Ara dinlenme süreleri günlük çalışmanın uzunluğuna bağlıdır: 4 saate kadar 15 dakika, 7,5 saate kadar yarım saat, daha uzun işte 1 saat. Yargıtay günde 11 saati aşan çalışmada en az 1,5 saat arayı arar. Mola çalışma süresinden düşülür, bu yüzden size verilmeyen her dakika ya normal ücrete ya da fazla mesaiye dönüşür.
Mola günün ortalama bir zamanında ve kural olarak tek parça verilir; işe geç başlatmak ya da erken çıkarmak ara dinlenme yerine geçmez. Gece çalışması mola düşüldükten sonra 7,5 saati geçemez; molanın kanuni süreden kısa verildiği somut biçimde ispatlanamazsa fazla mesai hesabında kanuni süre düşülür.
Ara Dinlenme Süreleri Tablosu
İş Kanunu molayı gün içindeki çalışma süresine göre üç kademede verir ve bu süreleri en az olarak koyar.[1] İşveren daha uzun mola verebilir, daha kısasını veremez.
Günlük çalışma kural olarak 11 saati aşamadığı için Yargıtay, 1 saatlik kademeyi 11 saate kadar olan günlere uygular. Bir belediye işçisinin 08.00-20.00 düzeninde mahkeme 12 saatten 1 saat düşmüştü, Daire bunu hatalı buldu ve 1,5 saat düşülmesi gerektiğini söyleyerek kararı bozdu.[2]
Aşağıdaki tabloda işyerinde kaldığınız süreye göre en az verilmesi gereken arayı ve geriye kalan çalışma süresini bulabilirsiniz.
| İşyerinde kalış | Örnek saatler | En az ara dinlenme | Çalışma sayılan süre |
|---|---|---|---|
| 4 saat | 09.00-13.00 | 15 dakika | 3 saat 45 dakika |
| 6 saat | 09.00-15.00 | 30 dakika | 5 saat 30 dakika |
| 8 saat | 08.00-16.00 | 30 dakika | 7 saat 30 dakika |
| 9 saat | 08.00-17.00 | 1 saat | 8 saat |
| 10 saat | 08.00-18.00 | 1 saat | 9 saat |
| 12 saat | 08.00-20.00 | 1,5 saat | 10 saat 30 dakika |
8 saatlik satır bir sınır durumudur. Yarım saat mola verildiğinde net çalışma 7,5 saatte kalır ve kanundaki ikinci kademeye girer, mola hiç verilmezse çalışma 8 saate çıkar ve 1 saatlik kademe devreye girer.
Molanın Kullandırılma Şekli
Ara dinlenme, günlük çalışmanın ortalama bir zamanında ve kural olarak tek parça verilir. İklim, mevsim, yerel gelenek ve işin niteliği gerekiyorsa sözleşmeyle bölünebilir, işçiler molayı aynı ya da farklı saatlerde kullanabilir.[3]
Molanın saatini belirlemek işverenin yönetim hakkına girer, ama bu hakkın bir sınırı vardır. Yargıtay, ara dinlenmenin işe o süre kadar geç başlatılarak ya da işten erken çıkarılarak kullandırılmasını doğru bulmaz.[4]
“Molanı akşam bir saat erken çıkarak kullan” düzeni, gün içinde kesintisiz çalışma demektir ve ara dinlenme yerine geçmez.
Aynı kararda Daire molanın içeriğini de tarif eder. İşçi bu sürede tamamen serbesttir, işyerinde kalabilir ya da dışarı çıkabilir. İşyerinde kalıp çalışmaya devam ediyorsa mola verilmemiş sayılır. Çağrı merkezi gibi vardiyalı işlerde molanın kayıtta nasıl görüneceği çağrı merkezi çalışanı hakları yazısında işleniyor.
Yemek Molasının Çalışma Süresine Sayılmaması
Öğle ya da akşam yemeği için verilen süre ara dinlenmenin kendisidir ve çalışma süresinden sayılmaz.[5] Bu süre için kural olarak ücret ödenmez, mesai hesabında da günlük süreden düşülür.
Yemek molasının adı olması yetmez, fiilen dinlenme olarak tanınması gerekir. Yargıtay’a göre süre size dinlenme zamanı olarak bırakılmamışsa normal ücreti ödenir, haftalık 45 saati aşan kısma denk geliyorsa zamlı ücret doğar.[6]
Bordronuzda “1 saat yemek arası” yazıp yemeği 20 dakikada bitirip tezgaha dönüyorsanız bu farkı kendi kaydınızla gösterebilmeniz gerekir. Kayıt yoksa hesapta tablodaki kanuni süre düşülür. Bu düşümün bordroya doğru yansıyıp yansımadığını fazla mesai bordro kontrolü gösterir.
Gece Postası ve Vardiyada Ara Dinlenme
Ara dinlenme kuralı gece ve vardiya düzeninde de aynen uygulanır, gece için ayrı bir mola tablosu yoktur. Fark, gece çalışmasının 7,5 saati geçemeyecek olmasıdır.[7] Bu sınır ara dinlenme düşüldükten sonra kalan çalışma süresine uygulanır.
22.00-06.00 postasında yarım saat mola gerçekten kullanılıyorsa çalışma 7,5 saatte kalır ve sınır aşılmaz. Mola verilmediği gece çalışma 8 saate çıkar, gece çalışmasında fazla çalışma da yapılamadığı için bu aşım hem idari bir ihlaldir hem de ücret alacağı doğurabilir.[8]
Vardiya değişiminde ayrıca kesintisiz en az 11 saat dinlenme aranır.[9] Bu süre gün içindeki molanın yerine geçmez, ikisi ayrı ayrı sağlanmalıdır.
Mola Verilmediğinde Fazla Mesai İspatı
Molanın kanundaki süreden kısa verildiğini ileri süren tarafın bunu somut ve kesin biçimde ispatlaması gerekir. Yargıtay, ispat yapılamayan durumda tablodaki kanuni sürenin düşülmesini ister ve işçinin mahkemedeki kendi beyanını da hesaba katar: yemek molasını kullandığını söyleyen işçi için yarım saatlik değil, 1 saatlik ara esas alınmıştır.[10]
Bu yüzden ifadenizi baştan doğru kurun. “Hiç mola yoktu” demek yerine hangi gün, hangi saatte, ne kadar dinlenebildiğinizi ayrı ayrı söyleyin.
İş müfettişinin tuttuğu tutanak güçlü bir delildir, çünkü aksi kanıtlanıncaya kadar geçerlidir.[11] Bir işyerinde müfettiş, cumartesi öğleye kadar süren çalışmada ara dinlenmenin kullandırılmadığını tespit etmiş, işveren raporun iptalini istemiş, dava reddedilmiş ve Yargıtay bu kararı onamıştır.[12]
Aşağıdaki örnekte brüt aylık ücret 36.000 TL, saat ücreti 36.000 / 225 ile 160 TL, yüzde elli zamlı saat ücreti 240 TL’dir. İşçi hafta içi 08.00-18.00, cumartesi 08.00-13.00 arasında işyerindedir. Haftalık 45 saati aşan süre bordroda nasıl yer almalı sorusunun cevabı 45 saat üstü çalışma tablosunda var.
| Durum | Haftalık çalışma | Fazla mesai | 4 haftalık brüt alacak |
|---|---|---|---|
| Kanuni mola düşülür (hafta içi 1 saat, cumartesi 30 dakika) | 49,5 saat | 4,5 saat | 4.320 TL |
| Cumartesi molasının verilmediği ispatlanır | 50 saat | 5 saat | 4.800 TL |
| Hafta içi molanın 30 dakika kullanıldığı ve cumartesi mola olmadığı ispatlanır | 52,5 saat | 7,5 saat | 7.200 TL |
Aynı işyeri düzeninde dört haftalık fark 2.880 TL’ye çıkıyor ve bütün bu fark, molanın gerçekte ne kadar kullanıldığını gösteren delile bağlı. Fazla çalışma ücreti için zamanaşımı beş yıldır.[13]
Mola Hakkını Kayda Geçirme Sırası
Molanızın eksik verildiğini düşünüyorsanız şu sırayı izleyin:
- İşyerinde duyurulan çalışma ve dinlenme saatlerinin fotoğrafını alın, işveren bu saatleri duyurmak zorundadır.[14]
- Her gün molaya çıktığınız ve döndüğünüz saati, molanın neden kesildiğini kısa bir notla yazın.
- Kart okuyucu, turnike, vardiya çizelgesi ve molada gelen iş mesajlarının ekran görüntülerini saklayın.
- Aynı düzende çalışan iş arkadaşlarınızın adını not edin, tanık olarak dinlenebilirler.
- Durum düzelmezse ALO 170 ya da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına şikayetle teftiş isteyin.
- Alacak için dava açmadan önce arabulucuya başvurun.[15]
Ara dinlenmeyi kanuna göre uygulamayan işverene her işçi için idari para cezası verilir.[16] Ceza ücret alacağınızı ortadan kaldırmaz, ikisi ayrı yollardan işler.
Ara Dinlenme Süreleri Hakkında Sık Sorulanlar
Molayla ilgili en çok sorulan beş soruyu kısa cevaplarıyla aşağıda topladık.
Bu sayfa ara dinlenmeyle ilgili genel kuralları anlatır. Çay ve sigara gibi kısa molaların durumu için çalışma süresinden sayılma sorusuna bakılır. Molanızın, vardiyanızın ya da fazla mesai hesabınızın durumu sözleşmenize ve kayıtlarınıza göre değişebileceği için kendi dosyanız hakkında bir avukata danışın.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu m.68/1 ve 2 ↩
- Y. 9. HD E.2026/1350 K.2026/4117, 30.04.2026 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.68/1, 3 ve 4 ↩
- Y. 9. HD E.2025/452 K.2025/3472, 17.04.2025 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.68/son ↩
- Y. 9. HD E.2025/452 K.2025/3472, 17.04.2025 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.69/3 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.41/6 ve m.104 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.69/son ↩
- Y. 9. HD E.2025/452 K.2025/3472, 17.04.2025 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.92/3 ↩
- Y. 9. HD E.2026/264 K.2026/737, 03.02.2026 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.32/son ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.67/1 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.104 ↩