İçeriğe geç
www.iscirehberi.com iscirehbericom
Arabuluculuk

İş Davası Açma Rehberi: Belgeden Temyize İşçinin 9 Adımı

Yayın:

İş davası açmak isteyen işçi önce sürelerini not eder, belgelerini toplar, istediği her alacağı tek listede yazar ve arabulucuya başvurur. Anlaşma çıkmazsa son tutanakla iş mahkemesine dilekçe verilir, harç ve gider avansı yatırılır, duruşma ve bilirkişi raporundan sonra karar çıkar, karara karşı istinaf ve şartları varsa temyiz yolu açılır.

İşe iade için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulur, anlaşma çıkmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılır; ücret ve tazminat alacaklarında zamanaşımı beş yıldır. Son tutanakta adı geçmeyen alacak davada usulden reddedilir, cevap dilekçesi, bilirkişi raporuna beyan ve istinaf süreleri ise iki haftadır.

İş Davası Sürecinin Takvim Tablosu

Tablo, işten çıkışınızdan karar kesinleşene kadar sizin elinizde olan işleri ve bunlara bağlı kanuni süreleri sıralıyor. Mahkemenin kendi takvimi dosyadan dosyaya değiştiği için yalnız kanunda yazan süreler verildi. Dava açacağınız adliyenin seçimi iş davasının hangi mahkemede açılacağı ayrıca anlatılıyor.

Adım Sizin yapacağınız iş Kanuni süre
1 Fesih tarihini ve son günleri yazmak İşe iade için tebliğden itibaren 1 ay, alacaklar için 5 yıl
2 Belge klasörünü kurmak Arabuluculuktan önce
3 Talep listesini çıkarmak Başvuru gününe kadar
4 Arabulucuya başvurmak Arabulucu 3 hafta, zorunlu halde +1 hafta
5 Dava dilekçesini vermek İşe iadede son tutanaktan itibaren 2 hafta
6 Harç ve gider avansını yatırmak Dava açılırken, eksikse 2 haftalık kesin süre
7 Cevabı okumak, duruşmaya hazırlanmak İşverenin cevabı tebliğden itibaren 2 hafta
8 Bilirkişi raporuna beyan vermek Rapor tebliğinden itibaren 2 hafta
9 Kararı istinaf ya da temyiz etmek Karar tebliğinden itibaren 2 hafta

1. Adım: Fesih Tarihi ve Son Günlerin Kaydı

İşten çıkarıldığınız gün, kaçırılması en pahalı süreyi başlatır. İşe iade istiyorsanız fesih bildiriminin size tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmanız gerekir.[1] Bu süre geçerse işe iade yolu kapanır, alacak talepleriniz ise sürer.

Ücret, fazla mesai ve benzeri ücret alacaklarında zamanaşımı beş yıldır. Kıdem, ihbar, kötüniyet tazminatı ve kullanılmayan yıllık izin ücreti için de süre aynıdır.[2] Arabuluculuk bürosuna başvurduğunuz günden son tutanağa kadar geçen sürede zamanaşımı durur.[3]

Fesih yazısının size hangi gün ulaştığını not edin. İşe iade için bir aylık süre işten ayrıldığınız günden değil, bildirimin tebliğinden başlar.

2. Adım: Belge Klasörünün Kurulması

Davanın sonucunu çoğu zaman mahkemeye ilk gün sunduğunuz belgeler belirler. Dava ve cevap dilekçesiyle birlikte bütün delillerin hangi iddiayı ispatladığı yazılarak bildirilir.[4] Klasöre şunları koyun:

  • e-Devlet’ten SGK hizmet dökümü ve işyeri bilgileri
  • Elinizdeki bordrolar, iş sözleşmesi ve maaşın yattığı banka hesap dökümü
  • Fesih yazısı, ihtarname ya da işten çıkışı gösteren mesaj
  • Giriş-çıkış kayıtları, vardiya çizelgesi ve iş yazışmaları
  • Çalışma düzeninizi bilen tanıkların ad, soyad ve iletişim bilgisi

Fazla mesai iddianız varsa hangi kaydın neyi ispatladığını Fazla Mesai Delil Defteri: Hangi Kayıt Ne İspatlar yazısında tek tek bulabilirsiniz.

Dava klasörünüzde olsun

3. Adım: Talep Listesinin Çıkarılması

Arabulucuya gitmeden önce isteyeceğiniz her alacağı ayrı satıra yazın. Son tutanakta adı geçmeyen alacak için arabuluculuk şartı yerine gelmemiş sayılır ve o talep davada esasa girilmeden reddedilir. Tutanak sonrası dava süresini iş davası takviminden kontrol edin.

Yargıtay bir şoförün davasında bunu açıkça bozma sebebi yaptı. Son tutanakta ücret, kıdem, ihbar, fazla mesai, izin, hafta tatili ve genel tatil alacakları yazılıydı ama asgari geçim indirimi yoktu. Daire, asgari geçim indirimi talebi hakkında dava şartı yokluğundan usulden ret kararı verilmesi gerektiğini belirterek kararı bozdu.[5]

Fesih türüne göre hangi kalemlere hak kazandığınızı Fesih Türüne Göre Alacak Listesi ve Toplam Hesap yazısından kontrol edebilir, yaklaşık tutarı tüm işçi alacakları hesaplama aracıyla çıkarabilirsiniz. Hangi taleplerde arabulucuya gitmenin şart olduğunu Hangi İş Davasında Arabulucu Şart? Talep Kontrol Listesi yazısında görebilirsiniz.

4. Adım: Arabuluculuk Başvurusu ve Son Tutanak

Kıdem, ihbar, ücret ve işe iade gibi taleplerde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.[6] Başvuru işverenin yerleşim yerindeki ya da işi yaptığınız yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Arabulucu dosyayı görevlendirildiği günden itibaren üç hafta içinde bitirir, zorunlu hallerde süre en çok bir hafta uzar.[7]

İlk toplantıya geçerli mazeret göstermeden katılmayan taraf, davayı kazansa bile yargılama giderlerinin yarısını öder ve lehine vekalet ücretinin yalnız yarısına hükmedilir.[8] Davete bu yüzden kendiniz ya da avukatınız aracılığıyla mutlaka katılın. Başvuruda hangi belgelerin gerektiğini Arabuluculuğa Nasıl Başvurulur? İşçi İçin Belge Listesi ve Adımlar, işe iade başvurusunun hazır metnini ve takvimini İşe İade Arabuluculuk Başvurusu: Hazır Metin, Takvim ve Kontrol yazısında bulabilirsiniz.

Son tutanak tarihinden sonra doğan alacaklar için ayrıca arabulucuya başvurmanız gerekir. Yargıtay, son tutanak tarihinden sonraki döneme ait alacaklar için arabuluculuk şartının yerine gelmediğini ve bu kısmın usulden ret edilmesi gerektiğini belirterek kararı bozdu.[9] Çalışırken açılacak davada sıra ve hesap için Çalışırken İstenebilen İşçi Alacakları: Hesap ve Başvuru Sırası yazısına bakabilirsiniz.

Avukatla gidip gitmemek sizin kararınızdır. Avukat tutarsanız neyi ödeyeceğiniz Arabuluculukta Avukat Tutan İşçi Ne Öder yazısında anlatılıyor. Avukat şart mı sorusunu Arabuluculukta Avukat Şart mı? İşçinin Karar ve Hazırlık Listesi yazısı ele alıyor.

5. Adım: Dava Dilekçesi ve Mahkeme Seçimi

Dava, işverenin dava tarihindeki yerleşim yerindeki ya da işin yapıldığı yerdeki iş mahkemesinde açılır.[10] Dilekçeye son tutanağın aslı ya da arabulucu onaylı örneği eklenir, eklenmezse mahkeme bir haftalık kesin süre verir ve süre geçerse dava usulden reddedilir.[11]

Belirsiz alacak davası 7589 sayılı Kanunla 31.07.2026 tarihinden itibaren yürürlükten kalktı.[12] Bugün açılan davada tutarın kesin bilinmediği alacaklar kısmi dava olarak istenir. Talep tahkikat sona erene kadar bir defaya mahsus artırılabilir ve artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinden kesilmiş sayılır.[13]

Hazır dilekçe metinleri için alacak davasında Kıdem ve İhbar Davası Dilekçesi: Hazır Metin, işe iadede İşe İade Davası Dilekçesi: Doldurulabilir Hazır Metin, artırım planı için Kısmi Dava Dilekçesi: Alacak Kalemleri ve Artırım yazılarını kullanabilirsiniz.

6. Adım: Harç, Gider Avansı ve Adli Yardım

Davacı, dava açarken yargılama harçlarını ve Adalet Bakanlığının her yıl yayımladığı tarifedeki gider avansını mahkeme veznesine yatırır.[14] Avans dava sırasında yetmezse mahkeme tamamlamanız için iki haftalık kesin süre verir.[15] Güncel tutarı dilekçeyi vereceğiniz adliyenin veznesinden ya da UYAP’tan öğrenin.

Gideri ödeyecek gücünüz yoksa adli yardım isteyebilirsiniz. Kendinizin ve ailenizin geçimini önemli ölçüde zorlaştırmadan ödeyemeyecek durumdaysanız ve talebiniz açıkça dayanaksız değilse mahkeme bu talebi değerlendirir.[16] Arabuluculukta anlaşma çıkmazsa iki saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir; iki saati aşan görüşmelerde aşan kısmı taraflar karşılar. Bu tutarlar yargılama giderinden sayılır.[17]

7. Adım: Cevap Dilekçesi, Ön İnceleme ve Tanıklar

İş mahkemesinde basit yargılama usulü uygulanır.[18] İşveren dilekçenin tebliğinden itibaren iki hafta içinde cevap verir, mahkeme gerekirse bir defaya mahsus en çok iki haftalık ek süre tanır. Bu usulde cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi verilmez.[19]

İlk duruşmada hakim dava şartlarını ve zamanaşımı itirazını dinler, tarafların anlaşamadığı noktaları tutanağa yazar ve sizi sulhe teşvik eder.[20] Tahkikat bu tutanağa göre yürür. Tanıklarınıza hangi yıllarda, hangi vardiyada birlikte çalıştığınızı önceden hatırlatın, çünkü tanığın bilgi kaynağı duruşmada sorulur.

8. Adım: Bilirkişi Raporuna Beyan

Alacak hesabını genellikle bilirkişi yapar ve rapor size tebliğ edilir. Eksik ya da belirsiz gördüğünüz noktalar için tebliğden itibaren iki hafta içinde ek rapor, açıklama ya da yeni bilirkişi isteyebilirsiniz.[21]

Beyanınızda raporun esas aldığı ücreti, çalışma süresini ve fazla mesai saatlerini kendi belgelerinizle karşılaştırın. Kısmi dava açtıysanız artırım, tahkikat sona erene kadar yapılabilir; bu yüzden bilirkişi raporu gelince artırımın gerekip gerekmediğini değerlendirin.

Mahkemede iki haftalık süreler

9. Adım: Karar, İstinaf ve Temyiz

Karara karşı istinaf süresi, kararın size tebliğinden itibaren iki haftadır.[22] Bölge adliye mahkemesinin kararına karşı da tebliğden itibaren iki hafta içinde temyize gidilebilir.[23]

Temyiz için dava değerinin kanundaki parasal sınırı aşması gerekir. Bu sınır her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir ve davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınır; bu yüzden davanın açıldığı tarihte geçerli rakama bakın. Temyiz yolunun açık olup olmadığını dosyanızı yürüten avukattan teyit edin.[24]

İşe iade davasında istinaf incelemesi son aşamadır. Bölge adliye mahkemesi bu davada kesin karar verir ve Yargıtay’a gidilemez.[25] Alacak davasında ise karar temyizle Yargıtay’a taşınabilir ve kesinleşme bu aşamadan sonra gerçekleşir.

Kanun yolu süreleri kararın tebliğ edildiği günden işlemeye başlar. Elektronik tebligat, mesajın elektronik adresinize ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır; ulaşma tarihini ve tebliğ gününü kaydedin.[26]

İş Davası Açma Hakkında Sık Sorulan Sorular

Aşağıda işçilerin en çok sorduğu beş soru kısa cevaplarıyla yer alıyor.

Bu yazı genel bilgi verir ve her dosyanın kendine özgü süre, delil ve hesap sorunları vardır. Dava açmadan önce belgelerinizi bir avukata göstermeniz hak kaybını önler. İşten çıkarıldıysanız ve işe dönmek istiyorsanız işe iade dilekçesinin hazır metni işinize yarar.

Kaynaklar

  1. 4857 sayılı İş Kanunu m.20/1 ↩
  2. 4857 sayılı İş Kanunu m.32 ve Ek m.3 ↩
  3. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/17 ↩
  4. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.318 ↩
  5. Yargıtay 9. HD, E.2026/1682 K.2026/4343, 11.05.2026 ↩
  6. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1 ↩
  7. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/5 ve m.3/10 ↩
  8. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/12 (7531 sayılı Kanunla değişik ikinci cümle) ↩
  9. Yargıtay 9. HD, E.2026/3800 K.2026/4424, 13.05.2026 ↩
  10. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.6/1 ↩
  11. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/2 ↩
  12. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.107 (7589 sayılı Kanun m.19 ile mülga) ↩
  13. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109/4 (7589 sayılı Kanunla ek) ↩
  14. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.120/1 ↩
  15. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.120/2 ↩
  16. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.334/1 ↩
  17. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/14 ↩
  18. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.7/1 ↩
  19. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.317/2 ve m.317/3 ↩
  20. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.320/2 ↩
  21. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.281/1 ↩
  22. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.345/1 ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.7/4 ↩
  23. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.361/1 ↩
  24. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.362/1-a ve Ek m.1 ↩
  25. 4857 sayılı İş Kanunu m.20/3 ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.8/1-a ↩
  26. 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a ↩