İşe İade Dava Dilekçesi: Doldurulabilir Hazır Metin ve İddia Cümleleri

İşe iade dava dilekçesi, arabuluculukta anlaşma çıkmayan işçinin son tutanaktan sonraki iki hafta içinde iş mahkemesine verdiği, feshin geçersiz sayılmasını ve işe dönmeyi istediği dilekçedir. Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmuş olmalıdır; adli tatil iki haftalık dava süresini uzatmaz ve bir gün geç verilen dilekçe esasa girilmeden reddedilir.

Dava hakkı için işyerinde en az 30 işçi çalışması, aynı işverende en az 6 aylık kıdem, belirsiz süreli sözleşme ve işveren vekili olmamak gerekir. Dilekçeye tazminat tutarı yazılmaz: işe başlatmama tazminatını ve en çok dört aylık boşta geçen süre ücretini mahkeme dava tarihindeki ücret üzerinden kendisi belirler. Dilekçe avukatsız, kendi adınıza da verilebilir.

İşe İade Hakkı İçin Ön Kontrol

İşe iade davası her işçiye açık değildir. Kanun iş güvencesini dört şarta bağlar ve bunlardan biri eksikse mahkeme feshin sebebine hiç bakmadan davayı reddeder.^[1]

Şart	Nereden kontrol edersiniz
İşyerinde en az 30 işçi çalışıyor (aynı işkolundaki işyerleri toplanır)	SGK hizmet dökümündeki işyeri sicil numarası, işyerindeki kadro bilgisi
Aynı işverende en az 6 aylık kıdeminiz var (yer altı işlerinde aranmaz)	e-Devlet SGK hizmet dökümünde giriş ve çıkış tarihleri
Sözleşmeniz belirsiz sürelidir	İş sözleşmesindeki bitiş tarihi kaydı. Sözleşme bir süreye bağlanmamışsa belirsiz süreli sayılır[2]
İşletmenin ya da işyerinin bütününü yöneten ve işçi alıp çıkarma yetkisi olan işveren vekili değilsiniz	Görev tanımı, imza yetkisi yazısı

Altı aylık sürede aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen çalışma birleştirilir. Otuz işçi sayısında da işverenin aynı işkolundaki bütün işyerleri birlikte sayılır.^[3]

Şartlardan biri eksikse işe iade yerine kıdem, ihbar ya da kötüniyet tazminatı gibi parasal alacaklar gündeme gelir. Bu durumda bu dilekçe değil, alacak davası dilekçesi kullanılır.

İki Haftalık Dava Süresinin Hesabı

Dava, arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği günden itibaren iki hafta içinde açılır. Bu süreden önce de bir süre işler: fesih bildiriminin size tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmuş olmanız gerekir.^[4]

Süre, son tutanaktaki günün haftaya denk gelen aynı gününde biter. Örneğin son tutanak bir perşembe günü imzalandıysa dava için son gün iki hafta sonraki perşembedir, o gün resmi tatile denk gelirse süre izleyen ilk iş günü mesai bitiminde dolar.^[5] Dilekçeyi UYAP üzerinden elektronik ortamda veriyorsanız süre o günün sonunda biter.^[6]

Temmuz-ağustostaki adli tatil bu süreyi uzatmaz. İşçilerin iş sözleşmesinden doğan davaları adli tatilde de görüldüğü için, adli tatile tabi işlerdeki bir haftalık uzatma bu davaya uygulanmaz.^[7]

Bu iki haftalık süre, Yargıtay uygulamasında hak düşürücü süre sayılır. Bir gün geç verilen dilekçe, haklı olsanız bile esasa girilmeden reddedilir.

Arabuluculuk süreci boyunca fesihten sonraki bir aylık başvuru süresi işlemez, iki haftalık dava süresi ise ancak son tutanakla başlar. Kanun, arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımının durduğunu ve hak düşürücü sürenin işlemediğini açıkça söyler.^[8]

Arabulucuya hiç gitmeden doğrudan dava açtıysanız dava usulden reddedilir. Ret kararı kesinleşip size resen tebliğ edildikten sonra iki hafta içinde arabulucuya başvurma imkanı yeniden açılır.^[9]

Fesih Yazısına Göre Seçilecek İddia Cümleleri

Dilekçenin kalbi, feshin neden geçersiz olduğunu anlatan paragraftır. Elinizdeki fesih yazısını açın ve aşağıdaki üç durumdan hangisine uyduğuna bakın, birden fazlası uyuyorsa hepsini yazın. Kıdem ve ihbar tazminatını da isteyecekseniz kıdem ve ihbar davası dilekçesi hazır metniyle birlikte kullanılabilir.

Sebep Gösterilmeyen Fesih

İşveren fesih bildirimini yazılı yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin biçimde belirtmek zorundadır.^[10] Sözlü çıkarma, WhatsApp mesajı ya da yalnızca “iş sözleşmeniz sona ermiştir” yazan bir kağıt bu şartı karşılamaz.

Dilekçeye eklenecek cümle: “Fesih bildiriminde hiçbir sebep gösterilmemiş, yalnızca iş sözleşmemin sona erdirildiği bildirilmiştir. Yazılı ve sebebi açıkça belirtilmiş bir fesih bildirimi yapılmadığından fesih geçersizdir.”

Savunma Alınmadan Yapılan Fesih

Fesih sebebi işe geç gelme, verim düşüklüğü, kurala uymama gibi sizin davranışınıza ya da performansınıza dayanıyorsa işveren önce yazılı savunmanızı almak zorundadır. Bu kural, işverenin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık nedeniyle derhal fesih hakkını etkilemez.^[11]

Dilekçeye eklenecek cümle: “Fesih bildiriminde davranışlarım gerekçe gösterilmiş, ancak fesihten önce benden yazılı ya da sözlü herhangi bir savunma istenmemiştir. Savunma alınmadan yapılan fesih usule aykırı olduğundan geçersizdir.”

Gerçeği Yansıtmayan Fesih Sebebi

Yazıda bir sebep var ama doğru değilse, ya da asıl sebep başkaysa bu bölümü kullanın. Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir, siz yalnızca asıl sebebin başka olduğunu iddia ediyorsanız onu ispatlarsınız.^[12]

Kanun bazı sebepleri baştan geçersiz sayar: sendika üyeliği, işverene karşı şikayette bulunmak ya da dava açmak, hamilelik, doğum, din, cinsiyet, medeni hal ve bekleme süresindeki raporlu devamsızlık bunlardandır.^[13] Durumunuz bunlardan birine uyuyorsa bunu açıkça yazın ve tarihleriyle anlatın.

Dilekçeye eklenecek cümle: “Fesih bildiriminde [yazıdaki gerekçe] gösterilmiştir. Bu iddia gerçeği yansıtmamaktadır, çünkü [kısa açıklama ve tarih]. Feshin asıl sebebi [asıl sebep] olup fesih geçerli bir sebebe dayanmamaktadır.”

İşe İade Dava Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki metin, avukatsız dava açacak bir işçi için hazırlandı. Köşeli parantezleri kendi bilgilerinizle doldurun, 4. paragrafa bir önceki bölümden size uyan cümleyi yerleştirin, uymayan kısımları silin. Dava açmadan önce arabulucuya başvuracaksanız işe iade arabuluculuk başvurusu metnini de hazırlayın.

Sonuç bölümündeki istemleri isterseniz ayrı satırlarda numaralandırabilirsiniz. Önemli olan her talebin açıkça yazılmasıdır.

Boşta Geçen Süre ve İşe Başlatmama Tazminatı Talebi

İşe iade dilekçesinde iki parasal talep yer alır ama bunlara sizin tutar yazmanız gerekmez. Mahkeme, işe başlatmama tazminatını ve boşta geçen süre ücretini dava tarihindeki ücretinizi esas alarak kendisi parasal olarak belirler.^[14]

• İşe başlatmama tazminatı: Kararın ardından başvurunuza rağmen işveren sizi bir ay içinde işe başlatmazsa ödenir, en az dört en çok sekiz aylık ücret tutarındadır.^[15]
• Boşta geçen süre ücreti: Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığınız süre için en çok dört aya kadar doğmuş ücret ve diğer haklarınızdır.^[16]

Bu kalemler için dilekçeye “belirsiz alacak davası” ibaresi yazmayın. Belirsiz alacak davasını düzenleyen hüküm 7589 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı, işe iadede ise zaten tutarı mahkeme belirlediği için böyle bir nitelendirmeye gerek yoktur.^[17]

Dava kazanılıp karar kesinleştiğinde, kararın size tebliğinden itibaren on işgünü içinde işverene yazılı olarak işe başlamak için başvurun. Bu başvuru yapılmazsa fesih geçerli sayılır ve tazminat hakkınızı kaybedersiniz.^[18]

İşe dönerseniz fesih sırasında peşin ödenmiş ihbar ücreti ve kıdem tazminatı, size yapılacak ödemelerden düşülür. İşe başlatılmazsanız ve size bildirim süresi verilmemişse o sürenin ücreti ayrıca ödenir.^[19]

Teslimden Önce Son Kontrol

Dilekçeyi adliyedeki ön büroya (tevzi bürosu) vermeden önce aşağıdaki listeyi tek tek işaretleyin. Eksik bir adres veya imza davayı hemen düşürmez ama size süre verilir ve dosya gecikir.^[20]

1. Bugün, son tutanak tarihinden itibaren iki haftalık sürenin içinde misiniz?
2. Mahkeme olarak işverenin yerleşim yeri ya da işi yaptığınız yerin iş mahkemesini yazdınız mı?^[21]
3. İşverenin unvanını ticaret sicilindeki tam haliyle, kendi T.C. kimlik numaranızı eksiksiz yazdınız mı?
4. Fesih yazınıza uyan iddia cümlesini 4. paragrafa koydunuz mu?
5. Son tutanağın aslını ya da arabulucu onaylı örneğini eklediniz mi?
6. Dilekçeyi işverenin sayısı kadar fazladan çoğalttınız mı, son sayfayı imzaladınız mı?

Son tutanak eklenmezse mahkeme bir haftalık kesin süre verir, bu sürede sunulmazsa dava işverene tebliğ edilmeden usulden reddedilir.^[22] Harç ve gider avansı tutarını ön büro dilekçeyi kaydederken hesaplar.

İşe İade Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

İşçilerin dilekçeyi verirken en çok takıldığı noktalar şunlar.

Buradaki hazır metin, sık görülen fesih durumlarına göre hazırlanmış genel bir örnektir ve her dosyanın ayrıntısını karşılamaz. Dilekçeden önce arabulucuya gitmeniz gerekir; başvuru adımlarını oradan izleyin. Süre ya da şartlar konusunda tereddüdünüz varsa dilekçeyi vermeden önce bir avukata danışmanız yerinde olur.

Kaynaklar

1. 4857 sayılı İş Kanunu m.18/1 ve m.18/son ↩
2. 4857 sayılı İş Kanunu m.11/1 ↩
3. 4857 sayılı İş Kanunu m.18/4 ↩
4. 4857 sayılı İş Kanunu m.20/1 ↩
5. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.92/2 ve m.93/1 ↩
6. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.445/4 ↩
7. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.103/1-ç ve m.104 ↩
8. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/17 ↩
9. 4857 sayılı İş Kanunu m.20/1, son cümle ↩
10. 4857 sayılı İş Kanunu m.19/1 ↩
11. 4857 sayılı İş Kanunu m.19/2 ↩
12. 4857 sayılı İş Kanunu m.20/2 ↩
13. 4857 sayılı İş Kanunu m.18/3 ↩
14. 4857 sayılı İş Kanunu m.21/4 ↩
15. 4857 sayılı İş Kanunu m.21/1 ve m.21/2 ↩
16. 4857 sayılı İş Kanunu m.21/3 ↩
17. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.107 (Mülga: 7589 sayılı Kanun m.19) ↩
18. 4857 sayılı İş Kanunu m.21/6 ↩
19. 4857 sayılı İş Kanunu m.21/5 ↩
20. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119/2 ↩
21. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.6/1 ↩
22. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/2 ↩
23. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.445/2 ↩