Yıllık izinde cumartesi, iş sözleşmenizde, toplu iş sözleşmesinde ya da sözleşmeye bağlı personel yönetmeliğinde hafta tatili olarak yazılmamışsa izin gününden sayılır. Hafta tatiliniz, ulusal bayram ve genel tatil günleri ise izinden düşülmez, izin o günler kadar uzar.[1]
Kanun işçiye yedi günlük dönem içinde kesintisiz en az 24 saat hafta tatili verir, ikinci bir tatil günü ancak sözleşmeyle doğar. Haftada beş gün çalışan işçi için 14 günlük izin 12 hafta içi güne karşılık gelir. İzin tarihini işveren belirler; talebinizi en az bir ay önce yazılı vermeniz gerekir ve işe döndüğünüz gün izin gününe eklenemez.
İzin Süresinden Sayılmayan Günlerin Kanuni Listesi
İzinden düşülmeyen günler üç türdür ve kanunda tek tek sayılmıştır. Aynı cümle Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği’nde de tekrar edilir.[2]
Yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. (4857 sayılı İş Kanunu m.56/5)
Listede cumartesi yoktur. İş Kanunu işçiye yedi günlük dönem içinde kesintisiz en az 24 saat hafta tatili verir, yani kanunen güvence altındaki tatil haftada bir gündür.[3] İkinci bir tatil günü ancak sözleşmeyle doğar.
Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’daki “hafta tatili pazar günüdür, cumartesi en geç 13.00’te başlar” cümlesi işçinin izin hesabını değiştirmez. Aynı maddenin devamı, iş kanunlarındaki hafta tatili hükümlerini saklı tutar.[4] İzne denk gelen tatil günlerinin ücreti, izin ücretine ek olarak ayrıca ödenir.[5]
Cumartesinin Hafta Tatili Sayıldığı Belgeler
Cumartesinin izinden düşülüp düşülmeyeceğine işyerindeki fiili düzen değil, yazılı belge karar verir. Haftada beş gün çalışıyor olmanız cumartesiyi tek başına tatile çevirmez.
Yargıtay’ın onadığı bir dosyada bölge adliye mahkemesi, taraflar arasında cumartesiyi hafta tatili yapan bir sözleşme hükmü ya da sözleşmeye eklenmiş personel düzenlemesi bulunmadığı için cumartesilerin kullanılan izinden düşülmesi gerektiğine hükmetmişti.[6] Kendi durumunuzu şu sırayla kontrol edebilirsiniz:
- İş sözleşmenizdeki çalışma günleri ve hafta tatili maddesi
- İşyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinin tatil hükümleri
- Sözleşmeye ek personel yönetmeliği ya da insan kaynakları uygulama esasları
- İzin kayıt belgesinde cumartesilerin nasıl işlendiği
Bu belgelerden birinde cumartesi ve pazar açıkça hafta tatili yazıyorsa iki gün de izinden düşülmez. Hiçbirinde yazmıyorsa cumartesi, çalışılmayan bir iş günü olarak izinden sayılır.
Hafta tatiliniz pazar değil de vardiya düzeninde başka bir günse kural o güne kayar. Hafta tatiliniz salı ise o hafta salı izinden düşülmez, pazar ise sıradan bir iş günü gibi sayılır.
Çalışma Düzenine Göre İzin Gününün Takvim Karşılığı
Aynı izin hakkı, cumartesinin statüsüne göre farklı uzunlukta bir tatile dönüşür. Tablo, tatil içermeyen bir dönemde (06.09.2027 Pazartesi) başlayan izin için Python ile yapılan takvim hesabının sonucudur.
| İzin hakkı | Cumartesi iş günü: biter / işbaşı | Hafta içi izinli gün | Cumartesi ve pazar tatil: biter / işbaşı | Hafta içi izinli gün |
|---|---|---|---|---|
| 14 gün | 21.09 Salı / 22.09 Çarşamba | 12 | 23.09 Perşembe / 24.09 Cuma | 14 |
| 20 gün | 28.09 Salı / 29.09 Çarşamba | 17 | 01.10 Cuma / 04.10 Pazartesi | 20 |
| 26 gün | 05.10 Salı / 06.10 Çarşamba | 22 | 11.10 Pazartesi / 12.10 Salı | 26 |
Cumartesisi iş günü sayılan ve haftada beş gün çalışan bir işçi için 14 günlük izin, 12 hafta içi güne karşılık gelir. Aradaki iki gün, izne denk gelen iki cumartesidir. Haftada altı gün çalışan işçide sayım aynıdır, çünkü onun cumartesisi zaten çalışma günüdür.
Altı gün çalışan işçide tek fark işbaşı günündedir. İzni cuma günü biten altı günlük işçi ertesi cumartesi işe döner, beş günlük işçi pazartesi döner. Hafta tatiline kimlerin hangi koşulda hak kazandığı ayrı bir yazıda açıklanıyor.
İzne Başlama Gününün Cumartesi Sayısına Etkisi
Cumartesinin izinden düştüğü bir işyerinde, izne hangi gün başladığınız harcanan cumartesi sayısını değiştirir. Aşağıdaki hesap, beş gün çalışan ve cumartesisi iş günü sayılan bir işçinin 14 günlük iznini 06.09.2027 haftasının farklı günlerinde başlatır.
| Başlangıç | Son izin günü | Harcanan cumartesi | İşbaşı | İşten uzak geçen takvim günü |
|---|---|---|---|---|
| Pazartesi | Salı | 2 | Çarşamba | 16 |
| Çarşamba | Perşembe | 2 | Cuma | 16 |
| Perşembe | Cuma | 2 | Pazartesi | 18 |
| Cuma | Cumartesi | 3 | Pazartesi | 17 |
| Cumartesi | Pazartesi | 3 | Salı | 17 |
Perşembe başlayan izin cuma günü biter ve son hafta sonu bakiyeden düşmeden kullanılır, böylece aynı 14 günle 18 gün işten uzak kalırsınız. İzne denk gelen hafta tatilinin izinden sayılıp sayılmayacağı hafta tatili ve yıllık izin yazısının konusudur. Cumartesi ya da cuma başlayan izin ise üçüncü bir cumartesiyi yer.
Bu hesap bir hak değil, bir planlama aracıdır. İşveren izin tarihini işin durumuna ve talebinize göre belirler, istediğiniz başlangıç gününe bağlı değildir.[7] Talebinizi en az bir ay önce yazılı vermeniz gerekir.[8]
Bayram ve Arifeyle Kesişen İzin Örnekleri
İzin aralığına giren ulusal bayram ve genel tatil günleri bakiyeden düşülmez. İzin yerine tatilde çalıştıysanız ek ücret ayrıca doğar; hesabı UBGT ücreti yazısında. Örneklerde dini bayram tarihleri Diyanet takvimine, diğer tatiller kanundaki listeye göre alındı ve her aralık iki düzen için ayrı hesaplandı.
| İzin aralığı | Aralıktaki tatil | Cumartesi iş günü: düşülen | Cumartesi ve pazar tatil: düşülen |
|---|---|---|---|
| 01.03.2027 Pazartesi – 12.03.2027 Cuma | Ramazan Bayramı arifesi 08.03 Pazartesi, bayram 9-11 Mart | 7,5 gün | 6,5 gün |
| 26.04.2027 Pazartesi – 07.05.2027 Cuma | 1 Mayıs, cumartesiye denk | 10 gün | 10 gün |
| 10.05.2027 Pazartesi – 28.05.2027 Cuma | Kurban Bayramı arifesi 15.05 Cumartesi, bayram 16-19 Mayıs | 13,5 gün | 12 gün |
| 25.10.2027 Pazartesi – 05.11.2027 Cuma | 28 Ekim öğleden sonra, 29 Ekim | 9,5 gün | 8,5 gün |
1 Mayıs satırı, tatilin hafta sonuna düştüğü durumu gösterir. Cumartesi zaten tatil olan işçi için 1 Mayıs bir şey değiştirmez, cumartesisi izinden düşen işçi ise bir gün kazanır. Bayramın bir günü hafta tatiline ya da başka bir tatile denk gelirse o gün iki kez sayılmaz, 19 Mayıs’ın Kurban Bayramı’nın dördüncü gününe düşmesi buna örnektir.
Arife günü saat 13.00’ten sonrası genel tatildir.[9] Tablodaki yarım günler bu nedenle sabah çalışma süresine düşen kısmı gösterir. Kanunda arifenin yıllık izinde nasıl sayılacağına dair ayrı bir cümle yoktur, işyerinizdeki uygulama bakiyeyi yuvarlıyorsa izin belgesine bakın.
İşbaşı Gününün ve İzin Belgesinin Kontrolü
İşe döndüğünüz gün izin gününe eklenemez. Yargıtay, işe başlanılan günün de izinli sayıldığı bir bilirkişi hesabını işçi aleyhine hata olarak nitelendirmiş, o dosyada usuli kazanılmış hak nedeniyle sonucu değiştirmemişti.[10]
İşveren her işçi için yıllık izin kayıt belgesi tutmak zorundadır.[11] Belgede yalnız başlangıç ve bitiş tarihi yazıyorsa düşülen gün sayısını kendiniz hesaplayın ve şu dört noktayı karşılaştırın:
- Cumartesinin sözleşmedeki statüsü ile belgede düşülen cumartesi sayısı
- Aralığa giren bayram, genel tatil ve arife günleri
- Hafta tatilinizin hangi gün olduğu
- Bitiş tarihinin işbaşı gününden önceki çalışma günü olup olmadığı
Hak ettiğiniz toplam gün sayısı ve bakiyenin nasıl tutulduğu Yıllık İzin Gün Sayım Tablosu: Hakkınız Kaç Gün, Hangi Sırayla Kullanılır? yazısında ayrıca anlatıldı. İki tarih arasındaki iş gününü aşağıdaki araçla da sayabilirsiniz.
Fazla düşülen cumartesiler, iş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmamış izin olarak ücrete dönüşür. Hesap yöntemi Kalan İzin Ücreti: Brütten Nete Hesap ve Üç İşçi Örneği yazısında yer alır.
Yıllık İzinde Cumartesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Cumartesi, bayram ve işbaşı tarihine dair en sık sorulan beş soru:
Bu yazı genel bilgi verir, işyerinize uygulanan sözleşme hükümleri sonucu değiştirebilir. İzin bakiyenizde uyuşmazlık varsa belgelerinizle bir avukata danışın.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu m.56/5 ↩
- Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği (RG 03.03.2004, 25391) m.6/5 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.46/1 ↩
- 2429 sayılı Kanun m.3/A ve m.3/B ↩
- Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği m.21/4 ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/9033 K.2023/12235, 18.09.2023 (bölge adliye mahkemesi kararının onanması) ↩
- Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği m.8/2 ↩
- Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği m.7/1 ↩
- 2429 sayılı Kanun m.2/B ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2024/11956 K.2024/13529, 14.10.2024 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.56/6, Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği m.20 ↩