayın.
Bir diğer hata, kıdem tazminatını beklerken arabulucu süresini kaçırmaktır. Kıdem tazminatı ve işe iade farklı davalardır, birini beklemek diğerinin süresini durdurmaz.
Genel bilgi niteliğindeki bu yazı sizin fesih belgenizi değerlendirmez. Rapor alınca işverene ne zaman haber vereceğinizi ve ücretin ne olacağını hastalık raporu rehberi toplu gösterir. Elinizde Sağlık Kurulu raporu, devamsızlık tutanağı ya da fesih bildirimi varsa belgelerle birlikte bir avukata danışın.
Sağlık Gerekçesiyle Fesih Hakkında Sık Sorulan Sorular
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu m.25/I ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.19/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.25/I-a ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.25/I-b ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.25/I son paragraf ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.17 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.20/2; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.6 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.25/I ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.19/2 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.18/3-f ↩
- 1475 sayılı Kanun m.14/1 (m.17/II karşılığı 4857 sayılı Kanun m.25/II) ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.59 ↩
- 4447 sayılı Kanun m.51/1-c ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.18/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.20/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.20/2 ↩