Devamsızlıkla işten çıkarma, işverenin mazeretsiz devamsızlık gerekçesiyle sözleşmenizi kıdem ve ihbar tazminatı ödemeden bitirmesidir. Bunun için kanunun aradığı eşik ardı ardına iki iş günü, bir ayda üç iş günü ya da bir ay içinde iki kez tatil ertesi iş gününde işe gelmemenizdir.[1] Eşik dolmadıysa ya da mazeretiniz varsa çıkarılmanız haksızdır ve tazminat hakkınız doğar.
Hafta tatili, bayram ve yıllık izin günleri sayılmaz, raporlu günler ve belgelenen zorunlu mazeretler eşiğe girmez; ücret 20 gün ödenmediği için işe gelmemek de fesih sebebi olamaz. İşveren devamsızlığı öğrendiği günden itibaren altı iş günü içinde feshetmelidir. Çıkarılan işçi işe iade için tebliğden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurur, yıllık izin ücreti ve ödenmemiş ücret gibi alacaklar ise fesih sebebinden bağımsız istenir.
Fesih Hakkını Doğuran Üç Ölçü
İşverenin tazminatsız fesih hakkı için üç ölçüden birinin gerçekleşmesi yeter. Ardışık iki iş günü, bir ay içinde iki kez tatilden sonraki iş günü ya da bir ayda toplam üç iş günü devamsızlık bu ölçülerdir.
Sayılan gün, sizin çalışmanız gereken gündür. Hafta tatili, bayram ve yıllık izin günleri hesaba girmez, vardiyalı çalışıyorsanız kendi vardiya günleriniz esas alınır.
“Bir ay” takvim ayı demek değildir. Süre ilk devamsızlık gününden başlar ve ertesi ayın aynı gününde biter. Gün de tam gün olmalıdır, geç kalma ve erken çıkma saatleri toplanıp güne çevrilemez.
Tarihli Örneklerle Eşiğin Hesabı
Aşağıdaki örnekler Pazartesi’den Cuma’ya çalışılan, hafta sonunun tatil olduğu bir işyeri içindir. Kendi takviminizi yan yana koyarak bakın.
| Gelmediğiniz günler | Uygulanan ölçü | Eşik |
|---|---|---|
| Yalnız bir Perşembe | Tek gün | Dolmadı |
| Salı ve Çarşamba | Ardı ardına iki iş günü | Doldu |
| Ayın 7’si ve 21’i, ikisi de Pazartesi | Bir ay içinde iki kez tatil ertesi iş günü | Doldu |
| Ayın 4’ü Cuma, 15’i Salı, 29’u Salı | Bir ayda üç iş günü | Doldu |
| Ayın 3’ü, ertesi ayın 10’u, sonraki ayın 17’si | Her ay birer gün, aynı aya sığmıyor | Dolmadı |
| Beş gün sabah üç saat geç kalma | Saatler toplanmaz | Dolmadı |
Eşik dolmuş görünse bile işverenin bunu ispatlaması gerekir. Mazeretiniz varsa ispatı sizden beklenir.
Devamsızlık Sayılmayan Günler
İşverenin izin verdiği günler, raporlu günler ve belgeleyebildiğiniz zorunlu mazeretler eşiğe girmez. Raporun bittiği günden sonrası için yeni rapor ya da başka bir belge yoksa o günler mazeretsiz sayılır.
Ücretiniz ödeme gününden itibaren 20 gün içinde ödenmediyse iş görmekten kaçınma hakkınız vardır. Bu nedenle sözleşmeniz feshedilemez.[2] Kaçınma kararınızı işverene yazılı bildirmek, sonradan “mazeretsiz gelmedi” denmesini önler.
İzin Talebi Reddedilince Kendiliğinden İzne Çıkmak
İşveren yıllık izin vermediyse “hakkım var” diyerek işe gelmemek devamsızlık sayılır. Bir işçi, kızının üniversite kaydı için yıllık izin istemiş, işveren iş yoğunluğu nedeniyle vermemiş, işçi üç gün gelmemiştir.
İlk derece mahkemesi, işverenin kabul etmediği izne kendiliğinden çıkmanın devamsızlık olduğunu ve kız çocuğunun kayıt işleminin geçerli mazeret sayılamayacağını kabul etti. Bölge adliye mahkemesi istinafı reddetti, Yargıtay da bu kararı onadı ve kıdem ile ihbar tazminatı verilmedi.[3]
Çıkış yolu basittir: izin dilekçenizin işverence yazılı onaylandığını görmeden işyerini bırakmayın. Sözlü “olur” ileride ispatlanamaz.
Yeni İş Bulup İşe Gitmemenin Sonucu
Başka bir işte çalışmaya başlamak, devamsızlık için mazeret değildir. Bir işçi kadrolu olarak başka bir kamu kurumunda işe başlamak için kıdem tazminatıyla çıkış istemiş, işveren talebi kabul etmeyip “gelmezseniz devamsızlık sayılır” diye yazmış, işçi yine de gitmiştir.
Yargıtay, başka bir kamu kurumunda çalışmak amacıyla sözleşmeyi bitirmenin haklı sayılamayacağını, devamsızlık için de haklı mazeret olmadığını belirtti. İşveren devamsızlıktan haklı fesih yapmış olduğundan kıdem tazminatı talebinin reddi yerindeydi (karar, davacının ücretinin belirlenmesi yönünden bozuldu).[4] Yeni işe başlamadan önce yazılı ayrılma anlaşması ya da süreli istifa yolunu kullanın.
Çıkarıldığınızda İlk Haftanın Kontrol Listesi
Süreler çıkarıldığınız gün işlemeye başlar. Aşağıdaki sıra, kaybedilmemesi gereken adımları öne alır.
- Gerekçeyi yazılı alın. Fesih sonucunu doğuran bildirimler her halde yazılı yapılır.[5] Teslim tarihini not edin, bir ay oradan sayılır.
- Gelmediğiniz günleri takvime yazın. Her gün için rapor, e-Nabız kaydı, hastane belgesi ya da yazışma bulun.
- Noter ya da KEP ile itiraz gönderin. Mazeretinizi, belgelerinizi ve çalışmaya hazır olduğunuzu yazın.
- Hizmet dökümünüze bakın. e-Devlet’te işten çıkış kodunu görün, 48 yazıyorsa itirazınızı sonraki adımlara ekleyin.
- Bir ay dolmadan arabulucuya gidin. İşe iade için başvuru süresi tebliğden itibaren bir aydır.
İtiraz İhtarnamesinin Zamanlaması
İtirazınızı, işveren devamsızlık tutanağı tutmadan önce yazılı yapmanız ispatta fark yaratır. Bir işçi, tutanaklardan önce işverene sözleşmesinin haksız feshedildiğini bildiren noter ihtarı çekmişti. İşverenin sizi işyerine hiç almadığı bir durumdaysanız bakmanız gereken yazı eylemli (fiili) fesih yazısıdır.
İlk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi, ihtarın tarihi ve içeriği ile tutanakların işverence her zaman düzenlenebilecek belgeler olması birlikte değerlendirildiğinde sözleşmenin işverence feshedildiğini kabul etti. Yargıtay kıdem ve ihbar yönünden işverenin itirazlarını yerinde görmedi, dosyayı ücretin tespiti ve fazla çalışma hesabı yönünden bozdu.[6]
İhtarnamede şunlar yer almalıdır: hangi günler gelmediğiniz, nedeni, ekli belgeler, işe devam etmeye hazır olduğunuz ve fesih bildirimi yapıldıysa buna itirazınız. Çıkarılma sözlü ya da mesajla bildirildiyse sözlü çıkarılma sonrası yapılacaklar ayrıca anlatılıyor. Tek cümlelik “haksız çıkarıldım” yeterli bir metin değildir.
Devamsızlık Feshinde de Kalan Alacaklar
Devamsızlık haklı fesih sayılırsa kıdem ve ihbar tazminatını kaybedersiniz. Ödenmemiş ücret, kullanılmamış yıllık izin ücreti ve fazla çalışma gibi alacaklar ise fesih sebebinden bağımsızdır.
Yıllık izin ücreti, sözleşmenin hangi nedenle biterse bitsin kullanılmayan izin günleri için ödenir.[7] Yukarıdaki Y. 9. HD E.2026/1492 dosyasında bu kalemler kıdem ve ihbardan ayrı alacaklar olarak istenmiş ve hüküm altına alınmıştır.
Fesih Geçersizse Kıdem ve İhbar Hesabı
Eşik dolmamışsa ya da işveren ispatlayamazsa kıdem ve ihbar tazminatı doğar. Örnek: aylık brüt 40.000 TL, ek ödemesi olmayan, 4 yıl 2 ay çalışmış bir işçi.
| Kalem | Hesap | Brüt tutar |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | 40.000 TL × (4 + 2/12) yıl | 166.666,67 TL |
| İhbar tazminatı | 3 yıldan fazla kıdemde 8 hafta, 56 gün × 40.000/30 | 74.666,67 TL |
| Toplam | 241.333,34 TL |
Yerleşik uygulamaya göre kıdem tazminatı için en az bir yıl çalışmış olmanız gerekir. Yıllık tutar tavanı aşamaz, 01.07.2026-31.12.2026 arasında biten sözleşmelerde tavan 73.729,87 TL’dir ve örnekteki ücret bu sınırın altında kaldığı için tavan devreye girmez.[8] Tutarlar brüttür, vergi kesintileri ayrıca düşer.
İşe İade Yolu ve 10 İş Günü Kuralı
En az altı aylık kıdemi olan ve 30 ya da daha fazla işçi çalıştıran işyerindeki belirsiz süreli işçi, fesih bildiriminden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurarak işe iade isteyebilir. Anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılır ve devamsızlığın gerçekleştiğini işveren ispatlar.[9]
İşverenin fesih hakkını da süresinde kullanması gerekir. Devamsızlığı öğrendiği günden başlayarak altı iş günü, her halde fiilden itibaren bir yıl geçtikten sonra fesih yetkisi kullanılamaz.[10]
Bir işe iade dosyasında devamsızlığa dayanan fesih, altı iş günlük süre geçtiği için geçersiz bulunmuştu. İşçi karar kesinleşince noter ihtarıyla işe başlatılmasını istedi, işveren bir ay içinde işe başlatmayınca fesih kesinleşti ve işçi kıdem, ihbar, işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücretini istedi (ilk derece mahkemesi kabul etti). Yargıtay işçinin kesinleşen karardan sonra 10 iş günü içinde işverene başvurması gerektiğini, başvurunun gerçekten işe başlama niyetiyle yapılmasını aradığını yazdı ve yalnız yıllık izin hesabı nedeniyle kararı bozdu.[11]
Bu yüzden işe iade kararı kesinleştiğinde tebliği hemen takvime işleyin. On iş gününü kaçıran işçi için fesih geçerli sayılır.[12]
SGK Çıkış Kodu ve İşsizlik Ödeneği
Devamsızlık gerekçesi SGK’ya 48 koduyla bildirilir, işverenin haklı sebep göstermeden feshi ise 04 koduyla bildirilir.
İşsizlik sigortası, kasıt ve kusuru olmaksızın işini kaybedenleri korur.[13] Kod 48 görünüyorsa başvuruyu yine de feshi izleyen günden itibaren 30 gün içinde yapın, gecikilen süre ödenek süresinden düşer.[14] Kodun yanlışlığını arabuluculukta ve davada ayrıca ileri sürün.
Devamsızlıkla İşten Çıkarma Hakkında Sık Sorulan Sorular
En çok sorulan soruların kısa cevapları aşağıdadır.
Bu yazı genel bilgi içindir ve her somut olayın sonucunu göstermez. Gelmediğiniz günler, mazeret belgeleriniz ve işyerindeki işçi sayısı sonucu değiştirebileceğinden süreniz dolmadan dosyanızı bir avukata danışın.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu m.25/II-g ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.34 ↩
- Y. 9. HD E.2026/527 K.2026/2539, 24.03.2026 (gerekçe ilk derece mahkemesine ait, BAM esastan ret, Yargıtay HMK m.370/1 onama) ↩
- Y. 9. HD E.2026/802 K.2026/2925, 01.04.2026 (gerekçe Yargıtay’a ait, ücret hesabı yönünden bozma) ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.109/1, 7555 sayılı Kanun m.23 ile değişik ↩
- Y. 9. HD E.2026/1492 K.2026/3949, 28.04.2026 (tespit ilk derece ve BAM’a ait, Yargıtay bu yönden işveren temyizini kabul etmedi) ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.59/1 ↩
- ÇSGB kıdem tazminatı tavanı, 01.07-31.12.2026 dönemi ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.18/1 ve m.20/1-2 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.26/1 ↩
- Y. 9. HD E.2025/10117 K.2026/969, 05.02.2026 (işe iade ve 6 iş günü tespiti ilk derece, m.21 ilkesi ve bozma Yargıtay’a ait) ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.21/6 ↩
- 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu m.47/c ↩
- 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu m.48 ↩