Evlenen kadın işçi, evlilik tarihinden sonraki bir yıl içinde kendi isteğiyle işten ayrılırsa ve işyerinde en az bir yıl çalışmışsa kıdem tazminatı alır. Hak, ayrılmanızın sebebini kanun saydığı için doğar, işverenin onayına bağlı değildir.[1]
Fesih dilekçesi nikahtan sonra verilmelidir; nikahtan önce verilen dilekçe kıdem hakkı doğuran fesih sayılmaz. Bildirim süresi beklemek zorunlu değildir ve ihbar tazminatı doğmaz. SGK çıkış kodu 13 olmalıdır, kıdem tazminatının zamanaşımı ise ayrılış tarihinden itibaren beş yıldır.
Hakkın Dört Şartı
Kıdem tazminatına giden yol dört koşulun birlikte bulunmasına bağlıdır. Dördünden biri eksikse ayrılış sıradan istifa sayılır.
- Kadın işçi olmak. Madde metni yalnız kadının evlenmesinden söz eder.
- Resmi nikahla evlenmiş olmak. Dini nikah bu hakkı doğurmaz.
- Evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde sözleşmeyi kendi arzusuyla sona erdirmek.
- İşyerinde en az bir yıl çalışmış olmak. Bu şart nikah tarihine değil, ayrıldığınız tarihe göre aranır.
Evlilik izni ayrı bir haktır ve ücretli iznin dayanağı başka bir maddedir. İzin konusu için evlenen işçinin ücretli izni yazısına bakabilirsiniz.
Dilekçe Sırası: Önce Nikah, Sonra Fesih
En sık yapılan hata, ayrılma kararını nikahtan önce yazıya dökmektir. Yargıtay fesih beyanının evlilikten sonra yapılmasını arar ve evlilik gerçekleşmeden verilen dilekçeyi kıdem hakkı doğuran fesih saymaz.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi önüne gelen bir dosyada işçi, evlilik sebebiyle ayrıldığını yazdığı dilekçeyi nikahtan iki gün önce vermişti. Dairenin kararına göre evlilik tarihi fesih tarihinden sonra olduğu için evlilik sebebiyle fesih şartları oluşmadı ve kıdem tazminatı talebi reddedilmeliydi.[2]
| Dilekçe ve ayrılış zamanı | Sonuç |
|---|---|
| Dilekçe ve ayrılış nikahtan önce | Sıradan istifa, evlilik feshi sayılmaz |
| Nikahtan sonra, bir yıl dolmadan, yazılı dilekçe | Evlilik sebebiyle fesih, kıdem hakkı doğar |
| Nikahtan bir yıl sonra | Süre geçmiştir, sıradan istifa |
Nikahtan önce “evleneceğim, ayrılıyorum” dilekçesi verdiyseniz ve ayrılış nikahtan sonraya kaldıysa, güvenli yol nikahtan sonra yeni bir dilekçe vermektir. Eski dilekçeye güvenmeyin.
Bir Yıllık Sürenin Sayımı
Süre nikah tarihinden başlar. Örneğin 14 Mart günü nikahı kıyılan işçinin hakkını kullanabileceği son tarih ertesi yılın 14 Mart günüdür.
| Olay | Tarih |
|---|---|
| Nikah | 14 Mart |
| Dilekçeyi vermek için en erken gün | 14 Mart (nikah günü, nikahtan sonra) |
| Son gün | Ertesi yılın 14 Mart günü |
Sayımda tartışma çıkmaması için dilekçeyi son güne bırakmayın. Dilekçenin işverene ulaştığı tarih de bu sayıma girer, bu yüzden alındı imzası şarttır.
Fesih sonucunu doğuran bildirimler her halde yazılı yapılır.[3] Mesajla ya da sözlü söylenen ayrılma, ileride tarih tartışması çıkarır.
Evlilik Sebebiyle Fesih Dilekçesi
Dilekçede üç bilgi bulunmalıdır: nikah tarihi, evlilik sebebiyle ayrıldığınız ve ayrılış tarihi. Hangi maddeye dayandığınızı da yazarsanız işverenin dilekçeyi sıradan istifa olarak işlemesi zorlaşır. Emeklilik için ayrılıyorsanız hazır dilekçe metinleri emeklilik dilekçesi yazısında var.
[Gün]/[Ay]/[Yıl]
[İŞVEREN UNVANI]
İNSAN KAYNAKLARI BİRİMİNE
Konu: Evlilik sebebiyle iş sözleşmesinin feshi ve kıdem tazminatı
[İşe giriş tarihi] tarihinden bu yana [birim] biriminde [görev] olarak çalışmaktayım. [Nikah tarihi] tarihinde [ilçe] Evlendirme Dairesinde resmi nikahla evlendim, nüfus kayıt örneğim ektedir.
1475 sayılı İş Kanunu m.14/1 uyarınca evlendiğim tarihten itibaren bir yıl içinde, evlilik sebebiyle iş sözleşmemi bugün itibarıyla feshediyorum. Fesih tarihinin [ayrılış tarihi] olarak kabul edilmesini, kıdem tazminatım ile kullanmadığım yıllık izin ücretimin ve diğer işçilik alacaklarımın yasal sürede hesabıma yatırılmasını, SGK işten ayrılış bildiriminin buna uygun çıkış koduyla yapılmasını talep ederim.
Ek: Nüfus kayıt örneği
Ad Soyad: [ ]
T.C. Kimlik No: [ ]
Telefon: [ ]
[Ad Soyad]
(İmza)
Dilekçeyi iki nüsha hazırlayıp birine imza ve tarih attırın. İmzadan kaçınılırsa noter aracılığıyla göndermek en sağlam delildir.
İhbar Süresi Beklemek Gerekir mi?
Hayır. Yargıtay’ın aynı kararına göre fesih işverenin kabulüne bağlı değildir ve bildirim süresi verilerek kullanılması zorunlu değildir. Dilekçeyi verdiğiniz gün sözleşmeyi bitirebilirsiniz.
İşveren devir teslim için birkaç gün kalmanızı isteyebilir. Bu, hukuki zorunluluk değil karşılıklı anlaşma konusudur ve kalırsanız ayrılış tarihini dilekçeye yazılı olarak koymanız yeterlidir. Askere gitmek için ayrılanlarda da dilekçe düzeni benzerdir; örneği askerlik sevkiyle ayrılma yazısında görebilirsiniz.
Belgeler ve SGK Çıkış Kodu
İşverene vereceğiniz evraklar e-Devlet’ten alınan nüfus kayıt örneği ya da aile cüzdanı fotokopisidir. Evlilik tarihi bu belgelerden anlaşılır.
İşveren ayrılışınızı SGK’ya en geç 10 gün içinde bildirir.[4] SGK’nın çıkış nedenleri listesinde kod 13 “Kadın işçinin evlenmesi” olarak yer alır.[5]
Ayrıldıktan birkaç gün sonra e-Devlet hizmet dökümünüzden çıkış kodunu kontrol edin. Kod 13 yerine istifa kodu girilmişse dilekçenizin kopyası ve nikah belgesiyle düzeltme isteyin. Kod tek başına hakkı doğurmaz ama işverenin sizi sıradan istifa eden olarak kaydettiğini gösteren bir delildir.
Kıdem Tazminatının Hesabı
Her tam yıl için 30 günlük ücret ödenir, artan ay ve günler aynı oranda hesaba katılır.[6] Esas alınan ücret son giydirilmiş brüt ücrettir, yani çıplak maaşa yemek, yol ve düzenli yan ödemeler eklenir.
Hesaplamayı aşağıdaki araçla yapabilirsiniz.
İki örnek, formülün nasıl çalıştığını gösterir. Tavan, 01.07.2026 ile 31.12.2026 arasında sona eren sözleşmeler için aylık 73.729,87 TL’dir ve giydirilmiş ücret bu sınırı aşarsa tavan esas alınır.
| Kalem | Örnek 1 | Örnek 2 |
|---|---|---|
| Giydirilmiş brüt ücret | 39.500,00 TL | 85.000,00 TL |
| Hesapta esas alınan | 39.500,00 TL | 73.729,87 TL (tavan) |
| Çalışma süresi | 3 yıl 5 ay 8 gün | 6 yıl 2 ay 20 gün |
| Brüt kıdem tazminatı | 135.824,09 TL | 458.707,52 TL |
Tutarlar brüttür ve ödemeden damga vergisi kesintisi yapılır. Gelir vergisi kıdem tazminatından alınmaz. Net tutar için araçtaki sonucu esas alın.
Evlilik feshinde ihbar tazminatı doğmaz, çünkü ayrılan sizsiniz ve sözleşmeyi hakkınız olan yoldan bitiriyorsunuz. Kullanmadığınız yıllık izinlerin ücreti ve ödenmemiş son maaş ise ayrıca alacağınızdır. Hesap sırası için kıdem tazminatı alma adımları yazısına bakabilirsiniz.
İşveren Ödemezse
İşveren “istifa etmişsin” diyerek ödemekten kaçınabilir. Önce dilekçenin alındı kopyasıyla birlikte yazılı olarak ödeme isteyin, olumsuzsa arabulucuya başvurun. Arabuluculuk, kıdem tazminatı davasının açılabilmesi için dava şartıdır.[7]
Kıdem tazminatının zamanaşımı beş yıldır.[8] Süre ayrılış tarihinden işler, ama bir yıllık fesih süresiyle karıştırmayın: fesih süresi nikahtan, zamanaşımı ayrılıştan başlar.
Evlilik Feshiyle İlgili Sık Sorulan Sorular
Evlenen işçilerin en çok sorduğu konular şunlardır.
Bu yazı genel bilgi verir, toplu iş sözleşmeniz ya da dosyanızın özel durumu sonucu değiştirebilir. Evlilik izni ayrı bir haktır; dilekçe ve bordro kontrolü için 3 günlük ücretli evlilik izni yazısına bakın. Süreyi kaçırmak ya da işverenin ödemeyi reddetmesi söz konusuysa adım atmadan önce bir avukata danışın.
Kaynaklar
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14/1 (4857 sayılı Kanun m.120 ile yürürlükte bırakılmıştır) ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2024/4245 K.2024/5687, 26.03.2024 (kanun yararına bozma): fesih hakkının evlilik tarihinden sonra ve bir yıl içinde kullanılması gerektiği, bildirim süresi verilmesinin ise zorunlu olmadığı. ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.109 (7555 sayılı Kanun m.23 ile değişik metin) ↩
- 5510 sayılı Kanun m.9/3 ↩
- SGK, İşten Ayrılış Nedenleri listesi (uyg.sgk.gov.tr/SigortaliTescil/jsp/nedenleryeni.html) ↩
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14/1 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu Ek m.3 ↩
- 4447 sayılı Kanun m.51 ↩